Friday, June 26, 2026

CÂY PHIỀN MUỘN.



Người thợ mộc mà tôi thuê để giúp tu sửa lại căn nhà cũ nát, chấm dứt một ngày làm việc đầu tiên với không ít phiền muộn và bực dọc. 

Đầu tiên là cái mái ngói nhà đã khiến anh ta loay hoay mất cả giờ đồng hồ, sau đó đến trò “đình công” của cái máy cưa và chiếc xe tải cũ kỹ. 

Khi tôi lái xe đưa anh ta về nhà, anh ngồi im như thóc, chẳng buồn cười nói suốt cả chặng đường. Đến nơi, anh mời tôi ghé thăm gia đình anh.

Khi chúng tôi đến gần cửa, anh đột nhiên dừng chân bên cạnh một thân cây thấp bé và đưa cả hai tay vuốt nhẹ lên đầu ngọn cây. 

Lúc cánh cửa nhà bật mở, tôi ngạc nhiên thấy anh biến đổi hẳn thành một người khác hẳn. Gương mặt sạm nắng của anh rạng rỡ nụ cười. Anh siết chặt hai đứa con nhỏ vào lòng và dịu dàng hôn vợ. 

Sau một hồi hàn huyên, anh đưa tôi ra xe trở về nhà. Khi chúng tôi đi ngang qua cây thấp bé gần cửa, sự tò mò thôi thúc tôi đã khiến tôi buột miệng hỏi về hành động ban nãy của anh.

- “Ồ! Đó là cây phiền muộn của tôi”. Anh ta vui vẻ đáp. 

“Tôi biết mình không sao tránh khỏi những phiền toái trong công việc và chắc chắn rằng không nên đem về nhà những phiền toái ấy để gây khó chịu cho vợ con, những người đã đợi tôi cả một ngày dài. 

Vì vậy, mỗi khi buổi chiều về nhà, tôi đã đem hết mỗi buồn phiền và bực dọc của mình gửi lên ngọn cây rồi sáng hôm sau khi đi làm tôi lại mang chúng đi”.

“Nhưng anh biết không, thật buồn cười”, người thợ mộc kể tiếp: 

- “Khi tôi ra ngoài vào mỗi buổi sáng để mang chúng đi thì dường như chúng đã vơi đi khá nhiều so với lúc tôi gửi chúng lên ngọn cây đêm hôm trước”.

Trong cuộc sống, chẳng ai có thể thường xuyên đem lại sự bình an cho bạn ngoài chính bản thân bạn.

Phiền muộn là thứ không dễ dàng gạt bỏ chúng sang một bên. Khi những rắc rối, khó khăn và nỗi buồn kéo đến thì chúng ta phải đối diện, để vượt qua, chứ không nên né tránh. Nhưng không ai ép ta mang vác nó cả ngày dài, thậm chí là đưa theo vào giấc ngủ, bạn có quyền dành thêm cho mình thời gian suy ngẫm.

Trong công việc thường ngày, chắc hẳn mỗi người sẽ gặp phải nhiều điều không như ý.  Ngay hôm nay, bạn có thể trồng cho mình một “cây phiền muộn” để gửi tạm những tâm tư, tin rằng mỗi “sáng ngày hôm sau” gánh nặng của bạn đã vơi đi và nhiều điều tốt đẹp khác tìm đến.

Hy vọng một ngày nào đó, bạn sẽ vui vẻ kể với nhiều người rằng : 

“Hôm nay, tôi bắt đầu trồng một Cây Hạnh Phúc”.

Sưu tầm

Bởi vì sự giúp đỡ thực sự không ồn ào. Nó chỉ ở đó.

 Sáng thứ Năm, họ tìm thấy những chiếc áo khoác. Mười lăm chiếc. Tất cả đều là áo khoác mùa đông, loại tốt – không phải loại dùng một lần. Treo trên hàng rào bên ngoài trường tiểu học Lincoln. Không có lời nhắn. Không có lời giải thích. Hiệu trưởng hoảng loạn. Bà gọi cảnh sát: “Chúng có thể bị đánh cắp, hoặc là một trò đùa.”



Rồi Kayla, tám tuổi, lên tiếng. Mẹ em làm việc ca đêm dọn dẹp văn phòng, và họ không đủ tiền mua áo khoác. Em đến trường mặc ba chiếc áo nỉ chồng lên nhau. Em chạm vào chiếc áo màu tím, vừa cỡ của mình, và thì thầm, “Em mượn được không?”


Cô giáo thể dục nói có, trước khi ai kịp ngăn em lại.


Đến giờ ăn trưa, những chiếc áo khoác đã biến mất. Mười lăm đứa trẻ cuối cùng cũng được ấm áp. Tuần sau? Hai mươi chiếc áo khoác. Rồi ba mươi. Rồi chăn. Giày bốt. Mỗi thứ Năm, suốt mùa đông.


Không có camera. Không có thông báo. Chỉ có… áo khoác.


Các tờ báo gọi đó là “Thiên thần hàng rào”. Nhưng không ai biết đó là ai.


Cho đến tháng Ba. Một người đàn ông lớn tuổi, ông Earl Hutchins, 71 tuổi, đã qua đời. Ông sống một mình trong tầng hầm. Khi dọn dẹp nhà cửa, người ta tìm thấy hàng trăm hóa đơn từ các cửa hàng đồ cũ. Ông đã dùng toàn bộ tiền lương hưu của mình để mua áo khoác và lặng lẽ treo chúng lên vào ban đêm.


Trong nhật ký, ông đã viết:

“Tôi mất con trai vào năm 2004. Nó vô gia cư, kiêu hãnh, từ chối sự giúp đỡ. Nó chết cóng trong chiếc áo phông. Nếu tôi treo áo khoác lên hàng rào, không ai phải hỏi. Không ai phải thừa nhận họ cần nó. Họ chỉ việc lấy nó. Một cách đàng hoàng.”

Tôi là Kayla Martinez. Giờ tôi 16 tuổi. Chiếc áo khoác màu tím đó đã cứu tôi hồi lớp bốn. Tôi chưa bao giờ gặp ông Earl. Tôi chưa bao giờ có cơ hội nói lời cảm ơn ông.


Nhưng tháng 11 năm ngoái, tôi đã dùng tiền giữ trẻ của mình để mua sáu chiếc áo khoác. Tôi treo chúng trên cùng một hàng rào.


Bạn bè tôi cũng làm như vậy. Rồi đến bố mẹ họ. Rồi đến trường học. Giờ nó đã trở thành “Hàng rào của Earl”.


Thứ Năm tuần trước, đã có 200 chiếc áo khoác. Và khăn quàng cổ. Găng tay. Giờ đây, có một cửa hàng Earl’s Fence ở Detroit. Ở Manchester. Ở Vancouver.


Tôi chưa từng gặp người đàn ông đã cứu tôi khỏi cái lạnh. Nhưng tôi đang trở thành ông ấy. Từng chiếc áo khoác một.


Bởi vì sự giúp đỡ thực sự không ồn ào. Nó chỉ ở đó. Trong im lặng. Chờ đợi những bàn tay lạnh giá tìm kiếm hơi ấm.

FB My Lan Pham.

Rồi những cơm áo, những lo toan và những im lặng đưa họ dần xa nhau…

 “Có tình yêu vượt qua mùa Đông,

Gục chết sau đêm mùa Xuân…”



Hồi còn làm bên khối ngành Kỹ thuật, mình khá thân với vợ chồng anh chị nọ. Anh chị là người Gia Lai, lấy nhau về và cùng mở công ty. Chị làm lãnh đạo, ngoại giao thương thuyết là chính nên thường xuyên tiếp các vị quan chức. Anh hỗ trợ chuyên môn nhưng công việc hàng ngày vẫn là giảng dạy ở một trường Đại học.


Anh chị lấy nhau cũng khá lâu nhưng chị không muốn sinh con. Chị cứ bay đi bay về bắc nam như cơm bữa. Chị chuộng kiểu sống xa hoa, thích lượn các trung tâm thương mại mua sắm, xem phim, ăn uống cả ngày rồi gọi anh qua đón. 


Anh thì ngán nên chẳng bao giờ đi cùng chị trong những cuộc vui chơi như thế. Dần dà, anh cũng trăng hoa dăm ba mối tình vặt vãnh, thỉnh thoảng cao hứng anh có kể mình nghe. 


Mình cũng không đi sâu vào đời sống riêng tư của anh chị làm gì. Chỉ lặng nghe. Rồi thôi!



Kỷ niệm khiến mình nhớ nhất về anh chị là một hôm xong dự án, cả nhóm chơi thân rủ nhau đi Vũng Tàu. Trước ngày đi, chị vẫn còn ngoài Hà Nội nên nhắn mọi người đi trước, chị bay vào sẽ xuống sau. Chờ mãi đến chiều tối chị vẫn chưa đến nơi nên mấy anh em ngồi trước bãi biển nhâm nhi.


Lúc chị nhắn còn 30p nữa tới nơi, anh lẻn đi đâu mất. Lát sau, anh trở lại với mấy quả dừa và túi bắp luộc. Nhưng khi đến, chị mệt quá xin về phòng ngủ trước chỉ còn mấy anh em ngồi bên túi đồ anh vừa mua. Hàn huyên trong đêm lao xao tiếng sóng…


Anh kể: “Thuở cơ hàn, anh chị quen nhau, P. (tên chị) thích ăn bắp luộc và cơm dừa lắm. Mỗi lần P. đi làm về muộn, anh đều để sẵn một trái bắp và nạo sẵn ly nước dừa cho chị. Có lần chị ngồi tiếp hai vị lãnh đạo cũng lớn trong ngành. Hồi đó vẫn còn chật vật và nợ ngập đầu. Xong việc, hai vị khách cứ chờ chị rời đi trước nhưng chị xin phép ngồi lại đợi bạn. Bóng vị khách mất hút, chị vội mang quả dừa về cho anh nạo cơm…”


Mình nhớ lúc đó anh cũng ngà ngà rồi. Anh kể nhưng giọng đầy hờn dỗi. Rồi anh tiếp:


“Cứ như vậy cho đến một ngày anh nhận ra chị không còn thích ăn bắp luộc và cơm dừa nữa. Chị bắt đầu nổi cáu mỗi khi anh gọi về nhà nhờ gửi bắp quê xuống hoặc anh mua sẵn quả dừa để trên bàn… 


Lúc ấy anh hiểu rằng có thể chị đã khác hoặc chính anh không thay đổi kịp chị…


Lâu lâu trong đầu anh lại nhớ người bạn học, bạn gái, người vợ háo hức ôm anh từ đằng sau khi anh đang chặt một quả dừa…”


Sau đó thì mọi người tâm sự với nhau nhiều nhưng gần như mình không còn nhớ gì nữa vì tự dưng nghẹn ngào.


Lúc mình nghỉ việc, anh chị vẫn sống với nhau nhưng “đồng sàng dị mộng”. 


Bây giờ, mình không còn tin tức nào của anh chị nhưng đôi khi thấy ai đó ngồi nạo cơm dừa, câu chuyện của anh chạy qua đầu làm mình buồn lạ.


Mình tiếp xúc riêng với cả chị và anh, mình có thể cảm nhận tình cảm họ dành cho nhau vẫn rất đong đầy. Chỉ là nó không còn tiếng nói chung nữa. Chị khao khát anh trở thành một người đàn ông quyết đoán, bản lĩnh thương trường. Anh mơ thấy bóng dáng một người vợ, người mẹ, cùng nhau nói cười trong bữa cơm chiều đầm ấm.


Rồi những cơm áo, những lo toan và những im lặng đưa họ dần xa nhau…


Chẳng ai có lỗi hoặc cùng có lỗi. Nhưng điều đó có ích gì?


Nên mình đã từng viết trong một bài cũ rằng:


Buồn nhất không phải người ta rời nhau lúc khốn khó mà là khi đã cùng nhau vượt qua tất cả - cuối cùng cũng chọn cách buông tay.


Nhưng có đôi khi, rời đi là một quyết định đúng đắn cho cả hai người. 


Saigon 22.10.2024

Hạ


Bí Ẩn Của Lửa Nghỉ

Vì Sao Món Kho Ngon Vượt Trội Khi Tắt Bếp Giữa Chừng?



Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao món thịt kho của các cụ ta ngày xưa - nấu trên bếp than âm ỉ - luôn thấm đều và ngon hơn món kho nấu trên bếp gas/bếp từ hiện đại? Hoặc vì sao những quán ăn gia truyền lâu đời luôn có món kho đậm đà hơn hẳn, dù bạn dùng đúng công thức, đúng nguyên liệu? Bí mật không nằm ở gia vị "độc quyền" hay "bí kíp gia truyền" mà chính là kỹ thuật "lửa nghỉ" - một phương pháp cổ xưa mà các đầu bếp hiện đại đang quên lãng! 🔥


🧪 Hiện Tượng "Áp Suất Ngược" - Khoa Học Đằng Sau Bí Quyết Lửa Nghỉ


Giáo sư Nguyễn Minh Tuấn, chuyên gia nghiên cứu về vật lý thực phẩm, giải thích: "Khi món kho đang sôi, các phân tử trong thực phẩm (thịt, cá, đậu...) đang giãn nở vì nhiệt. Nếu tiếp tục đun sôi liên tục, các gia vị chỉ bám bề mặt mà khó thấm sâu vào trong. Ngược lại, khi tắt bếp giữa chừng, xảy ra hiện tượng 'áp suất ngược' - thực phẩm co lại khi nguội và 'hút' nước sốt vào bên trong như miếng bọt biển!"


Nghiên cứu của Đại học Khoa học Ẩm thực Tokyo đã chứng minh: cùng một công thức thịt kho, nhóm áp dụng kỹ thuật "lửa nghỉ" (tắt bếp 10 phút giữa chừng) có độ thấm gia vị sâu hơn 2,8 lần so với nhóm nấu liên tục!


Đây không phải là phát hiện mới. Thực tế, tổ tiên người Việt đã biết đến hiện tượng này từ hàng trăm năm trước. Các cụ gọi đó là "để thịt/cá nghỉ ngơi" hoặc "để nó thở" - cách diễn đạt dân gian nhưng ẩn chứa trí tuệ khoa học sâu sắc. 🧠


🔍 Ba Giai Đoạn Thần Kỳ Của "Lửa Nghỉ"


Quá trình "lửa nghỉ" xảy ra qua 3 giai đoạn khoa học thú vị:


Giai Đoạn "Co Giãn Nhiệt": Khi tắt bếp, nhiệt độ giảm dần từ ~100°C xuống ~85°C. Trong khoảng 3-5 phút đầu, các sợi protein trong thịt/cá bắt đầu co lại, tạo hàng nghìn "kênh vi mô" - như những đường hầm siêu nhỏ cho nước sốt thấm vào. Trong khi đó, các phân tử dầu/mỡ trên bề mặt đang "đóng rắn" nhẹ, tạo một lớp màng mỏng giữ hương vị.


Giai Đoạn "Cân Bằng Thẩm Thấu": Từ phút thứ 5-8, xảy ra hiện tượng "cân bằng thẩm thấu" - nồng độ gia vị bên ngoài cao hơn sẽ di chuyển vào bên trong thực phẩm (nơi nồng độ thấp hơn). Các phân tử gia vị theo những "kênh vi mô" di chuyển sâu vào bên trong - điều không thể xảy ra khi đang sôi vì áp suất bên trong đang đẩy ra ngoài!


Giai Đoạn "Tái Cấu Trúc Hương Vị": Từ phút thứ 8-10, các hợp chất hương vị bên trong thực phẩm phản ứng với gia vị mới thấm vào, tạo ra những hợp chất hương vị phức tạp hơn. Điều này giải thích vì sao món kho có "lửa nghỉ" luôn có độ sâu hương vị vượt trội - thứ mà các đầu bếp gọi là "hậu vị" - cảm giác ngon kéo dài trong miệng.


🍲 Kỹ Thuật "Lửa Nghỉ" Chuẩn Xác Cho Từng Loại Món Kho


Không phải cứ tắt bếp bừa là được! Các đầu bếp chuyên nghiệp áp dụng kỹ thuật "lửa nghỉ" theo công thức chính xác cho từng loại nguyên liệu:


Thịt Lợn/Heo Kho (thịt ba chỉ, thịt chân giò...):

Thời điểm tắt bếp: Sau khi đã kho sôi ở lửa vừa trong 20 phút

Thời gian nghỉ: 10-12 phút (đậy kín nắp)

Tiếp tục kho: Thêm 15-20 phút ở lửa nhỏ

Hiệu quả: Thịt mềm mà không nát, màu nâu đỏ tự nhiên không cần nước màu


Cá Kho (cá lóc, cá thu, cá ngừ...):

Thời điểm tắt bếp: Sau khi nước kho sôi lăn tăn được 10 phút

Thời gian nghỉ: 7-8 phút (đậy kín nắp)

Tiếp tục kho: Thêm 5-7 phút ở lửa nhỏ liu riu

Hiệu quả: Cá thấm gia vị mà vẫn nguyên miếng, không bị vỡ nát


Trứng Kho (trứng vịt, trứng gà...):

Thời điểm tắt bếp: Sau khi nước kho sôi được 15 phút

Thời gian nghỉ: Đặc biệt dài - 15-20 phút (đậy kín nắp)

Tiếp tục kho: Chỉ cần đun sôi lại 2-3 phút rồi tắt bếp


Đậu Hũ/Đậu Phụ Kho:

Thời điểm tắt bếp: Ngay khi nước kho vừa sôi được 5 phút

Thời gian nghỉ: 10 phút (đậy kín nắp)

Tiếp tục kho: 7-10 phút ở lửa rất nhỏ

Hiệu quả: Đậu hút nước kho mà không bị vỡ, giữ được hình dạng


❌ Ba Sai Lầm "Chết Người" Khi Áp Dụng Kỹ Thuật Lửa Nghỉ


Nhiều người thử áp dụng nhưng vẫn thất bại vì mắc phải những sai lầm sau:

Mở Nắp Khi Đang Nghỉ: Đây là sai lầm "tử hình" cho món kho! Khi mở nắp, nhiệt độ giảm đột ngột phá vỡ quá trình thẩm thấu tự nhiên. Hơi nước bốc hơi mang theo các hợp chất thơm bay mất, đồng thời không khí lạnh tạo "cú sốc nhiệt" khiến thực phẩm co lại quá nhanh, gia vị không kịp thấm đều.


Kho Cạn Nước Trước Khi Nghỉ: Nhiều người để nước kho cạn quá trước khi tắt bếp. Kỹ thuật "lửa nghỉ" yêu cầu đủ nước sốt/nước kho (ngập khoảng 2/3 thực phẩm) để quá trình thẩm thấu diễn ra hiệu quả. Nếu quá ít nước, thực phẩm chỉ thấm cục bộ, không đều.


Nghỉ Quá Lâu Hoặc Quá Ngắn: Thời gian nghỉ tối ưu là 7-12 phút (tùy loại thực phẩm). Nghỉ dưới 5 phút, hiện tượng thẩm thấu chưa hoàn thành; nghỉ quá 20 phút, nhiệt độ giảm quá thấp khiến mỡ/dầu đóng rắn, khi đun lại sẽ tạo hiện tượng "sốc nhiệt" làm vỡ cấu trúc thực phẩm.


🔥 Ứng Dụng Kỹ Thuật "Lửa Nghỉ" Trên Các Loại Bếp Hiện Đại


Làm thế nào để áp dụng kỹ thuật cổ xưa này trên các loại bếp hiện đại? Đây là hướng dẫn chi tiết:


Bếp Gas: Đơn giản nhất - chỉ cần tắt bếp hoàn toàn trong thời gian nghỉ. Sau khi nghỉ đủ thời gian, bật lửa nhỏ hơn trước (khoảng 1/3 công suất ban đầu).


Bếp Từ: Bếp từ có đặc điểm ngắt nhiệt đột ngột, nên cần điều chỉnh đặc biệt. Trước khi tắt bếp, giảm công suất xuống mức thấp nhất trong 1 phút, sau đó mới tắt hoàn toàn. Khi bật lại, sử dụng công suất thấp (mức 2-3 trên thang điểm 9).


Bếp Điện: Loại bếp này giữ nhiệt rất lâu. Thay vì tắt hoàn toàn, hãy chuyển sang mức nhiệt thấp nhất trong thời gian "nghỉ". Sau đó, tăng lên mức trung bình-thấp để tiếp tục kho.


Nồi Cơm Điện/Nồi Áp Suất Điện: Đây là "vũ khí bí mật" cho kỹ thuật lửa nghỉ! Chuyển sang chế độ "Giữ ấm" trong thời gian nghỉ, sau đó quay lại chế độ nấu bình thường. Đặc biệt hiệu quả với Instant Pot và các nồi đa năng có chế độ "Sauté" điều chỉnh được nhiệt độ.


💡 Chiến Lược "Lửa Nghỉ" Cho Người Bận Rộn


Không có thời gian canh chừng? Các đầu bếp chuyên nghiệp đã phát triển chiến lược "nước đôi" cho người bận rộn:


Phương Pháp "Kho Đêm": Kho thực phẩm sôi trong 15-20 phút vào buổi tối, sau đó tắt bếp hoàn toàn, đậy kín nắp và để qua đêm. Sáng hôm sau, đun sôi lại trong 10-15 phút. Thời gian nghỉ kéo dài tạo hiệu ứng thẩm thấu sâu đặc biệt, đồng thời các enzyme tự nhiên có thời gian làm mềm thực phẩm.


Kỹ Thuật "Lửa Nghỉ Kép": Thay vì một lần nghỉ dài, áp dụng 2-3 lần nghỉ ngắn (mỗi lần 5 phút). Phương pháp này mô phỏng hiệu quả của bếp than truyền thống, tạo nhiều chu kỳ "co-giãn" cho thực phẩm, giúp thấm đều hơn.


Phương Pháp "Thảo Mộc Hỗ Trợ": Thêm các loại thảo mộc chứa enzyme tự nhiên (gừng, riềng, lá chanh) vào lúc bắt đầu "lửa nghỉ". Các enzyme này hoạt động tích cực nhất ở nhiệt độ 60-85°C - chính là khoảng nhiệt độ trong thời gian nghỉ!


🏆 Năm Dấu Hiệu Nhận Biết Món Kho Áp Dụng "Lửa Nghỉ" Thành Công


Làm sao biết món kho của bạn đã thành công với kỹ thuật "lửa nghỉ"? Đây là 5 dấu hiệu không thể nhầm lẫn:


Màu Sắc Đồng Đều: Thực phẩm có màu đồng đều từ trong ra ngoài, không có hiện tượng "lõi trắng" (bên ngoài nâu, bên trong nhạt).


Cấu Trúc Nguyên Vẹn: Thịt/cá/đậu giữ được hình dạng nguyên vẹn, không bị nát vụn dù đã rất mềm khi đưa đũa vào.


Nước Kho Sánh Mịn: Nước kho có độ sánh tự nhiên mà không cần thêm bột năng/bột gạo, không bị tách lớp dầu.


Vị Thấm Sâu: Khi cắn miếng thịt/cá, vị mặn-ngọt-umami cảm nhận được ngay cả ở phần giữa, không chỉ ở bề mặt.


Hậu Vị Kéo Dài: Sau khi nuốt, hương vị vẫn còn đọng lại trong miệng 15-20 giây - dấu hiệu rõ ràng của món kho đã thấm sâu và cân bằng.


"Trong nghệ thuật nấu món kho, kiên nhẫn không chỉ là đức tính mà là nguyên liệu quan trọng nhất. Bếp lửa cần nghỉ ngơi cũng như tâm hồn ta cần tĩnh lặng - chính trong những khoảnh khắc tưởng chừng 'không làm gì cả' ấy, phép màu lại âm thầm diễn ra." 🍲


Bạn đã từng áp dụng kỹ thuật "lửa nghỉ" cho món kho chưa? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của bạn trong phần bình luận cùng Chef Ngọc Tâm  nhé!


Thái Ngọc Tâm 

━━━━━━━━━━━

Chef. Creator. Culinary Artist



SỰ TĨNH LẶNG ĐÍCH THỰC (Bài hay đáng đọc)

 

Trong sự tĩnh lặng thì nguồn năng lượng bên trong của chúng ta sẽ tự động được thức dậy và mang lại sự biến đổi thích hợp ra thế giới bên ngoài.



Đó là một khoảng lặng cần thiết cho mỗi chúng ta khi có quá nhiều áp lực bên ngoài khiến tâm trí chạy nhanh như sóc. Do đó, chúng ta luôn phải kiểm tra lại tất cả mọi suy nghĩ hàng ngày để điều hướng chúng phù hợp với trải nghiệm cuộc sống mà chúng ta lựa chọn. Chúng ta cần một sự nghỉ ngơi có ý thức để có khoảng không gian neo lại chính xác những gì hỗ trợ cho hành trình hiện thực hóa của mình, chẳng hạn như ta biết rõ suy nghĩ nào có lợi cho hiệu quả hiện thực hóa thay vì bị tâm trí cuốn đi theo nhiều hướng.

Một tư duy logic khiến cho mọi so sánh, phân tích, phản biện là công cụ bóp méo sự thật đích thực về chúng ta. Thay vì chúng ta có sự bình an, vui vẻ thật sự chúng ta lại đi vật lộn với những làn sóng tổn thương ở bên ngoài. Vì vậy, chúng ta nên học cách lắng nghe và hành động theo con người đích thực bên trong thay vì hành động theo diễn biến bên ngoài, tự làm mình mệt mỏi. Đây chính là thời gian để Tâm trí thư giãn, nghỉ ngơi và tái tạo lại sức khỏe tinh thần thì tự nhiên chúng ta thấy mọi thứ xung quanh vô cùng nhẹ nhàng, hoặc phát sáng và rạng rỡ.

Tâm của chúng ta sẽ phản ánh ra thế giới bên ngoài.

Thực hành Tĩnh lặng giúp ta tăng khả năng sáng tạo và năng suất hoạt động cao hơn rất nhiều, chứ không phải sự sáng tạo đến khi chúng ta cố gắng suy nghĩ về nó. Khi chúng ta càng tĩnh lặng thì mọi thứ trong cuộc sống càng suôn sẻ và trôi chảy.

Làm thế nào để buông xã những áp lực và quay về tĩnh lặng?

Dừng lại và lắng nghe những cuộc trò chuyện đang diễn ra trong đầu. Cuộc đối thoại nội bộ của chúng ta bao gồm rất nhiều giọng nói khác nhau như: giọng nói phán xét của thẩm phán, giọng nói sợ hãi, đổ lỗi cho hoàn cảnh của một người nạn nhân hoặc giọng nói của một người giải quyết vấn đề thậm chí không phải vấn đề của mình hay giọng nói của người anh hùng muốn đi giúp người này người kia hoặc giọng nói bên trong rằng mình phải làm cái này, mình phải làm cái kia. Những giọng nói này luôn luôn diễn ra vì chúng ta vô thức không hề biết mình đang suy nghĩ cái gì.

Trong thời gian này, chúng ta chỉ cần lắng đọng lại và nghe kỹ cuộc trò chuyện trong đầu chúng ta thì sẽ thấy rõ rằng và phát hiện: chính bản thân mình cũng có rất nhiều giọng nói mà nó tượng trưng cho rất nhiều nhân cách, rất nhiều khía cạnh trong con người chúng ta (thiện/ác, ánh sáng/bóng tối).

Ví dụ: Một số đóng vai là người truyền cảm hứng cho chúng ta, bằng những giọng nói khôn ngoan, uyên bác. Một số khác lại làm nhụt ý chí của chúng ta, bằng những sự trừng phạt bởi giọng nói phán xét, đe dọa khiến cho chúng ta sợ hãi. Một số khía cạnh khác nữa có thể ở bất kỳ vị trí nào trong tâm chúng ta, chỉ chờ cơ hội nổi lên mà thôi.

Những giọng nói (hoặc nhân cách) này đều có một điểm chung là: đều đưa chúng ta ra khỏi HIỆN TẠI, khiến chúng ta bị xoay vòng và chúng ta bị bám theo những suy nghĩ đó (ký ức cũ về quá khứ) và sau đó hình thành “một chiến lược” để đối phó với tình huống tương lai có thể xảy đến, trong khi tất cả những suy nghĩ tương lai đều do chúng ta TƯỞNG TƯỢNG (dự cảm của cơ chế phòng vệ). Thay vì hiện diện với những gì thực sự đang ở trước mắt của chúng ta, thì chúng ta lại hiện diện với các cuộc đối thoại hỗn độn tổng hợp từ các câu chuyện trong quá khứ kết hợp những nỗi sợ hãi trong tương lai. Do đó, chúng ta cần có phương pháp để mình bình tĩnh lại.

Có một phương pháp đã tồn tại hàng nghìn năm: THIỀN.

Thiền chỉ đơn giản là chúng ta bước vào giây phút hiện tại và ở lại với hiện tại. Chúng ta hiện diện trong hiện tại trong từng khoảnh khắc, trong từng giây phút. Thực hành thiền thúc đẩy sự tĩnh lặng bên trong. Đơn giản là chúng ta ngồi im lặng hoặc di chuyển trong tâm trí của mình, ngồi quan sát những gì mình đang có mà không phán xét hay không thay đổi bất cứ điều gì. Khi quan sát thấy mình đang bị cuốn theo những dòng suy nghĩ đi khắp nơi và vượt ra ngoài thì chúng ta chỉ cần kéo ý thức của tâm trí về thời điểm hiện tại: tại khoảnh khắc này, tại nơi đây và ngay lúc này.

Một trong những lợi ích lớn nhất của thiền là chúng ta không bị “đồng hóa” với các cuộc đối thoại nội tâm của chúng ta. Thường chúng ta nghĩ rằng những suy nghĩ bên trong đầu của chúng ta là chúng ta, khi thiền chúng ta tách mình ra khỏi suy nghĩ đó và trở thành nhân chứng quan sát suy nghĩ đó để nhận ra rằng: suy nghĩ chỉ là suy nghĩ, chúng tồn tại ở trong đầu chúng ta nhưng không phải là chúng ta mà con người là SỰ HIỆN DIỆN CÓ Ý THỨC làm cho suy nghĩ của chúng ta trở thành HÀNH ĐỘNG THIẾT THỰC ra bên ngoài. Thiền chính là giúp chúng ta trải nghiệm SỰ THẬT này.

Nếu chúng ta ghi nhớ điều này suốt cả ngày thì chúng ta dễ dàng buông tất cả mọi suy nghĩ đang gây ra đau khổ, phiền não, lo lắng, sợ hãi vì chúng đơn giản diễn ra trong đầu chúng ta mà thôi, nó không phải là hiện thực, nó không phải là chúng ta. Trên con đường sống cùng Nữ thần, chúng ta phải khám phá ra những gì là HIỆU QUẢ NHẤT đối với mình cũng như thực hành thiền tĩnh lặng. Thiền không chỉ là ngồi xuống, nhắm mắt lại và quan sát hơi thở của mình mà: Thiền chính là chúng ta tập trung vào bất kỳ việc gì chúng ta đang làm tại một thời điểm và chúng ta biết rằng chúng ta đang làm việc đó. Thiền là sự tập trung hoàn toàn vào Tất cả hành động chúng ta đang làm với một Ý THỨC có nhận thức 100% biết mình đang làm gì.

Ví dụ: chúng ta đang ngồi chia sẻ với nhau, chúng ta hiện diện với nhau và tập trung hoàn toàn vào buổi chia sẻ, tập trung năng lượng hoàn toàn với nhau thì đó chính là đang thiền chứ không phải là ngồi nhắm mắt lại quan sát hơi thở hay ngồi nhắm mắt lại nghe nhạc thì mới là thiền. Thiền là tất cả những gì chúng ta làm với sự tập trung và tỉnh thức có ý thức. Vì vậy, chúng ta có thể thiền 24/24 giờ một ngày, không nhất thiết phải tuân theo các nguyên tắc cứng nhắc. Như chúng ta đang hít thở thì chúng ta biết mình đang hít thở, chúng ta đang nấu cơm thì chúng ta biết mình đang nấu cơm. Hãy kết nối với cơ thể vật lý của mình, cơ thể cảm xúc của mình để tất cả đều được thăng hoa, thỏa mãn và hài lòng.

Thiền phải diễn ra với sự đón nhận thoải mái, dễ chịu của chúng ta. Đừng bao giờ thiền với “vị Thẩm phán” trong đầu cố làm cho đúng mà hãy mở lòng ra để khám phá nhiều cách khác nhau mà chúng ta có thể thiền.

4 cách để mang lại sự tĩnh lặng cho cuộc sống của chúng ta

1/ THIỀN TĨNH LẶNG

Tìm một không gian yên tĩnh, nơi mà chúng ta cảm thấy vô cùng thoải mái từ trong ra ngoài. Sau đó, chúng ta ngồi xuống hoặc nằm xuống, không quan trọng tư thế của bạn ra sao. Với người mới thực hành hãy tự đặt đồng hồ báo thức và tập trong 5-10 phút để không bị sa đà quá vào sự háo hức tìm kiếm bên trong của tâm trí. Khi đã trong tư thế ngồi im hoặc nằm im, bạn hãy tự hỏi bản thân: “Ở đây đang có sự tĩnh lặng nào?” và hít thở tự nhiên, bắt đầu đi tìm ở bên trong bạn những nơi đang diễn ra sự tĩnh lặng. Đây chính là sự tĩnh lặng ở bên trong.

Đơn giãn hãy thoải mái, thư giãn và để Tâm trí đi khám phá tất cả những nơi nào tĩnh lặng nhất ở bên trong, nơi nào chúng ta cảm thấy yêu thương nhất, bình an nhất thì đấy chính là nơi tĩnh lặng nhất ở bên trong chúng ta.

Lúc này, cơ thể chúng ta có thể lắc lư hoặc muốn cử động thì hãy để chúng diễn ra tự nhiên. Lúc này, tâm trí của chúng ta có thể nổi lên và kéo chúng ta đi ra khỏi hiện tại thì hãy tiếp tục tỉnh táo neo bản thân mình vào nơi mà chúng ta đã khám phá ra được sự bình an, yêu thương ở bên trong của chúng ta. Thông qua đó, chúng ta học được cách làm người nhân chứng để quan sát, chứng kiến tất cả những suy nghĩ của mình trong lúc chúng ta đang tĩnh lặng.

2/ THIỀN LẮNG NGHE SỰ TĨNH LẶNG Ở BÊN TRONG

Ở trong một nơi hoàn toàn yên lặng, bất kỳ yếu tố nào có thể làm phiền chúng ta như điện thoại, tivi… hãy tắt chúng. Sau đó, cũng đặt đồng hồ báo thức trong 5-10 phút cho đến khi quen dần chúng ta có thể đặt đồng hồ trong 20 – 30 phút hoặc 60 phút. Tiếp theo chúng ta có tư thế nằm hoặc ngồi thoải mái, cử động tự nhiên và nhắm mắt lại.

Khi chúng ta đã định vị cơ thể của mình xong, chúng ta bắt đầu đi dần vào bên trong và tìm kiếm những khoảng lặng bên trong tâm trí của mình: đó là những khoảng lặng tồn tại giữa những dòng suy nghĩ của chúng ta, nơi mà dòng suy nghĩ này vừa kết thúc thì có một khoảng lặng vô cùng ngắn ngủi để chuyển sang suy nghĩ tiếp theo. Chúng ta hãy tìm kiếm khoảng lặng giữa 2 luồng suy nghĩ như vậy, rất nhiều suy nghĩ khác tiếp tục nảy sinh nhưng chúng ta không cần làm gì cả, cứ để chúng diễn ra đến và đi, đến và đi...

Bạn có thể tưởng tượng bản thân đang ở một địa điểm tuyệt đẹp, vô cùng thơ mộng khiến bạn cảm giác vô cùng bình an, vô cùng rạng rỡ và những suy nghĩ của chúng ta giống như những đám mây đang trôi lơ lửng trên bầu trời. Sau đó, chúng ta đưa nhận thức của mình đến không gian tĩnh lặng ở giữa hai đám mây đó trong tưởng tưởng của chúng ta để dễ dàng hình dung hơn suy nghĩ của chúng ta như các cụm mây và tìm ra khoảng trống giữa các cụm mây.

Việc tìm ra khoảng trống này phải diễn ra bình thường, đừng ép buộc bản thân phải cố gắng tìm ra chúng hoặc nản lòng phán xét bản thân mình khi chưa tìm được. Hãy để mọi thứ diễn ra một cách tự nhiên cho đến khi nào chúng ta chợt nhận ra được khoảng không giữa hai dòng suy nghĩ.

Hãy đặt 2 tay bạn: Tay trái đặt lên bụng (luân xa 3) và tay phải đặt lên trái tim (luân xa 4) và trải nghiệm sức mạnh của khoảnh khắc hiện tại khi chúng ta đặt tay như vậy. Chúng ta cảm giác như thế nào? Những suy nghĩ của chúng ta luôn luôn đến và đi, luôn luôn có 2 luồng suy nghĩ cạnh nhau, nên khi chúng ta nhận ra được những khoảng lặng giữa chúng thì chúng ta đã tìm được sự tĩnh lặng ở bên trong của chúng ta. Việc đặt tay sẽ giúp chúng ta tập trung hơn và cảm nhận hơi ấm từ lòng bàn tay tỏa ra toàn bộ cơ thể và giúp chúng ta đi vào sự tĩnh lặng nhanh hơn, khiến chúng ta cảm thấy bình an hơn.

Hãy luyện tập thường xuyên để khi chúng ta làm bất kỳ việc gì, chúng ta luôn đảm bảo khả năng cảm nhận sự tĩnh lặng ở bên trong. Nghĩa là chúng ta đang sống song song giữa 2 thế giới, một là thế giới tĩnh lặng bên trong và một thế giới vô cùng náo nhiệt ở bên ngoài.

3/ THIỀN LẤP KHOẢNG TRỐNG

Thay vì ngồi/nằm để tìm kiếm sự tĩnh lặng thì chúng ta sẽ chọn một câu khẳng định hoặc là một âm tụng để nói đi nói lại trong đầu của mình. Khi chúng ta tập trung cho tâm trí của mình vào một thứ gì đó nghĩa là chúng ta đang sử dụng không gian trong bộ não của mình. Cho nên những suy nghĩ ngẫu nhiên vẩn vơ đến nó sẽ chiếm không gian của bộ não, thì khi chúng ta sử dụng câu khẳng định hoặc là một âm tụng giữ cho chúng ta tập trung bộ não vào MỘT MỤC TIÊU DUY NHẤT. Nếu chúng ta có thể tập trung hoàn toàn vào câu nói hoặc câu khẳng định đó thì bắt đầu ta sẽ cảm nhận được sự im lặng giữa mỗi một từ lặp đi lặp lại như vậy và để sự tĩnh lặng giữa các từ đó thấm vào trong cơ thể của chúng ta.

Khi thức dậy mỗi buổi sáng, chúng ta hãy thực hành việc nhắc đi nhắc lại âm tụng hoặc câu khẳng định mang theo bên mình cả một ngày như vậy. Một lời khẳng định chỉ là một từ hoặc một câu nói (hoặc bất kỳ điều gì tương tự như vậy).

Ví dụ như: Bình an! Bình an! Bình an! Hoặc là “Tôi có thể mở tất cả khả năng của mình” Hoặc là “Tôi tập trung cả ngày hôm nay của tôi cho một điều gì đó…”. Hãy ghi nhớ từ đó hoặc câu nói đó ở trong đầu của mình.

Chúng ta có thể chọn một nơi tĩnh lặng khi vừa thức dậy, đặt đồng hồ 5 phút và bắt đầu lặp đi lặp lại câu khẳng định trong đầu của mình hoặc là chúng ta nói to lên để khẳng định thêm một lần nữa cái quyết tâm mà chúng ta tập trung vào mục tiêu gì đó trong ngày. Lưu ý chúng ta phải nói từ ngữ, câu khẳng định trong trạng thái tỉnh thức và chúng ta biết là chúng ta đang nói gì, hiện diện toàn bộ tất cả sự tập trung, sự chú ý của chúng ta vào từng từ, từng từ một. Khi chúng ta tập trung như vậy thì tâm trí của chúng ta không còn bị lạc hướng.

Ví dụ: chúng ta có thể khẳng định trong lúc đang đánh răng, đang rửa mặt, đang đi bộ trên đường hay tập thể dục hoặc là bất kỳ lúc nào mà ta cảm thấy mình đang bị mất tập trung.

Chìa khóa ở đây là chúng ta hiện diện trong từng khoảnh khắc và mang sự tĩnh lặng, sự bình tĩnh vào trong từng từ ngữ, vào trong từng câu khẳng định để nó thấm vào cơ thể của mình và chúng ta trải nghiệm điều đó hơn là nghĩ về nó.

4/ THIỀN TRONG KHI ĐI NGOÀI ĐƯỜNG

Mỗi một khi chúng ta di chuyển, hãy tập trung toàn bộ sự chú ý của mình vào việc di chuyển, tập trung mọi giác quan để cảm nhận được bất kỳ cái gì diễn ra ở trên đường: không khí trong trẻo, tươi mới, bụi bặm hay nó nóng nực, ồn ào hay vội vã; hình ảnh trên đường hỗn loạn hay trật tự. Trong từng bước đi hãy mở các giác quan của mình ra để theo dõi điều đó và quan sát chúng, để 5 giác quan hoạt động hết công suất và để những sự vật hiện tượng diễn ra tự nhiên. Vì vậy ta phải mở hết các giác quan để nhận tất cả thông tin đó để hòa với sự náo nhiệt trên đường.

Thực hành này giúp chúng ta dễ dàng nhận ra sự phân tách giữa hai trạng thái đối lập nhau: giữa sự tĩnh lặng bên trong và sự ồn ào náo nhiệt bên ngoài. Giống như chúng ta quan sát hai thế giới đối lập hoàn toàn với nhau.

Người thầy vĩ đại nhất của chúng ta là Tĩnh lặng.

Dù có tiếng chim hót líu lo, tiếng xe cộ ồn ào nhưng chúng ta có thể quan sát được sự im lặng trong trật tự của thiên nhiên, nó là hữu hình và chúng ta có thể quan sát được.

Khi thực hành quen phương pháp này, chúng ta là một người quan sát và thấy ngay sự rõ ràng đối lập: sự tĩnh lặng bên trong và sự náo nhiệt của thế giới bên ngoài. Chúng ta có thể đạt đến trạng thái nhận diện sự phân biệt này ở bất kỳ nơi đâu, bất kỳ tình huống nào

Sống cùng Nữ thần trong bạn (Phần 2: Đích Danh)

Xem lại buổi 6: https://youtu.be/uvVvdxV7ZUs

Mai Thuần Khiết ghi lại.