9 cuốn sách chữa lành, đi tìm kết nối giữa cô đơn

 

Loài người là một sinh vật phức tạp. Có khao khát được thấu hiểu từ đồng loại, nhưng không đủ dũng cảm mở cửa trái tim mình để phô bày những xúc cảm riêng tư. Có nỗi sợ cô đơn, nhưng lại thích đứng giữa ốc đảo độc lập với thế giới.

Đôi khi, chúng ta cần một lời nhắc nhở rằng, con người ai cũng được sinh ra trên một tấm dây kết nối số phận với nhau; chỉ có bỡ ngỡ chạm mặt nhau, vụng về kết nối và bỏ qua những phức cảm tự ti để đan cài nhịp tim mình, chúng ta mới có thể vượt qua những khó khăn nghịch cảnh trong cuộc sống này.

Sau đây là 9 cuốn sách – 9 câu chuyện mang tính chữa lành, viết về những con người mải miết đi tìm nhau giữa thế giới cô đơn này. Biết đâu, bạn sẽ thấy hình ảnh mình phản chiếu trong đó.

1. Sữa nóng

Lớn lên thiếu vắng tình thương của bố, còn mẹ mắc một chứng bệnh lạ không thể đi lại bình thường dù đã cố công chạy chữa, Sofia Papastergiadis trở thành đôi chân của mẹ mình. Cô gác lại luận văn tiến sĩ, sự nghiệp và cuộc sống riêng để chăm sóc cho bà.

Mùa hè năm 2015, hai mẹ con Sofia thế chấp nhà, gom góp tiền qua Tây Ban Nha để tìm đến Bác sĩ Gómez, như một nỗ lực cuối cùng, với hy vọng chữa được căn bệnh bí hiểm. Ở vùng hoang mạc ven biển đầy nắng, gặp gỡ những con người phóng khoáng, lạ kỳ, tất cả đã thổi bùng lên trong cô ngọn lửa vốn bấy lâu chỉ nhen nhúm trong lòng, soi rọi một cuộc đời mà cô chưa từng sống.

Sữa nóng

Deborah Levy, bằng những câu văn tinh tế, gợi cảm đã đưa người đọc vào một câu chuyện lạ kỳ về mẹ và con gái, về những nỗi niềm và mong mỏi trong đời. Sữa nóng đã lọt vào vòng chung khảo giải Booker năm 2016.

2. Nơi bầu trời và đại dương gặp gỡ

Cuốn sách là câu chuyện kể về cuộc đời của Konoha Kakehashi – một nhà thiết kế đồ họa tự do, 32 tuổi. Một ngày nọ cô nhận được lời mời vẽ tranh minh họa cho một cuốn sách thiếu nhi sắp ra mắt của Yui Igarashi, bút danh Arashi từ nhà xuất bản. Theo lời kể của người biên tập viên trẻ tuổi, Arashi đang thực hiện một chuyến hành trình ra biển xa, nhưng anh ta đặc biệt chỉ định Konoha là người vẽ tranh minh họa cho những câu chuyện của mình.

Nơi bầu trời và đại dương gặp gỡ

Konoha và Arashi đã chung sống với nhau cách đây 5 năm, và chẳng có ngày nào trôi qua mà cô không nghĩ về anh. Họ gặp gỡ khi vừa tròn 13 tuổi, và đều là nạn nhân chịu ảnh hưởng của những gia đình có vấn đề. Konoha đã chẳng thể đến trường vì bị bắt nạt, còn Arashi được tách khỏi cha mẹ và chuyển đến sống với họ hàng. Họ sớm bị người kia thu hút và đã dành cho nhau nụ hôn đầu tiên. Mơ ước của Arashi là trở thành nhà văn. Cậu từng hứa sẽ giúp đỡ Konoha khi cô bé cảm thấy khó khăn.

Họ bắt đầu ở bên nhau vào những năm đầu tuổi 20, khi Konoha trở thành người vẽ tranh minh họa tiềm năng và Arashi bắt đầu sự nghiệp viết lách của mình. Họ sớm phải lòng nhau và chuyển về sống chung. Khi vừa hoàn thành xong bản thảo mà Arashi đã dốc hết trái tim và linh hồn mình, anh gửi đến nhà xuất bản với đầy hi vọng, để rồi chỉ nhận lại được sự từ chối phũ phàng. Sau khi đọc lời từ chối, anh biến mất một thời gian và khi trở về, giữa họ dần dần xuất hiện những rạn nứt. Một phần vì sự cứng rắn của bản thân mà Konoha rời bỏ anh. Và đã 5 năm trôi qua kể từ ngày đó.

Bản thảo truyện của Arashi được gửi tới từ nước ngoài và Konoha nhận yêu cầu vẽ tranh minh họa. Qua những sự kiện trong cuốn sách, cô dần hiểu được sự cô đơn mà Arashi đã phải trải qua và những kì vọng khác lạ anh ấy dành cho tình yêu. Khi phần cuối cùng của bản thảo được gửi đến, những kết nối từ Arashi biến mất dần. Tấm bưu thiếp cuối cùng anh gửi là một manh mối, và cô đã đến Ireland để tìm anh. Hai người họ cuối cùng cũng gặp lại nhau ở nơi bầu trời và đại dương gặp gỡ.

Đây là câu chuyện về một người đàn ông đã phải sống mà chịu đựng sự cô đơn tột cùng, và người phụ nữ tuyệt vọng tìm mọi cách cứu rỗi anh ta, và tình yêu họ dành cho nhau đã vượt qua cả không gian và thời gian.

3. Nắng tháng Tám

Lena Grove bụng mang dạ chửa đi từ Alabama đến Jefferson trong gần một tháng trời để tìm ngưòi đàn ông đã hứa hẹn với nàng là Lucas Burch, bố của thai nhi.

Joe Christmas, một người không rõ sắc chủng, có thể là nửa trắng nửa đen, nhiều lần thừa nhận mình là da đen một cách quyết liệt, ngạo mạn và cay đắng, tự tay cắt cổ người tình da trắng là Joanna Burden.

Gail Hightower, một mục sư bị phế bỏ, có người vợ ngoại tình tự tử, sống ẩn mình xa lánh nhân gian trừ người bạn thân là Byron Bunch, một người thợ độc thân ở xưởng bào.

Nắng tháng Tám

Ba cuộc đời ấy đi theo những hướng khác biệt, nhưng trải qua mười một ngày đầy biến động của tháng Tám ở Jefferson thuộc Mississippi, dường như đời sống họ tương chiếu nhau tạo nên cái nhất quán đầy uy lực và bất ngờ của Nắng tháng Tám.

Cái ánh sáng đầu thu ở Mississippi như ảo ảnh, như sương đọng, như huyền thoại. Cái ánh sáng tháng tám đó cũng là phương ngữ chỉ trạng thái hoài thai. Đó là ánh sáng của sinh nở, sáng tạo. Bóng một người nữ mang thai đi trên con đường vô định. Nắng tháng Tám là vầng hào quang mang đầy những gương mặt người.

4. Phục hồi

Hanage – chàng thợ sửa hộp nhạc mang trong mình căn bệnh trầm cảm lo âu, sẽ mãi mãi sống một cuộc sống cô độc với hàng chục viên thuốc mỗi ngày và ý nghĩ tự tử luôn thường trực xuất hiện nếu như không có cuộc gặp gỡ định mệnh với Mutsuki.

Phục hồi

Sau khi nhận lời sửa hộp nhạc cho gia đình Mutsuki, Hanage dần dần bước chân ra khỏi ngôi nhà lạnh lẽo chỉ có một chú chó bầu bạn để bắt đầu giao tiếp với xã hội nhiều hơn. Từ đó, anh đã khám phá ra rất nhiều câu chuyện cảm động lẫn bí ẩn đằng sau từng hộp nhạc.

Đằng sau mỗi hộp nhạc đều có một câu chuyện cảm động, một bí ẩn chờ được khám phá. Hanage không những đem sự sống trở lại cho những chiếc hộp nhạc cũ kĩ, mà còn mở ra cả một cánh cửa dẫn dắt người đọc tìm hiểu tới từng ngóc ngách sâu thẳm nhất. Ở đó có một mối tình đã qua mà vẫn chẳng thể quên, một tình cảm gia đình câm lặng không nói nên lời hàng chục năm mà không hề phai, một sự hối hận muộn màng, tới chết cũng không có cách nào trở lại…

Tuy nhiên, dù Hanage có thể sửa chữa được hộp nhạc cho mọi người, phần nào mang lại cái kết có hậu cho chủ nhân của chúng, nhưng còn câu chuyện của chính anh thì sao? Liệu anh có thể thoát khỏi chứng trầm cảm và đón nhận tình cảm từ người khác?

Phục hồi chính là hành trình khám phá những câu chuyện đằng sau từng hộp nhạc của Hanage, và cũng là hành trình cứu rỗi chính bản thân anh. Sự phục hồi không chỉ dành cho những hộp nhạc vô tri vô giác, mà nó còn là để dành cho những tâm hồn yếu đuối, tổn thương. Chỉ cần có một người thợ tâm huyết và dành trọn yêu thương, không có điều gì là không thể chữa lành.

5. Chiếc cặp

Tác giả Hiromi Kawakami, bằng tài năng của mình, đã đưa người đọc đi thật chậm vào những ngõ ngách tâm hồn bằng những bước nhẹ như không.

Chiếc cặp

Chiếc cặp, tác phẩm vinh dự nhận Giải thưởng văn học Tanizaki, kể lại câu chuyện tình “lệch pha” thú vị giữa một giáo viên trung học và cô học trò cũ Tsukiko. Một đêm nọ, Tsukiko tình cờ gặp lại thầy giáo dạy môn học trước kia mình không ưa mấy tại một quán bar. Tsukiko chỉ gọi thầy là “Sensei” (Nhật ngữ nghĩa là thầy) vì không thể nhớ tên ông. “Sensei” hơn cô học trò của mình ba mươi tuổi, đã nghỉ hưu và góa vợ.

Mối quan hệ của họ tiến triển thật nhẹ nhàng nhưng không kém da diết: hai con người vô tình gặp lại, cùng uống rượu, chuyện trò, hẹn hò và trở nên thân thuộc lúc nào không biết. Câu chuyện tình trong Chiếc cặp có lẽ sẽ khiến bạn đọc cười, khóc, đồng cảm, xót xa.

6. Hòm thư số 110

Ở độ tuổi 30, bận bịu trong nhịp sống thường ngày quen thuộc khiến Jin Sol lẳng lặng đem cất những rung động tình yêu xa xỉ vào góc sâu trái tim. Mục tiêu cô đề ra là “Đừng để lòng vướng bận”. Song lẽ dĩ nhiên, trời chẳng chiều lòng người, đợt cải tổ nhân sự định kỳ của đài phát thanh đã mang đến cho cô một cộng sự khó nhằn – một nhà sản xuất chương trình còn sáng tác cả thơ. Để đối phó với anh ta, dường như mọi sự phòng bị là không đủ, hoặc chỉ một cốc smoothie đã đủ.

Hòm thư số 110

Viết về những con người gần gũi trong cuộc đời bình dị, những người lớn dù đã khoác lên mình lớp vỏ trưởng thành song vẫn còn vô số khuyết điểm cũng như nhược điểm, ngày ngày vẫn đối mặt với nỗi cô đơn trong chừng mực cho phép, đây là câu chuyện “thử yêu thêm lần nữa” của họ, của bạn và của tôi.

7. Một muỗng thời gian

Chín năm trước, tại một khu phố nghèo cũ kỹ đã diễn ra cuộc gặp gỡ kỳ lạ giữa một ông già đã mất hết người thân sống một mình và một cậu bé robot. Cho rằng đây là món quà cuối cùng mà con trai để lại, Myung Jung gọi chú robot bằng cái tên ông định đặt cho đứa con thứ hai của mình và giữ nó lại để giúp đỡ công việc trong tiệm giặt là của ông. Thời gian thấm thoắt trôi qua, Eun Gyeol – chú robot sống chung với con người dần học được tình cảm và có ý thức riêng, cùng với đó cậu cũng từng chút một khám phá bí mật của cuộc sống trong thời gian hữu hạn của con người.

Một muỗng thời gian

“Một muỗng thời gian là cuốn tiểu thuyết đi tìm ý nghĩa của hai chữ ‘con người’. Không hơn cũng không kém, chỉ với một muỗng bột giặt, câu chuyện tràn ngập sắc xanh này sẽ khiến trái tim bạn rung động trước vẻ đẹp bình dị của cuộc đời, và rồi nhẹ nhàng lắng đọng những cảm xúc dịu dàng và tinh tế.” – Nhà thơ Yu Hee Kyung.

8. Từ Anna

Chuyển chỗ ở chẳng khi nào dễ dàng. Nhất là khi bạn mới chỉ là một cô bé chín tuổi. Nhất là khi quê hương bạn rời bỏ đang u ám trước bóng đen phát xít kinh hoàng. Nhất là khi đó là một cuộc di cư thiên lý đến hẳn một châu lục khác. Và đặc biệt là khi bạn vụng về, xấu xí bên cạnh các ông anh bà chị hoàn hảo tót vời, luôn miệng gọi bạn bằng cái tên “Anna Ấm Ớ”.

Từ Anna

Ai có thể không cảm động trước những nỗ lực âm thầm mà dữ dội của Anna để hòa nhập với cuộc sống mới, làm quen với một ngôn ngữ mới, và trên hết, để khe khẽ mở lòng, rụt rè thu lại những chiếc lông gai góc em đã xù lên với đời, với người bấy lâu. Trên đất nước Canada, nơi em phát hiện ra sự vụng về của mình có một lý do, thế giới của em bắt đầu thay đổi, một cách giản dị mà đáng kinh ngạc, xao xuyến và ấm lòng.

Từ Anna là một trong những tiểu thuyết được yêu mến nhất của nhà văn thiếu nhi gạo cội Jean Little, một điều kỳ diệu nho nhỏ chắc chắn sẽ thắp sáng tâm hồn mọi người đọc.

9. Ta bắt đầu cuộc đời mới, khi nhận ra mình chỉ sống một lần

Camille, ba mươi tám tuổi một phần tư, có tất cả mọi thứ để sống hạnh phúc nhưng lại cảm thấy hạnh phúc đang trượt khỏi tay mình. Cô phải đối mặt với những vấn đề cuộc sống thường nhật mà bất cứ ai trong chúng ta cũng từng gặp phải: cuộc sống gia đình và công việc nhàm chán, tự ti về ngoại hình, mâu thuẫn với bố mẹ, chồng, con và đồng nghiệp.

Cuộc sống của Camille rẽ hướng từ khi cô tình cờ gặp Claude, một bác sĩ “trị liệu thói quen”, người đã giúp đỡ và đồng hành cùng cô trên con đường tìm đến hạnh phúc. Thông qua những trải nghiệm tuyệt vời, sáng tạo và đầy ý nghĩa, Camille sẽ từng bước thay đổi mọi khía cạnh cuộc sống và chinh phục lại ước mơ thuở ban đầu.

Ta bắt đầu cuộc đời mới, khi nhận ra mình chỉ sống một lần

Với giọng văn hài hước, cách tiếp cận nhẹ nhàng, Ta bắt đầu cuộc đời mới, khi nhận ra mình chỉ sống một lần khiến độc giả như thấy chính mình qua hình ảnh Camille. Và nếu Camille đã thành công, thì sao ta lại không thử?

Source: Bookish, by MeoHeo

Cuộc chia ly ấy như một sự giải phóng để tìm lại chính mình

 Ly hôn thường là bước ngoặt “dữ dội” trong đời, dìm người phụ nữ xuống tận cùng vực thẳm. Song, khi đau khổ đi qua, khi nhìn lại quá khứ, chấm dứt cuộc hôn nhân bế tắc cũng có thể xem như cuộc giải phóng để phụ nữ tìm lại chính mình và nhận ra giá trị thực sự của cuộc sống không gói gọn trong tình yêu của người đàn ông.

Một tuần trước, tình cờ trong quán trà tôi gặp lại cô bạn khá thân khi còn học đại học. Cô từng là hình ảnh ao ước của chúng tôi không phải chỉ vì con người cô, mà còn vì cuộc sống, sự nghiệp và cuộc hôn nhân có thể xem là hoàn hảo. Hôm gặp lại, tôi mới hay cô đã chủ động ly hôn cách đây 3 năm và là một bà mẹ độc thân với cô con gái ba tuổi. Tôi khá ngỡ ngàng, không hình dung được một cuộc hôn nhân đẹp như thế lại đổ vỡ, và lại vỡ ngay khi đứa con đầu lòng ra đời. Tuy nhiên, khi nghe cô kể lại chuyện đã qua, tôi không hề thấy một người phụ nữ day dứt nuối tiếc vì sự phản bội của chồng và vì gánh nặng nuôi con thơ một mình. Thay vào đó, là hình ảnh trẻ trung, tươi vui, rạng rỡ và lấp lánh với những dự định mới mẻ phía trước.

Ly hôn có phải là nỗi thất bại lớn nhất của một đời người?!…

LY HÔN KHÔNG PHẢI LÀ THẤT BẠI

Khi phát hiện chồng có người đàn bà khác, vì nhận thấy phần trách nhiệm của mình trong mâu thuẫn giữa hai vợ chồng, và nhất là vì đứa con mới ra đời, cô đã tìm mọi cách níu kéo tình cảm. Trước sự lãnh đạm của chồng, cô lẳng lặng mang con về nhà cha mẹ để bình tâm lại và chờ đợi chồng hồi tâm. Song chẳng như mong đợi, cô đặt bút ký giấy ly hôn  khi đứa con đầu ra đời chưa tròn hai tháng.  Người phụ nữ trong những tháng đầu sau khi sinh mong manh yếu đuối không chỉ về thể trạng mà cả về tâm lý. Suy sụp tinh thần, sức khoẻ là nhẹ, trầm trọng hơn có thể tự tìm đến cái chết. Thật không thể tưởng tượng cô ấy đã trải qua những cơn bão cảm xúc dữ dội đến dường nào trong thời điểm ấy.

Xã hội Việt Nam hiện đã thoáng hơn rất nhiều so với mười, hai mươi năm trước. Nhưng những người mẹ đơn thân, những đứa con, nhất là con gái, lớn lên không cha, luôn phải chịu ánh nhìn xét nét và áp lực của một xã hội vốn mặc định rằng gia đình không thể vắng trụ cột nam giới, rằng “tam tòng, tứ đức” là chuẩn mực hàng đầu để đánh giá một người phụ nữ, rằng vai trò giữ lửa hôn nhân gia đình là trách nhiệm chính của người vợ. Thật vậy, ngày nay, dù ở vị trí xã hội nào, phụ nữ luôn nỗ lực xây dựng cho mình hình ảnh thành đạt trong công việc và là người vợ được yêu thương, người mẹ biết quan tâm trong gia đình. Mặc cho những tuyên bố mang tính nữ quyền, hay những điển hình phụ nữ đơn-độc thân thành công, sự thật ngầm hiểu về hình tượng người phụ nữ lý tưởng trọn vẹn vẫn là người dung hoà cả sự nghiệp và hôn nhân, gia đình.

Ly hôn thường là bước ngoặt “dữ dội” trong đời, có thể dìm người phụ nữ đến sâu cùng vực thẳm. Song khi mọi thứ đã đi qua, khi nhìn lại tâm hồn lại bình thản là thường, cuộc chia ly ấy như một sự giải phóng để phụ nữ tìm lại chính mình

HẠNH PHÚC KHÔNG GÓI GỌN Ở NGƯỜI ĐÀN ÔNG

Không thể phủ nhận, gia đình chia cắt luôn để lại vết thương lớn. Tổn thương ấy càng sâu đậm đối với người mẹ đơn thân, chẳng những đau nỗi đau của mình mà hơn cả là phải luôn day dứt vì mất mát của con trẻ, khắc khoải với những lời nhớ cha và câu hỏi tại sao của con. Ly hôn chắc chắn sẽ làm người phụ nữ mất phương hướng trong một thời gian. Suy sụp, chắc chắn phải có. Như một ngã rẽ trong đời, ly hôn có thể dìm người phụ nữ xuống tận cùng vực thẳm. Nhưng khi nỗi đau đã nguôi ngoai, khi lý trí đã trở về, ly hôn cũng có thể được xem là một công cuộc giải phóng khỏi cuộc sống bất hạnh. Một cánh cửa cho phụ nữ tìm lại chính mình trong một tình yêu quên mình đến lạc lối, giúp họ ý thức được rằng ý nghĩa cuộc sống bản thân không phải, và càng không nên gói gọn trong một người đàn ông.

Quan điểm kêu gọi phụ nữ phải biết tự yêu chính mình khi trước vẫn tạo ra nhiều ý kiến trái chiều ngay cả trong giới phụ nữ. Tuy nhiên, đó chính là điều thiết yếu để phụ nữ có thể tự giải phóng mình. Chúng ta không xem tình yêu là một trò chơi đầy thủ thuật để níu kéo và buông thả. Hôn nhân càng không thể như thế. Nhưng nếu phụ nữ để tình yêu dành cho đối phương lấn át tình yêu bản thân mình, thì đối phương cũng sẽ chẳng ghi nhận và quý trọng sự hy sinh đó. Nếu biết tự yêu mình, phụ nữ mới nhận thức được giá trị của mình, mới nhận thấy khi nào và với ai đáng để níu giữ hoặc phải buông tay.

Nếu biết tự yêu mình, phụ nữ mới nhận thức được giá trị của mình, mới nhận thấy khi nào và với ai đáng để níu giữ hoặc phải buông tay

Cô bạn ấy đã từng oán, từng khóc thương cho bất hạnh của mình. Con thơ từng là nguyên nhân khiến cô mất phương hướng vào tương lai và day dứt khôn nguôi vì mình đã không giữ được người cha cho bé. Nhưng đứa bé lại trở thành động lực để cô cương quyết đứng dậy từ nỗi đau, để cô phấn đấu tìm lại và thực hiện những mơ ước dang dở. Và quan trọng hơn hết, cô đã nhận ra rằng chỗ dựa vững vàng nhất trong cuộc sống không phải là người đàn ông. Chính là ở bản thân mình, ở tình ấm áp của gia đình, ở sự sẻ chia, đồng cảm của bạn bè, ở những khoảnh khắc mãn nguyện vì đạt được một mục đích nào đó trong công việc, và nhất là những niềm vui nhỏ bé, nhẹ nhàng đến từ tiếng cười trong trẻo, tiếng gọi ngọng nghịu, từ những thời điểm con làm được một điều gì mới… Quá khứ đối với cô bây giờ không còn là đau khổ, oán hận. Cô sống, cảm kích những điều quá khứ đã mang đến cho mình, hạnh phúc với hiện tại, và tràn đầy hy vọng về tương lai của mình và con gái.

Đối với phụ nữ, điều quan trọng không nằm ở hai chữ trọn vẹn. Trọn vẹn trong sự nghiệp hay trọn vẹn trong gia đình chỉ là tương đối. Cuộc sống và con người vốn dĩ luôn thay đổi. Nên thay vì cố chạy theo và nắm giữ những điều vô thường ấy, phụ nữ hãy tìm thấy hạnh phúc khi yêu quý bản thân, yêu cả những cái tốt đẹp và những cái bất toàn. Đối diện với những đổ vỡ để tiếp tục cuộc hành trình, trân trọng điều đang có và đầy tin yêu về tương lai. Khi ấy, phụ nữ sẽ cảm nhận mình vẹn toàn nhất, không phải vì những gì mình có, mà vì những gì mình đang là.

Tạp chí Nữ Doanh nhân

Người Việt và lối tư duy theo mặt bằng

Bạn vừa cất một căn nhà. Nếu bạn thổ lộ với người Mỹ, người Mỹ sẽ hỏi bạn đã xoay sở với chi phí, các khoản vay, thậm chí tiền bảo hiểm của ngôi nhà ra sao. Trong khi đó, một người Nhật sẽ quan tâm liệu ngôi nhà có ở trong vùng thường xuyên xảy ra thiên tai hay không, kết cấu rung lắc đến đâu. Người Ý sẽ tò mò về việc bạn chọn nội thất trang hoàng theo phong cách nào, trong nhà có bao nhiêu món đồ cổ. Người Ba Tư sẽ gợi ý nền nhà được trải bằng loại thảm gì, màn cửa sổ nên treo chọn màu và hoạ tiết gì. Người Pháp sẽ muốn biết kiến trúc sư thiết kế xuất thân từ đâu, anh ta thích loại rượu vang nào. Trong khi đó, người Trung Quốc thì sẽ dò hỏi xem hàng xóm của bạn có phải là người Hoa hay không và khoảng cách từ Chinatown đến nhà bạn bao xa…

Người Việt Nam tư duy ngôi nhà theo mét vuông, tức, mặt bằng sử dụng. Điều này không phải nguyên do từ sự yếu kém về bộ môn hình học không gian. Tư duy được hình thành từ quá trình văn hoá, văn minh, lịch sử. Lịch sử Việt Nam là lịch sử của chiến tranh. Ngàn năm binh lửa ngoại xâm, nội chiến đã cho người Việt sự nhận thức cao về lãnh thổ, đất đai, là thứ không thể nhượng bộ cho giặc – “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”, “một tấc không đi một ly không rời”. Trong nền văn minh nông nghiệp, đất đai cũng là tư liệu sản xuất, đảm bảo đời sống, đem lại sự ấm no đủ đầy, cho nên, tấc đất tấc vàng.Rất dễ cho bạn nếu người đối diện là dân Việt Nam. Vì bạn chỉ cần nhớ chính xác diện tích sử dụng của căn nhà là đủ.

Có lẽ tư duy theo mét vuông tiếp tục là nếp nghĩ trong thời hiện đại. Đặc biệt trong quá trình đô thị hoá, bất động sản trở thành một thị trường đầy sôi động càng khiến người ta quá bận tâm xử lý mặt bằng nhưng lại thiếu những chăm chút cho giá trị tinh thần. Nói như TS.KTS Ngô Viết Nam Sơn, là đặt sai hệ quy chiếu lợi ích: “Lợi ích địa ốc cao nhất không phải lúc nào cũng chỉ đạt được nhờ vào tư duy mét vuông (thiên về số lượng mét vuông) như người ta thường lầm tưởng, mà còn có thể nhờ vào tư duy giá trị sống (thiên về “chất lượng” mét vuông).

Với tư duy mét vuông, nhà đầu tư thường hy sinh bớt các chỉ tiêu về chất lượng sống, như thu hẹp diện tích cây xanh, xây dựng quá dày đặc làm giảm sự riêng tư vì căn hộ thường bị các căn hộ khác nhìn thẳng vào và giảm sự yên tĩnh do tác nhân ồn và sự chung đụng với các hộ lân cận gia tăng. Người ta thường không thấy rằng công trình thấp tầng và mật độ xây dựng thấp mới là cao cấp nhất, chứ không phải công trình cao tầng”. Từ đây, có thể thấy được nguyên nhân sâu xa của việc đánh mất bản sắc đô thị đang diễn ra tại Hà Nội, TP.HCM.

Nhà ống phố cổ liệu có phải là kết quả của lối tư duy theo mặt bằng ?

Tư duy mét vuông cũng tạo ra những “biến chứng” khó chịu trong lối ứng xử với không gian sống của người dân, nó ít nhiều khống chế đời sống văn minh ở. Ý thức công năng sử dụng (chứ không phải sở hữu) đã làm suy giảm sự gắn bó cội rễ giữa con người với không gian sống nói riêng và hồn vía đất đai nói chung. Mặt khác, sự cắt rời không gian sử dụng ngôi nhà với không gian công cộng đã làm nảy sinh tâm lý thực dụng trong ứng xử văn hoá công cộng. Người Việt xem không gian công cộng là thứ “cha chung không ai khóc” nên khi cần thì lấn chiếm, lúc không cần thì tha hồ gây ô nhiễm bằng các hình thức khác nhau.

Một trong những điều nữa thể hiện tư duy mặt bằng đó chính là sự thiếu quan tâm đến những thiết kế đa dạng về không gian sống trong chính ngôi nhà mà chỉ quan tâm đến độ rộng, hẹp. Để là gì? Tôi tình cờ tìm thấy phần gợi ý cho câu trả lời trên ở phần Góp ý cho cuốn Văn minh vật chất của người Việt (Phan Cẩm Thượng, NXB Tri thức 2011), hoạ sĩ Phan Bảo, một trong những nhà nghiên cứu am hiểu về đời sống vật chất của người Việt ở đồng bằng sông Mã, vùng đất có nhiều di chỉ văn hoá cội nguồn người Việt cổ: “Ở xứ Việt ta, nhà cửa chỉ có một công năng: là nơi trú ngụ nói chung. Nhà ở có thể làm đình chùa, đền tạ và đình chùa đền tạ cũng có thể làm nhà ở về mặt kiến trúc (trừ hai món nhập khẩu là tháp và nhà thờ Thiên Chúa giáo). Hàng nghìn năm đi học đi thi mà cái nhà trường cũng chỉ là cái nhà ở ngã cửa ván ra hoặc trải chiếu nằm xuống mà viết. Có lẽ chỉ có kẻ sĩ Việt Nam là nằm bò toài ra mà viết, mà học, xong rồi có thể lăn quay ra ngủ luôn (xem Lều chõng của Ngô Tất Tố). Nhà Nho ta ư? Ăn cơm, viết sách, nghe hát và ngủ với cô đầu chỉ loanh quanh trên một chiếc chiếu. Vậy ở đâu trải chiếu thì ở đấy có đủ mọi chuyện. Vào chùa lấy chiếu chùa ra ta ngồi. Vậy cái nhà Việt Nam thật tối giản: trên có mái, dưới có nền (trong Nam bộ lại còn không có cả nền cao, nền nhà, nền sân, nền đường, nền vườn bằng nhau), chung quanh để trống, chỉ có mùa rét mới lấy liếp che lại, ở giữa trải chiếu, thế là xong. Nhà to hơn tức là nhà dài hơn vì chắp thêm gian (quy chế chính: 1 gian, 2 gian, 3 gian,… 11 gian, 13 gian là cung vua phủ chúa rồi). Tại sao ông tiến sĩ lại ngồi ghế chéo (Ghế chéo lọng xanh ngồi bảnh choẹ – thơ Nguyễn Khuyến)? Bởi vì ghế ấy cũng chỉ là tạ thôi, ông tiến sĩ về nhà với cha mẹ thì ngồi chiếu trải lên đất, lên công đường thì ngồi chiếu trải lên sạp, vua cũng thế thôi (vua Lê Cảnh Hưng bảo Nguyễn Huệ ngồi ghé lên sạp với mình – xem Hoàng Lê nhất thống chí). Vì thế, xem kiến trúc Việt Nam có gì mới lạ không thì xem chạm chắc ở mấy chỗ kẻ bẩy, tức bàn tay có nóc mái vậy. Có điều, ngói của đền miếu rất to nặng, đó là do ý muốn chống gió bão lật mái đấy. Nhà trống tha hồ cho gió lùa. Cơn bão năm 1905 ở Huế lật cả cầu Tràng Tiền mới làm xuống sông mà Ngọ Môn vẫn y nguyên chẳng sao cả.

Theo tôi, nghệ thuật kiến trúc không phải là nghệ thuật chạm khắc hay sơn vẽ. Và ta nên tách các món này ra.

Nhà sàn chẳng qua chỉ là một ngôi nhà có cái đặc biệt hơn mà thôi, Nó cũng là nhà tầng. Nhà cửa Việt Nam chuộng bóng tối là vì người ta chẳng cần ánh sáng nhiều làm gì. Phải chăng cần nhìn rõ các tượng Phật Thánh? Muốn đọc sách thì ra ngoài hiên rồi. Ngày nay có nhiều nhà hiện đại cao to (nhà dân dụng) nhưng cũng chẳng để làm gì ngoài chuyện đi ngủ, vậy nhà cửa đóng im ỉm suốt ngày có khách thì mời đi quán. Các ông hoạ sĩ mới đòi nhà sáng sủa thôi. Nhà dân nông thôn Việt Nam ta rất cần cái sân trước cửa, không phải chỉ để phơi phóng các thứ mà tiện dụng hàng ngày. Uống rượu buổi chiều ư? Trải chiếu ngoài sân. Nhà có đám ư? Dựng rạp ngoài sân. Do đó, sân này phải khô cứng và trống thoáng. Điều đó dẫn đến kết cấu nhà có hiên bè rất rộng, mỗi kẻ bẩy ra một khoảng kẻ nữa tức hè tính từ cột con ra rộng hơn 2m.

Công năng sử dụng nhà đơn giản, cho nên kiến trúc tối giản và đơn điệu. Trong kho tàng thành ngữ để chỉ người giàu kẻ nghèo trong xã hội đã có thấp thoáng cái tư duy về kiến trúc: gia cảnh nghèo thì gọi là “nhà ổ chuột”, “nhà rách vách nát”, “nhà xiêu vách đổ”, “nhà dột cột xiêu”, “nhà tranh đố sậy”, còn để chỉ những kẻ giàu có trong xã hội, thì: “kín cổng cao tường”, “nhà cao cửa rộng”, “nhà vàng gác tía”… Và vẫn với tư duy trọng về chất liệu và mặt bằng đó, người Việt mở rộng cách nói về những không gian sống rộng hơn ngôi nhà như sau: thường dùng thành ngữ “màn trời chiếu đất” để chỉ cảnh tiêu điều khốn khổ sau những trận thiên tai, địch hoạ, hay “nhà ngang dãy dọc” để chỉ sự giàu có của một cơ nghiệp hoặc sự khá giả sầm uất của một khu dân cư.

Còn đây, năm 1931, ông Phan Khôi phê phán về cái văn minh “kinh hoạch” phố phường trên báo Đông Tây (số 114): “Nhà cửa phố xá, cái thì lồi ra, cái thì lõm vào, chủ nó mỗi người cất theo mỗi ý riêng mình, không buộc phải đúng quy củ nào hết”.

Trong quá khứ của người Việt, mọi sự phấn đấu trong đời sống kinh tế dường như chỉ tập trung để đạt tới một mục tiêu – được sử dụng một ngôi nhà to, bề thế hơn là những giá trị sống thuộc về môi trường, văn hoá liên quan. Bàn tay của kiến trúc sư có lẽ chỉ có giá trị trong vài năm gần đây, khi đất chật người đông, làn sóng nhập cư vào đô thị ồ ạt, quá trình đô thị hoá nhanh chóng làm cho cơ hội ở rộng với nhiều người không còn, thay vào đó là những xoay sở giải pháp ở gọn. Mặt khác, truyền thông đã giúp người dân mở mang cái nhìn, tiếp thu văn hoá hưởng thụ, trình độ và nhận thức về chất lượng sống đã có những thay đổi lớn. Người ta nhận ra ngôi nhà không phải chỉ để đơn giản là trú mưa trú nắng hay… ngủ, mà còn để góp phần làm đẹp mỹ quan chung, bản thân nó phải là một không gian khoa học, đáp ứng những nhu cầu công năng và thụ hưởng những giá trị tinh thần, văn minh.

Nhưng còn lâu mới xoá bỏ được sạch cái dấu ấn tư duy mặt bằng, khi mà hiện nay, do sự chắp vá, bất nhất và thiếu đồng bộ về quy hoạch. Cho đến nay, tiêu chí đánh giá của Nhà nước về việc nhận diện không gian ở của người dân vẫn theo tư duy mét vuông. Một báo cáo gần đây của cơ quan chức năng, tại Việt Nam, nơi đô thị vẫn còn tồn tại nhiều hộ gia đình nghèo xoay xở sống trong những “ngôi nhà” chỉ 3m2, tiêu chuẩn còn thấp hơn ngưỡng chuẩn tối thiểu của điều kiện để xét, xếp vào diện vô gia cư trong thời bao cấp là < 5m2. Báo cáo trên cũng cho hay, trên lý thuyết thì từ năm 2.000 Nhà nước đã nâng chuẩn lên 6 – 8m2 thì được cấp nhà ở xã hội.

Theo tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam được tổng cục Thống kê công bố vào tháng 12.2009 thì trung bình diện tích nhà ở của mỗi người Việt Nam là 18,6m2. Cũng theo đợt điều tra này, thì tại Việt Nam cứ 2.000 hộ sẽ có một hộ không có nhà ở. Hộ không có nhà ở được định nghĩa là không có chỗ ở, hoặc không đáp ứng được 1 trong 3 điều kiện: có diện tích sàn tối thiểu 4m2; tường cao ít nhất 2m; có cấu trúc riêng biệt và độc lập. Trong các hộ có nhà ở, thì số hộ có nhà kiên cố chiếm 47%; nhà bán kiên cố chiếm 37,8%; nhà thiếu kiên cố chiếm 7,8%; và nhà đơn sơ chiếm 7,4%.

Mức độ tin cậy vào những con số thì còn tuỳ vào sự lạc quan hay bi quan của từng người tiếp nhận. Song cuộc điều tra trên cho thấy ngay cả trong tiêu chuẩn đánh giá nhà ở của một cơ quan chức năng, thì khái niệm chất lượng sống của một không gian ở mang lại cho con người chỉ có thể dừng lại ở mức độ “an toàn” (kiên cố) hay thiếu an toàn (không kiên cố, đơn sơ). Có thể tiêu chí trên phù hợp với một đất nước phát triển chậm, dân số tăng nhanh nên việc đảm bảo đời sống tối thiểu của người dân (chỗ ở) còn nhiều “tồn tại” nói chi đến chất lượng sống, sự hưởng thụ giá trị sống trong công trình nhà ở.

Tư duy mét vuông còn là một thứ hệ luỵ lịch sử. Điều đáng nói, là nó tác động không nhỏ đến tư duy quy hoạch đô thị. Sự hiện đại hoá bừa bãi, sự nao núng trong những chiến lược vươn cao vì mục tiêu công năng, mở rộng mặt bằng sử dụng theo cao độ đang giết chết những môi trường hài hoà và bản sắc đô thị và mỹ quan. Đa số các công trình kiến trúc gần đây lại lấy nguồn cảm hứng không từ xu hướng kiến trúc nhạy cảm với công nghệ mới, bền vững và quan tâm đến môi trường, lợi ích xã hội mà lại chọn lựa xu hướng lợi ích thương mại.

“Một cái lẩu kiến trúc” – KTS Olivier Souquet đã nói như thế về kiến trúc TP.HCM trên tạp chí Kiến trúc số 203, 3.2012. Ông viết: “Xu hướng thương mại: hoàn toàn tuỳ thuộc vào thị trường bất động sản vốn dĩ không ổn định, chỉ có thể làm ra những bản sao, nếu không theo mô típ “tân thuộc địa” thì là “tân phong cách Victoria”, pha một chút phong cách Á châu (mà cũng chưa chắc là đến từ châu Á). Tiêu biểu là những kiến trúc phong cách Singapore với các thứ cột Corinthe Hy Lạp, chẳng khác gì một cái lẩu kiến trúc và cũng chẳng nói lên được ý đồ là cái gì”.

Bao lâu thì người Việt sẽ quan tâm đến ngôi nhà của bạn theo hướng “ý đồ là cái gì”? Bao giờ thì người Việt hết tư duy không gian sống theo mặt bằng? Có lẽ sẽ không bao giờ. Vì người ta không chỉ có thể chắp vá và sửa chữa, không thể dọn sạch để làm lại. Quy hoạch kiến trúc rất khác với cách người ta thiết kế mỹ thuật cho một cái bánh kem.

Ngày nay, một đất nước thu nhập đầu người còn thuộc hạng thấp lại có những thành phố trung tâm được xếp vào hàng những đô thị đặc biệt có giá bất động sản cao bậc nhất trên thế giới là điều chưa hẳn là vui. Một thị dân thu nhập trung bình khó có thể nghĩ đến chuyện sở hữu một không gian sống tử tế trong thành phố mà họ gắn bó và cống hiến. Và đây là biểu hiện của một thứ “tư duy mặt bằng” mới: trong những câu chuyện, người ta vẫn dùng cụm từ “chỗ chui ra chui vào” để chỉ ngôi nhà.

Nguyễn Vĩnh Nguyên – Theo SGTT

“Thiên hạ ồn ào, đều vì lợi mà lại; thiên hạ rối rít, đều vì lợi mà đi(1)”

Người xưa nói: “Thiên hạ ồn ào, đều vì lợi mà lại; thiên hạ rối rít, đều vì lợi mà đi⁽¹⁾”. Theo đuổi lợi ích dường như là bản năng của mỗi con người. Lợi ích ở đây bao gồm những thứ xuất hiện trên đường đời như tiền bạc, sắc đẹp, danh dự, địa vị... Để có được những thứ này, con người thường bỏ qua quá trình theo đuổi, mà chỉ chăm chăm nhắm vào mục tiêu, dường như muốn ôm cả thế giới về mình. Trước sự thôi thúc của dục vọng, con người thường để mình bị lạc lối trong mê cung của những ham muốn vật chất mà không thể nào thoát ra được. Người Do Thái – những người kiếm tiền giỏi nhất thế giới có một câu rằng: “Kiếm tiền không khó, tiêu tiền không dễ!” Trong một tiểu phẩm cũng có lời thoại kinh điển: “Chuyện đáng buồn trên đời này là, người đã chết rồi mà vẫn chưa tiêu hết tiền”. Cố sống cố chết tích cóp tiền bạc, khổ cực cả đời, vẫn chưa kịp hưởng thụ niềm vui mà những vật chất này mang lại cho mình thì đã phải rời xa, đây chẳng phải là bi kịch lớn nhất cuộc đời sao!

Về mặt vật chất, chúng ta thực sự có nhu cầu lớn đến vậy sao? Hãy đặt tay lên ngực tự hỏi: Trong cuộc đời này, lượng vật chất mà chúng ta cần dùng đến là bao nhiêu? Thực ra không nhiều. Hàng ngày con người chỉ ăn vài ba bát cơm, và cần một vị trí trên giường để ngủ. Sở dĩ con người bị cuốn vào vòng xoáy theo đuổi vật chất, chẳng qua là vì chịu sự chi phối của ham muốn được chinh phục mà thôi. Khi chưa có thì muốn có được, khi đã có được rồi thì lại muốn có nhiều hơn, thế là gây ra đủ các sự mệt mỏi, thất vọng, đau khổ, cuộc đời cũng từ đó mà trở nên tăm tối.

Bạn đã vui vẻ chưa?

Truyền thuyết kể rằng, vua Midas rất say mê vàng. Mặc dù trong cung điện của ông ta đã chất đầy vàng, nhưng ông ta vẫn chưa thỏa mãn, suốt ngày buồn bực không vui, luôn suy nghĩ, tìm cách để có được nhiều vàng hơn nữa. Hàng ngày ông ta đều vào kho vàng để nhìn ngắm và đếm đi đếm lại những cục vàng yêu quý của mình. Một hôm, trong lúc đang ngồi đếm vàng trong kho, ông ta chợt nghe thấy một giọng nói vô hình vang lên: “Nhà vua có nhiều vàng quá!”

Tuy sợ hãi, nhưng Midas vẫn tỏ ra tham lam: “Nhưng… thế này vẫn còn quá ít ỏi so với số vàng trên khắp thế gian.”

“Nhà vua vẫn còn chưa vừa lòng ư?” - Giọng nói ngạc nhiên.

Vua Midas thở dài: “Đêm đêm ta vẫn thường mất ngủ nằm suy tính xem làm thế nào để có thêm thật nhiều vàng. Ước gì ngón tay ta đụng vào thứ gì thì thứ ấy sẽ lập tức biến thành vàng, có như vậy ta mới mãn nguyện.”

“Được thôi. Sáng mai, ước muốn này của nhà vua sẽ thành hiện thực.”

Vua Midas dụi mắt, ngỡ như mình vừa nằm mơ. Nhưng khi những tia nắng ban mai đầu tiên xuyên qua cửa sổ, ngón tay vua Midas khẽ chạm vào rèm cửa thì bức rèm đã thực sự biến thành vàng ròng. Midas vui sướng quá, mừng rỡ chạy quanh phòng và chạm tay vào mọi đồ vật xung quanh, biến chúng thành vàng lấp lánh.

Vua Midas có một cô con gái yêu. Khác với cha, nàng không thích thú gì với vàng, mà chỉ yêu cỏ cây, hoa lá. Vua Midas muốn làm cho con được vui lòng, nên đã ra vườn, chạm tay vào tất thảy hoa cỏ để biến chúng thành vàng, vì ông không muốn những bông hoa mong manh ấy sẽ nhanh chóng héo tàn, khiến con gái ông buồn.

Việc chạm tay vào đủ thứ khiến vua Midas thấm mệt. Khi người hầu mang đồ ăn, thức uống đến, ông ta nhanh chóng lấy đồ ăn, nhưng vừa đưa lên miệng thì những thứ đồ ngon lành ấy đều tức khắc biến thành vàng, khiến ông ta không thể nào ăn uống được. Đang lúc bối rối và hoang mang thì nàng công chúa đáng yêu – con gái vua Midas chạy đến, òa khóc: “Cha ơi, tất cả vườn hoa hồng đã biến thành vàng cứng đơ rồi, không thể tỏa hương được nữa! Con muốn hoa hồng tỏa hương được cơ!”

Vua Midas giang tay định ôm con gái bé bỏng vào lòng an ủi, ngờ đâu, vừa chạm vào con thì cô bé lập tức cũng biến thành vàng.

Vua Midas gục đầu khóc thổn thức.

“Nhà vua không vui sướng ư?” - Giọng nói bí ẩn lại vang lên.

“Ta… ta là người bất hạnh nhất thế gian…”

“Ngài đã có ngón tay vàng mà vẫn còn thấy chưa đủ à?”

Vua Midas xấu hổ im lặng.

“Nhà vua thích ăn uống hay thích cầm vàng?”

Vua Midas không thể trả lời được.

“Ôi vua Midas! Vậy ngài muốn chọn bức tượng vàng kia, hay muốn chọn cô con gái xinh xắn, biết chạy nhảy, reo cười và biết yêu mến cha?”

Vua Midas gào khóc: “Hãy trả lại con cho ta! Ta chịu mất tất cả kho vàng!”

“Vậy là nhà vua đã sáng suốt hơn hôm qua rồi. Bây giờ ngài hãy ra sau vườn thượng uyển, nhảy xuống sông tắm rửa, rồi lấy nước vẩy lên tất cả những vật đã hóa thành vàng, để chúng trở lại như cũ.”

Vua Midas lập tức làm theo lời mách bảo, và lấy nước vẩy lên những vật đã bị mình biến thành vàng. Công chúa mở choàng đôi mắt, kinh ngạc reo lên vui mừng: “Cha xem kìa, vườn hoa hồng đã sống lại rồi!”

Vua Midas sung sướng ôm chặt lấy con, và cảm thấy mình là kẻ hạnh phúc nhất thế gian.

Hạnh phúc không liên quan tới ngoại vật

Ngày xửa ngày xưa, có một chàng trai trẻ thông minh, anh ta muốn học hết mọi nghề trong thiên hạ, vì thế đã đi khắp nơi tầm sư học đạo. Anh học may quần áo và nhanh chóng trở thành thợ may nổi tiếng; anh học cách nấu nướng, trở thành đầu bếp danh tiếng; anh học xây nhà và trở thành thợ xây nổi tiếng gần xa… Các kĩ năng khéo léo đều mang lại của cải và danh vọng cho anh, nhưng anh lại không hề cảm thấy thỏa mãn, vui vẻ.

Vì muốn để người đời biết đến mình, đồng thời cũng là để làm thỏa mãn bản thân, anh đã đi khắp nơi dán cáo thị mời người tới thi đấu. Kết quả đúng như dự tính, không người thợ nào trong thiên hạ có thể vượt qua được anh, anh dần dần nảy sinh sự kiêu ngạo, bắt đầu huênh hoang. Anh trở nên như vậy nhưng cũng không ai khuyên răn hay ngăn cản.

Sau khi biết được chuyện này, Đức Phật bèn tới chỗ ở của chàng trai. Nhìn thấy Phật từ xa, trong lòng anh bất giác nảy sinh lòng thành kính. Thấy Phật đi về phía mình, anh lại càng ngạc nhiên vui sướng, lập tức tiến lên trước hành lễ và hỏi: “Xin hỏi Người từ đâu tới? Người là ai? Tới để thi đấu với con sao?”

Đức Phật bình thản nói: “Ta biết trong tay con có rất nhiều nghề. Con cũng biết đấy, trong thiên hạ này, nơi gần tre trúc tự nhiên sẽ có nghề làm cung tên, săn bắn; nơi gần rừng, tự nhiên sẽ nổi lên nghề mộc, điêu khắc; nơi gần biển thì có nghề đóng thuyền. Những nghề này tuy con đều có, nhưng người khác cũng có. Còn ta có nghề tu thân sửa tâm, khác với những nghề mà con đang có trong tay”.

Chàng trai trẻ nghe xong càng cảm thấy tò mò: “Con không hiểu ý của Người lắm. Cá nhân con tự thấy bản thân mình tinh thông đủ thiên văn địa lí, cầm kì thi họa, nhưng con lại chưa từng nghe nói tới thế nào là tu thân sửa tâm. Con muốn hỏi một chút, tu thân sửa tâm có mấy phương pháp, học như thế nào?”

Phật không trả lời câu hỏi đó của anh ta, chỉ hỏi: “Nếu con đã học nhiều thứ như thế, vậy thì ta hỏi con, bây giờ con có thấy vui không? Đừng vội vàng trả lời mà hãy tự hỏi lòng mình, con có vui không?”

Chàng trai nghĩ một lúc rồi nói: “Con không vui! Tuy con học được rất nhiều thứ, hơn nữa học rất xuất sắc, nhưng con không hề thấy vui! Con luôn cảm thấy mình vẫn chưa học đủ, con muốn học hết tất cả các nghề trong thiên hạ.”

“Chàng trai, con hãy dừng lại lắng nghe tiếng lòng mình! Ta đến đây chỉ là muốn nói với con rằng, gạo trong thiên hạ một người không thể ăn hết, việc trong thiên hạ một người cũng không thể làm hết được. Con nên học cách biết ĐỦ, đồng thời lúc nào cũng phải tâm niệm cần có lòng biết ơn, báo đáp chúng sinh”.

Nghe lời Phật nói, chàng trai trẻ thốt nhiên giác ngộ, cõi lòng sáng tỏ thông suốt, trong lòng có được sự bình tĩnh trước nay chưa từng có, cảm giác đó khiến anh ta cảm thấy vui vẻ hơn nhiều so với khi học được bất cứ kĩ năng nào.

Hạnh phúc, vui vẻ là gì? Đây không phải là một cảm giác bắt nguồn từ ngoại vật mà nó được bắt nguồn từ nội tâm. Theo quan niệm của Phật giáo đối với hạnh phúc: “Con người phải bình tâm suy nghĩ, niềm vui không nằm ở thế giới bên ngoài, hạnh phúc xuất phát từ trong tim, chỉ có thông qua suy nghĩ thấu đáo, kiềm chế dục vọng, biết đủ thì bản thân mới có thể vui vẻ, dập tắt được tất cả khổ não”.

Một người mà vui vẻ hạnh phúc thì cho dù tay trắng cũng vẫn có thể vui với cuộc sống của mình, hơn nữa còn khiến người khác cũng cảm nhận được sự lạc quan của bản thân. Còn nếu như người ấy không vui vẻ, hạnh phúc thì cho dù vật chất đầy đủ thế nào, mọi chuyện có suôn sẻ ra sao, anh ta cũng sẽ không cảm nhận được niềm vui và hạnh phúc, bởi vì nội tâm của anh ta chẳng khác nào một cái hố đen, chỉ có thể hút vào đó dục vọng và phiền não mà không có cách nào đến gần được niềm vui và hạnh phúc.

Chỉ khi không để ngoại vật làm ảnh hưởng, không bị ham muốn chinh phục thôi thúc thì chúng ta mới có thể sống tự do tự tại. Chỉ khi để trái tim làm chủ, để linh hồn giải thoát khỏi sự trói buộc của ngoại vật thì cuộc đời mới trở nên rực rỡ.

("Sức mạnh của Tĩnh tâm")

Tổng hợp những câu chuyện rất ngắn nhưng chứa đựng những bài học lớn.

Cảnh báo: Một số câu truyện có khả năng lấy nước mắt của bạn!

………………………

Triết lý…..

Một nhà triết học gặp một thanh niên đang khóc vì thất tình. Nhà triết học cười lớn. Chàng thanh niên giận dữ chất vấn thì nhà triết học lắc đầu nói: “Không phải tôi cười anh, mà chính là anh đang tự diễu mình”. “Anh đau thương như vậy, chứng tỏ trong lòng anh còn tình yêu, mà đối phương không còn. Rõ ràng là tình yêu ở phía anh, anh không mất tình yêu, mà chỉ mất một người không yêu anh thôi, như vậy việc gì phải đau lòng? Tôi thấy anh nên về nhà ngủ một giấc là hơn. Người đáng khóc chính là cô gái, cô ta không chỉ mất anh mà còn mất cả tình yêu nữa..

MẤT XE

Nhà có hai chiếc xe đạp. Mẹ đi dạy hàng ngày phải chạy một chiếc. Còn lại một chiếc cho nó đi học đại học.

Hơn hai năm đại học trôi qua, lối sống nhộn nhịp ở thành phố đã cuốn hút nó. Những quán nhậu, quán cà phê, quán bi da trở nên quen thuộc đối với nó.

Một buổi tối nó đi bộ về nhà trọ. Mặt buồn xo. Hai đứa bạn cùng phòng đang học bài bật dậỵ “Xe mày đâu?”. “Mất rồi”. Để giáo trình lên bàn, nó nằm úp mặt vào gối, chẳng buồn nói chuyện. Hai đứa bạn lại gần vỗ về, an ủi.

Cuối tháng nó về quê. Ba mẹ không mắng, chỉ buồn. Ngày đi, ba cho tiền. Nó nhét tiền vào bóp. Một tờ giấy mỏng chợt rơi xuống đất. Mẹ nhặt vội tờ giấy và trả lời thắc mắc của ba :”Hóa đơn thuốc của em, tháng trước em cho con tiền vô tình cái hóa đơn bị kẹp vào giữa xấp tiền, may mà còn”.

Nó nhìn mẹ, hai dòng nước mắt lăn dài trên má. Ba đâu biết rằng, cái hóa đơn thuốc mà mẹ nói chính là giấy biên lai cầm chiếc xe đạp của nó.

…………………….

Anh hai

Năm 18 tuổi, anh quyết định nghỉ học đi phụ hồ. Bố Mẹ giận dữ, mắng “ sanh ra.. giờ cãi lời bố mẹ… phải chi nó ngoan, siêng học như bé Út…”

Anh lặng thinh không nói năng gì… Bố mẹ mắng mãi rồi cũng thôi. Anh đã quyết thế!

Ngày bé Út vào Đại Học, phải xa nhà, lên Thành Phố ở tro. Anh tự ý bán đi con bò sữa – gia tài duy nhất của gia đình, gom tiền đưa cho bé Út. Biết chuyện, bố thở dài, mẹ lặng lẽ, bé Út khóc thút thít… anh cười, “ Út ráng học ngoan…”

Miệt mài 4 năm DH, Út tốt nghiệp loại giỏi, được nhận ngay vào công ty nước ngoài, lương khá cao… Út hớn hở đón xe về quê…

Vừa bước vào nhà, Út sững người trước tấm ảnh của anh trên bàn thờ nghi ngút khói… Mẹ khóc, “ Tháng trước, nó bị tai nạn khi đang phụ hồ…lúc hấp hối, biết con đang thi tốt nghiệp, nó dặn đừng nói con biết…”

……………………….

Đưa đón

Nội từ quê vào thăm, mang quà quê vào cho cháu, nào là bánh đa gạo nếp, có cả chục trái dừa khô.

Thấy nội lỉnh kỉnh vất vả, con trách bố: Sao không đón nội. Bố bảo: Bận quá.

Ngoại nước ngoài về thăm quê. Các cậu, dì thuê hẳn một xe ôtô đi đón. Bố cũng đóng cửa hàng nghỉ buôn bán vài hôm, để cùng đi đón ngọai. Bố bảo: Ai cũng có mặt, bố không đi ngoại trách. 

…………………………

Đôi giày

Vào một ngày nọ, khi Gandhi bước lên tàu thì đột nhiên một trong hai chiếc giày ở chân anh bị rơi xuống đường tàu. Anh không thể lấy lại được nó nữa vì tàu đã bắt đầu chuyển bánh.

Bỗng nhiên Gandhi từ từ lấy nốt chiếc giày còn lại ra và ném nó lại gần chiếc giày kia trước sự ngạc nhiên của các bạn đồng hành.

Khi được hỏi tại sao lại làm như thế, Gandhi mỉm cười và nói: “Sẽ có một người nghèo khổ nào đó tìm thấy chiếc giày nằm trên đường ray và anh ta sẽ có cả một đôi giày để đi.”

……………………………..

Tô mì

Em gái tôi rất thích ăn mì, nhưng hồi ấy nhà nghèo lắm, không phải thèm là ăn được. 

Có bữa ba đến trường rước nó về, hai cha con ghé lại xe mì đầu hẻm, ba kêu một tô mì, đẩy về phía nó : “Con ăn đi, ba no rồi !”

Ăn xong, nó chợt nhìn thấy ba vét hết các túi mới đủ tiền trả tô mì …..

15 năm trôi qua . Em tôi đã là một cô giáo. Hôm lãnh tháng lương đầu tiên về , nó cầm xấp tiền tần ngần hoài . Tôi hỏi :

– Nhỏ định mua sắm gì đây ?

– Em sẽ mua tô mì thiệt ngon để cúng ba !

Rồi nó quay mặt hướng khác, giấu đi hai con mắt đỏ hoe ….. 

…………………………………………

Bóng nắng, bóng râm

Con đê dài hun hút như cuộc đời. Ngày về thăm ngoại, trời chợt nắng, chợt râm. Mẹ bảo:

– Nhà ngoại ở cuối con đê.

Trên đê chỉ có mẹ, có con

Lúc nắng, mẹ kéo tay con:

– Đi nhanh lên, kẻo nắng vỡ đầu ra.

Con cố.

Lúc râm, con đi chậm, mẹ mắng:

– Đang lúc mát trời, nhanh lên, kẻo nắng bây giờ.

Con ngỡ ngàng: sao nắng, râm đều phải vội ?

Trời vẫn nắng, vẫn râm…

…Mộ mẹ cỏ xanh, con mới hiểu: đời, lúc nào cũng phải nhanh lên.

………………………………

Cua rang muối

Khi xưa nhà còn nghèo, mẹ hay mua cua đồng giả làm cua rang muối. Cua đồng cứng nhưng mẹ khéo tay chiên giòn, đủ gia vị nên thật ngon. Thấy các con tranh nhau ăn, mẹ nhường. Các con hỏi, mẹ bảo: răng yếu. Giờ, các con đã lớn, nhà khá hơn, chúng mua cua biển gạch son về rang muối mời mẹ. Các con nói vui:

– Cua rang muối thật đó mẹ.

Rồi chúng ăn rất ngon. Riêng mẹ không hề gắp. Các con hỏi, mẹ cười móm mém:

– Còn răng đâu mà ăn?!

……………………………………

Hân

Hắn về quê cũ, chiếc Dylan quẹt thúng lúa đi ra từ ngõ vắng. “Đui à!”, dáng khắc khổ lồm cồm ngồi dậy.

Hân!!! 

Ngỡ ngàng. 

……

” Long cầm tiền đi, lên trên đó cố học nghề. Hân chờ…”

………………………………………

Tiền cứu trợ

Lũ. Ba nhắn lên ” … Nhà ngập, con đừng về! “

Mỗi tối, con cùng những người bạn trong đội công tác xã hội của trường cầm thùng lạc quyên vào các giảng đường, lớp học nhận tiền cứu trợ đồng bào miền Tây.

Truyền hình vẫn tiếp tục đưa tin và hình ảnh lũ lụt ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có quê mình. Con số người và của cải mất mát cứ tăng dần. Con sốt ruột, nôn nóng.

Hôm qua, cả nhà bác Ba kéo nhau lên ở tạm nhà chị Hai. Con sang hỏi thăm. Ra về, bác gái gởi cho con một gói mỏng và bảo: ” Tiền cứu trợ, ba con gởi lên cho con đó! “

……………………………………..

Thịt gà

Tạnh mưa, bọn trẻ bưng cơm đứng ăn trước cửa. Tý khoe:

– Nhà Tý ăn thịt gà.

Đêm đó, bà Tám chửi:

– Mả cha nó, nghèo mạt kiếp tiền đâu ăn gà, nó ăn gà bà, nó chết bất đắc.

Ông giáo buồn lắm, ngã bệnh, qua đời. Thương tình, hàng xóm lo ma chay. Tý hớn hở vì nhà nó đông vui.

Trời đổ mưa.

Thằng Tý la lớn:

– Con gà vô nhà, dậy bắt làm thịt ba ơi.

Mọi người nhìn theo. Thì ra, một con cóc dưới kẹt tủ đang giương mắt nhìn lên quan tài ông giáo.

(Sưu tầm)

 

……………………………………..

Chào

Bố mẹ đi làm về. Bé gái miệng rất tươi: “Con chào bố mẹ ạ. Bố mẹ chào ông đi chứ?” Bố mẹ của bé lẳng lặng đi lên lầu. 

Chỉ còn lại ông và cháu, ông nói: Cháu ạ, bố mẹ cháu quên mất điều ấy từ lâu rồi!

………………………………………

Đàn Ông :-p

Tôi và anh đều có máu văn chương. Anh bảo tôi viết bài dự thi kể chuyện mới tình đầu của mình đi. Tôi hỏi anh: 

– Viết thật hay hư cấu? 

– Viết thật thì chỉ hay với mình thôi, phải thêm một xíu ngọt ngào và thơ mộng nữa chứ… 

Ngày hôm sau tôi đưa anh bản nháp. Anh đọc xong… lặng yên, không bình phẩm gì như mọi lần. Anh ghen!

……………………………………

Đợi

“Mẹ ơi, sao bà hay ngồi ngoài cửa chiều chiều thế mẹ? Bà lãng mạn quá mẹ nhỉ!” Nó cười tít mắt, tưởng tượng vu vơ ở chân trời nào chả rõ. Mẹ chẳng nói gì, chỉ lặng im, lâu lâu lại ngẩn lên nhìn bà, mắt mẹ thoáng buồn, nó chẳng hiểu vì đâu…

Sau đó nó biết ông khi xưa đi chiến trường không về, bà thì luôn bảo ông “chưa” về nên hay ra ngồi ngoài ngõ đợi.

Có lúc nó dỗi bà, bảo bà không chơi với nó mà cứ ngồi đợi ông “Ông không về đâu, ông chết rồi!” Nó hét lên giận dữ, khóc thảm thiết. Bà vuốt má nó nựng nịu, rồi cõng nó vào trong.

Mãi sau này, khi bà mất đi, mẹ kể nó nghe rằng: bà muốn đợi ông về, dẫn hồn ông đi kẻo lạc. Bà sợ năm tháng dài, mấy con ngõ trở thành lạ xa.

Nó lặng im thẫn thờ, mắt thả về miên man… thấy nhớ bà vô hạn…

Rồi chiều chiều, cũng tự khi nào không biết, nó ngồi trước hiên nhà, đợi bà ngang qua…

…………………………………….

Vô can.

Quốc lộ về đêm, hắn rải đinh rồi hắn vá bốn xe xẹp. Mưa, hắn bỏ về. Hai xe khác đang tìm nơi vá bỗng “Rầm….. Ree…ét”. Một chiếc nữa ngã lăn, bé năm tuổi văng vào bánh xe tải. 

Người nguời rơi nước mắt. Hắn chẳng hay biết. Vô can. 

……………………………………..

Rau muống.

Ở Mỹ, viết thư về nó cứ bảo: “Mình thèm rau muống luộc chấm mắm nêm quá, ước gì!”. Vừa rồi nó về, mình ra chợ mua một mớ rau muống ngon về luộc đãi nó. Nhìn đĩa rau muống nó bĩu môi: “Cậu ăn uống kham khổ thế à?”.

………………………………….

Lời nói dối.

Ngày đó nhà nghèo cha mất, mẹ tần tảo nhưng không đủ ăn. Để con có bữa ngon, mẹ gởi con về giỗ họ. Giữa đám cúng đông vui, chẳng ai đoái hoài, con bơ vơ lạc lõng… Về nhà mẹ hỏi con né tránh: “Dạ, vui! Cô bác mừng con…!!!”.

Lớn lên, con đi làm xa, tạm gọi là thành đạt. Ngày giỗ họ con về cùng con trẻ, mọi người vui gặp gỡ, chăm sóc đủ điều, từ miếng ăn, chiếc bánh…

Về nhà nhìn ảnh mẹ con thấy lòng rưng rưng…

……………………………………

Mùa thi

Ngày tôi thi tú tài, ba đạp xe hơn chục cây số, chờ tôi ngoài trường thi cả buổi, cốt để hỏi:

– Con làm bài tốt không?

Sợ ba nhọc lòng, tôi nói:

– Ba chờ ngoài này, có khi con lại lo, không làm bài được.

Buổi thi cuối, ra cổng không thấy ba, hỏi chú Bảy còi:

– Ba con có đến không?

Chú đưa tay chỉ cây bàng phía xa mươi mét bảo:

– Ổng ở đằng kia, tao biểu đến ổng không chịu.

================================================

Xa xứ

Em tôi học đến kiệt sức để có một suất du học.

Thư đầu viết: “ở đây, đường phố sạch đẹp, văn minh bỏ xa lắc nước mình…”

Cuối năm viết: “mùa đông bên này tĩnh lặng, tinh khiết như tranh, thích lắm…”

Mùa đông sau viết: “em thèm một chút nắng ấm quê nhà, muốn được đi giữa phố xá bụi bặm, ồn ào, nhớ chợ bến xôn xao lầy lội… Biết bao lần trên phố, em đuổi theo một người châu Á, để hỏi coi có phải người Việt không…”

………………………………………….. ….

Bàn tay

Hai đứa cùng trọ học xa nhà, thân nhau. Lần vào quán nước, sợ tôi không đủ tiền trả em lòn tay xuống gầm bàn đưa tôi ít tiền. Vô tình đụng tay em… mềm mại. 

Ra trường, hai đứa lấy nhau. Sống chung, em hay than phiền về việc xài phí của tôi. Bận nọ tiền lương vơi quá nửa đem về đưa em… chợt nhận ra tay em có nhiều vết chai. 

Tự trách, mấy lâu mình quá vô tình.

………………………………………….. ..

Học lớp 12, tôi không có thời gian về nhà xin tiền ba như 2 năm trước. Vì thế, tôi viết thư cho ba rồi ba đích thân lên đưa cho tôi. Từ nhà đến chỗ tôi trọ học chừng 15 km. Nhà nghèo không có xe máy, ba phải đi xe đạp. Chiếc xe gầy giống ba…

Cuối năm, làm hồ sơ thi đại học, tôi lại nhắn ba. Lần này, sau khi đưa cho tôi một trăm ngàn, ba hỏi:”Có dư đồng nào không con?”. Tôi đáp: “Còn dư bốn ngàn ba ạ”. Ba nói tiếp:”Cho ba bớt hai ngàn, để lát về, xe có hư như lần trước thì có tiền mà sửa”. Ba về, tôi đứng đó, nước mắt rưng rưng…

 

Phấn son

Tốt nghiệp đại học, ở lại thành phố đi làm.

Tháng rồi, mẹ vào thăm. Mừng và thương. Mẹ khen: “Bạn gái con xinh”.

Cuối tháng, lãnh lương. Dẫn người thương đi shopping. Em bảo: “Mỹ phẩm của hãng này là tốt nhất. Những loại rẻ tiền khác đều không nên dùng vì có hại cho da, giống mẹ anh đó, mẹ bị nám hết anh thấy không…”

Chợt giật mình. Mẹ cả đời lam lũ, nắng gió với cái ăn, nào đã biết phấn son màu gì.

————————————-

Nghề cao quý

Cô bé học giỏi nhất, ngoan hiền nhất. Chị tận tình chỉ dạy còn cô bé chăm chỉ học, cô-trò vô cùng tâm đắc. Chị hình dung đến một ngày cô bé đứng trên bục giảng. Chị ướm thử :

– Con có thích trở thành cô giáo không?

Cô bé không ngần ngừ một giây, mạnh mẽ lắc đầu. Chị cảm thấy hụt hẫng. Sao cô bé lại dứt khoát đến thế? Nghề giáo vốn là nghề cao quý. Hay là…

Nhìn lại cảnh nhà thanh bạch, chị thở dài.

——————————————

Ngày thi trượt

Giọng bố run run khi báo tin anh trượt đại học. Mẹ thở dài não nuột, em chết lặng trong góc bàn, anh cổ nghẹn đắng giả vờ điềm nhiên đọc báo. Không ai khóc, cũng chẳng ai nói. Im lặng bủa vây tất cả, nhấn chìm mọi suy nghĩ vào hư không.

Em vẫn ngồi, mắt không rời trang sách, đầu óc trống rỗng. Em thấy sợ khi nghe tiếng thở dài của mẹ, sợ cái điềm nhiên của anh, sợ nhìn vào ánh mắt của bố.

Giá như ai đó khóc.

—————————————-

Tro ấm

Bọn cháu gái chúng tôi chẳng ai học được cách nhóm bếp của bà nội cả. Bà chỉ cần gạt bỏ lớp tro phủ trên mặt bếp lò, bỏ củi vào thổi nhẹ là có một bếp lửa đỏ rực.

Sáng nào cũng vậy, bà nội dậy thật sớm. Bà lặng lẽ nấu nước, lấy bộ đồ ông nội trên mắc áo đi giặt. Xong bà quay vào chuẩn bị bữa cơm, châm sẳn một bình trà nóng, rồi ra cửa gọi lớn:

“Ông ơi vào ăn cơm”

Cả nhà tôi đều im lặng.

Ông nội đã mất 20 năm rồi!

————————————-

Nó

Ba mất. Mẹ nó sợ tuổi xuân trôi qua uổng phí, đi bước nữa. Nó về ở với Nội. Nội già. Nó làm tất cả. Nó giống người châu Phi – đen trùi trũi! Có người hỏi: “Mày có buồn không?”. Nó yên lặng nhìn xa xăm!

Một chiều, nó dẫn về một con bé, nhỏ hơn. Nội nhìn nó ngạc nhiên. Nó ngậm ngùi: “Con còn có Nội – nó chẳng còn ai!”.

————————————

Đành thôi

Ngày đó, yêu em mà không dám nói. Cứ chiều chiều tan lớp, ngồi đợi em về trong một góc quán cà phê đầu ngõ. Em thôi không học nữa. Tôi quyết định viết thư tỏ tình. Thư viết chưa xong, em theo chồng xa xứ. Lá thư tình viết dở dang tôi còn giữ đến tận bây giờ.

Sáng qua, ngồi trên ghế xử ly hôn, ngỡ ngàng thấy em ôm con ngồi bên dưới, mắt đỏ hoe. Tối về, lục lại trang thư cũ định viết tiếp. Tìm mãi, không có cây bút nào trùng với màu mực cũ…

 

Thôi

Quê mình hễ mùa mưa lại ngập. Hồi ấy, con chập chững vào lớp Một, ngày ngày vượt hai cây số đến trường. Có bữa, mưa giăng đầy trời, nước ngập đến gối. Con nhìn ra, rơm rớm. Mẹ bảo:

-Thôi, hôm nay để mẹ cõng.

Mẹ cắp chiếc nón lá, cõng con trên lưng vượt qua dòng nước.

Con đậu Đại học, ra trường lấy được cô vợ giàu, thành đạt. Cuối tuần, con đưa mẹ đến siêu thị.

-Thôi, đường ngược chiều rồi. Mẹ chịu khó tự vào. Tiền nè. Tôi có việc phải đi.

p/s trước khi mắng người, tự xét mình đã.

————————————

Người tốt,người xấu

Trong một lần đi công tác lên Đà Lạt,chiếc xe hơi cũ kĩ bò lên dốc đồi,trời sẩm tối,đường vắng anh thấy sợ.Chợt có bóng một người đàn ông tất tả xách một chiếc túi nhào ra đường vẫy tay dồn dập xin quá giang.

Nhìn tới nhìn lui anh bỗng ngại.Nhưng đôi mắt kia van xin tuyệt vọng.

Anh dừng xe,chép miệng:

-Thôi đành vậy,tôi chỉ sợ gặp phải người xấu.

-Xin ông cứ trói tay chân tôi lại và cho tôi đi nhờ lên thị xã.Con tôi đang cấp cứu trong bệnh viện..

Tác giảương Thị Hồng

P/s:Sống phải có tình người.Hãy dùng ý chí để suy nghĩ , dùng trái tim để cảm nhận để biết rằng ai tốt ai xấu,và để đưa cánh tay ra đúng lúc bạn nhé!

————————————-

Khóc 

Vừa sinh ra đã vào trại mồ côi, trừ tiếng khóc chào đời, chồng tôi không hề khóc thêm lần nào nữa. 

Năm 20 tuổi, qua nhiều khó khăn anh tìm được mẹ, nhưng vì danh giá gia đình và hạnh phúc hiện tại, một lần nữa bà đành chối bỏ con. Anh ngạo nghễ ra đi, không rơi một giọt lệ. 

Hôm nay 40 tuổi, đọc tin mẹ đăng báo tìm con, anh chợt khóc. Hỏi tại sao khóc, anh nói: 

– Tội nghiệp mẹ, 40 năm qua chắc mẹ còn khổ tâm hơn anh.

————————————–

Con Nuôi 

Thầy giáo lớp 1 thảo luận với lớp về một bức hình chụp, có một cậu bé màu tóc khác mọi người trong gia đình. Một học sinh cho rằng cậu bé trong hình chính là con nuôi. Một cô bé nói: 

– Mình biết tất cả về con nuôi đấy. 

Một học sinh khác hỏi: 

– Thế con nuôi là gì? 

Cô bé trả lời: 

– Con nuôi nghĩa là mình lớn lên từ trong tim mẹ mình chứ không phải từ trong bụng!

—————————————-

Quà sinh nhật 

Trong năm đứa con của má, chị nghèo nhất. Chồng mất sớm, con đang tuổi ăn học. Gần tới lễ mừng thọ 70 tuổi của má, cả nhà họp bàn xem nên chọn nhà hàng nào, bao nhiêu bàn, mời bao nhiêu người. Chị lặng lẽ đến bên má: “Má ơi, má thèm gì, để con nấu má ăn?” 

Chưa tan tiệc, Má xin phép về sớm vì mệt. Ai cũng chặc lưỡi: “Sao má chẳng ăn gì?” Về nhà, mọi người tìm má. Dưới bếp, má đang ăn cơm với tô canh chua lá me và dĩa cá bống kho tiêu chị mang đến…

—————————————-

Mồ côi 

Đêm đông, nằm cạnh bố, cu Hải co ro thì thầm: 

– Giá như mẹ đừng “đi xa”, thì giờ này con được nằm giữa ấm biết mấy. Chứ có hai bố con mình, ai cũng lạnh. 

Bố cu Hải vỗ về con, rồi nói: 

– Con đừng lo, mẹ xa rồi, có dì thay mẹ chăm con. 

Cu Hải không hiểu nhưng cũng thấy mừng, vì nhà lại có thêm người đỡ vắng lạnh. 

Mùa đông sau, Hải co ro nằm một mình lại nghĩ: 

– Giá như đừng có dì nhỉ thì bây giờ mình đỡ lạnh một bên…

——————————————

Giá mà 

Hễ nhà có dịp dự đám, nó thường vòi vĩnh xin theo. Thấy nhà bạn có giỗ vui vầy, nó thắc mắc với bà: “Sao nhà mình không có giỗ như nhà người ta hả nội?”. Nội mỉm cười rồi cốc vào đầu nó: “Khi nào bà mất thì cháu sẽ được ăn giỗ, cháu có vui không?”. Nó giật mình, thàng thốt . 

Bây giờ nhà nó cũng có giỗ. Mọi người xúm xít quây quần. Riêng nó thấy buồn, ray rứt. Giá mà nó được gặp lại bà, dù chỉ một lần, bà ơi!

——————————————–

Một buổi sáng 

Thằng bé mặc bộ quần áo rách phong phanh bước chân sáo trên đường mặc gió lạnh. Nó ghé vào một hàng phở nhỏ, nghèo nàn bên góc phố, đường hoàng nói lớn:

– Dì bán cho con tô phở ba ngàn đem về. 

Bà hàng phở nhìn nó, nhưng rồi lại cụp đầu xuống. 

Tưởng bà không nghe, nó nói càng to hơn. Nào ngờ, bà mắng xối xả: 

– Tao không bán. Mới sáng mà mày đã tới ám tao hả thằng ăn mày! Mua ít vậy sao tao bán? 

Nó cúi gằm mặt, nắm chặt mấy tờ bạc lẻ nhàu nát trong tay rồi lầm lũi bước đi. Nó chỉ muốn mua cho mẹ một tô phở nóng, nên để dành mãi từ số tiền ít ỏi bán vé số hàng ngày. Mẹ nó đau.

——————————————-

Lãi 

Quán rất nghèo, lèo tèo dăm chai nước. Hiếm hoi mới có vài người khách. 

Con trai càu nhàu: 

– Chín muời năm rồi, chẳng thấy lời lãi gì cả, chỉ tổ nhọc thân. Đã bảo u dẹp quách đi cho rồi. Rõ khổ. 

Bà mất vì lao phổi. Con trai dỡ quán bỏ, thấy một cuộn giấy cất kỹ trên hốc kèo. Mở ra, một dòng chữ nghuệch ngoạc: “Lãi của quán, dành cho con”. Gần ba triệu. Tờ giấy run bần bật.

——————————————

Trang viết & cuộc đời 

Trong những tác phẩm của chị, gia đình có sự mất mát chia lìa thì nhân vật “người chồng” luôn… bị chết trước vợ. 

Anh giận, cho rằng chị ám chỉ mình. Chị bảo: “Nếu trang viết là cuộc đời thì em chỉ muốn anh không phải chịu nỗi buồn của người còn lại.” 

Vậy mà chị ra đi trước anh. Trơ trọi một mình, anh mới thấm thía nỗi chống chếnh, quạnh hiu của một tâm hồn lẻ bạn

 

Sưu Tầm

Ăn nhậu

Tự nhiên trở thành một nét truyền thống của đa số người dân Việt Nam, từ hội hè đình đám, ma chay, cưới hỏi, cho đến sau giờ làm, trước giờ nghỉ … 

???

Mưa

Trời đổi gió. Mưa trắng phố phường. Cô gái ngồi sau Chàng trai trên một chiếc xe máy đời mới, vòng tay ôm eo: “Anh có lạnh ko, để em ủ ấm cho anh nhé!” Tiếng cười khúc khích trong veo tan vào màn mưa mờ đục. “Ước gì những cơn mưa kéo dài hơn” – Chàng trai và Cô gái nghĩ thầm, nghe niềm vui dâng đầy trong mắt …

Bên kia đường, bác bán bánh chuối chiên nhìn mưa mà thở dài ngao ngán. Mưa đã mấy ngày ko tạnh, ngày nào cũng ế hàng. Mà lại sắp đến hạn nộp tiền học cho con …

Ngoài trời, mưa vẫn rơi, trắng xóa…

………………………………..

Gió

Nhớ ngày xưa, bố đi làm xa, khung cửa vỡ ko có người gắn lại. Mùa đông về, con và mẹ nằm co ro trong góc. Thỉnh thoảng trong mơ con lạnh, giật mình. Bố viết thư về: “Bao giờ kiếm đủ tiền nuôi Cún, bố sẽ về sửa khung cửa cho Cún nhé!” Con lại rúc vào lòng mẹ, nghe gió luồn qua cả những giấc mơ …

Bây giờ, nhà mình bốn tầng, cửa làm bằng gỗ lim sáng bóng, những tấm kính sáng loáng lạnh lùng. Trong nhà có đủ cả điều hòa và máy sưởi – con chẳng bao giờ sợ lạnh! Nhưng đêm đến, vẫn chỉ có con và mẹ – nghe gió luồn lạnh buốt trong tim …

“Bố ơi, bao giờ mới kiếm đủ tiền để bố về sửa khung cửa cho con?”

…………………………..

Người già

Hồi còn trẻ, bà lăn lộn khắp các chợ ở vùng đất Nam Định, một tay nuôi năm người con để chồng yên tâm chiến đấu ngoài mặt trận. Bà nổi tiếng cả vùng về sự sắc sảo thông minh – và cả một chút tinh nhanh của những người làm nghề buôn bán. Cơ đồ nhà chồng, một tay bà gây dựng. Năm người con vắng cha mà ko có ai phải thất học. Năm người là năm tấm bằng Đại học – người con cả còn đc đi nước ngoài du học nữa.

Mấy chục năm sau …

Ông mất, các con đón mẹ lên thành phố. Mấy ngày đầu, chưa quen đồ dùng mới, bà làm hỏng hết cả. Hôm nay cũng thế, bà lại làm cháy cái ấm điện mới. Người con cả gắt:

– Mẹ đúng là lẩm cẩm, chẳng làm đc việc gì ra hồn!

Bà sững người, ánh mắt vụt rơi vào khoảng không xa vắng …

………………………

KHI BA MẸ RUN TAY… 

Bàn ăn trải khăn trắng. Mẹ gắp cho cu King cái đùi gà. Ông nội không còn răng chỉ muốn ăn canh nhưng canh để xa ông. 

– Để cháu chan cho!

Cu King đứng dậy chan canh cho ông và làm đổ canh ra bàn. 

Mẹ mắng:

– Cứ đành hanh!

Ông với tay chan. Lóng ngóng, run run. Canh lại đổ ra ngoài… Mẹ nhăn mặt, ba xoa bụng còn cu King nhìn hai người:

– Khi ba mẹ run tay như ông, con sẽ chan canh cho ba mẹ.

Bữa ăn tiếp tục nhưng chỉ còn tiếng nhai…

TIẾP NÀO…

Mẹ bỏ đi theo người khác. Cha ở vậy nuôi chúng tôi. Hơn 20 năm. Tôi và anh Hai đều có gia đình. Ngoài 60, bỗng cha tôi dường như trẻ lại. Ông năng chải chuốt, đi lại và xài tiền nhiều hơn. Chúng tôi nghĩ ông có nhân tình và đối xử có phần nghi ngại. Ông vẫn không nói. 

Tôi tìm đến bệnh viện, quyết tâm cho người tình của cha tôi một trận. Chợt tôi lặng người đi vì người cha đang chăm sóc mẹ. Thấy tôi, ông gượng nói: “Ba sợ các con còn giận mẹ…”.

===============================

Anh Hai

Căn nhà tranh đổ sập cuốn theo dòng lũ. Tí một tay ôm Tèo một tay bấu vào miệng chum chòng chành. Cái chum bé quá. Cánh tay mỏi nhừ. “Nếu chết cả hai mẹ buồn biết mấy. Thôi em đi, trời cho sống nhớ lo tuổi già của mẹ.”. Nước mắt nước mũi ràn rụa, Tí rướn người bỏ Tèo vào chum. Em còn quờ quạng một lúc nữa đến khi cái chum chỉ còn là một chấm mờ mới chìm sâu vào cơn hung bạo của nước trời. 

Tèo không chết nhưng em mất trí, ai hỏi gì cũng chỉ nói:”Anh Hai!”

================================

Nó

Ba nó bỏ đi lúc nó còn đỏ hỏn. Ngoại và mẹ nuôi nó trong nghèo khó. Đau khổ – Và cả hạnh phúc. Được vài năm, cái đói nghèo cướp mất ngoại. Thiếu hơi bà, nó ngằn ngặt khóc đêm. Mẹ chỉ ôm nó vào lòng, để tay lên ngực trái, dỗ dành: “Ngoại có đi đâu! Ngoại ở đây mà!”. Vậy là nó nín. Rồi mẹ cũng theo bà. Hôm tang mẹ, thấy dì khóc, nó bảo: Mẹ có đi đâu! Mẹ ở đây mà!” rồi lấy tay đặt lên ngực trái, chỗ trái tim. Nó dỗ thế mà dì chẳng nín, lại ôm nó khóc to hơn…

================================

CẢNH NGỘ

– Chú ơi! Mua vé số cho con đi chú. Làm ơn mua cho con một vé đi chú. – Đưa coi! – Tiếng người đàn ông. – Anh ơi! Mua tặng chị một hoa hồng đi anh. Người đàn ông nhìn tấm vé số rồi nhìn cô bạn gái của mình. Người đàn ông chọn hoa hồng. Đêm thành phố nhộn nhạo những ánh đèn xanh đỏ. Thằng bé bán vé số lủi thủi bước đi, vai nó run lên, không biết vì nó lạnh hay vì một điều gì khác. Nó đang căm ghét con bé bán hoa. Nó đâu có biết rằng con bé bán hoa ấy cũng có một đứa em bán vé số và một người cha đang hấp hối.

===============================

Khoảng Cách

Góa phụ, 18 năm nay, bà làm công nhân vệ sinh thành phố nuôi 2 thằng con vào đại học.

Bà bắt đầu công việc mỗi ngày khi người ta chưa tỉnh giấc và trở về nhà khi tất cả đã chìm trong im lặng.

Công việc nặng nhọc, nhiều khổ tủi nhưng cũng lắm lúc bà mỉm cười mãn nguyện khi thấy thành phố lại sạch đẹp.

Bà nhanh tay quét nốt phần rác nơi góc công viên cho kịp chuyển ca đêm.

Đôi tình nhân rảo bước ném toẹt ly cà phê méo mó, nước tóe lên cả người bà. Bà khéo léo nhắc nhở rằng thùng rác ở ngay kia.

Cô gái lả lướt buông lời từ cặp môi hồng hào chín mọng rồi rủng rỉnh đánh cặp mông bước đi:

– Tôi không vứt ra đó thì bà lấy đâu ra việc mà làm?

================================

VÔ TÂM

Tháng đầu tiên lãnh lương dạy kèm. Nó hí hửng rủ nhỏ Trâm đi chợ. Loanh quanh một hồi, nó sắm đủ cả quần Jeans, áo pull, kẹp, nơ… Trâm đắn đo mãi, chẳng chịu mua gì. Ngang hàng vải, nhỏ kéo nó vào, chọn mua một xấp vải lụa sẫm màu. Nó nhăn mặt: – Màu này già lắm! Trâm rụt rè: – Tao mua cho mẹ tao đó. Lần đầu làm ra tiền mới hiểu cái vất vả của mẹ bao nhiêu năm qua. Nó giật mình, lặng thinh. Giỏ đồ trên tay bỗng dưng nặng trịch.

================================

NGÀY SINH NHẬT ĐẦU TIÊN VÀ CUỐI CÙNG

Chưa đến ngày sinh nhật, còn đến khoảng hai, ba tháng, vợ đã lo nghĩ đến sinh nhật của chồng, con. Rồi chồng lo sinh nhật của vợ con, và con lo ngày mừng tuổi cho ba mẹ. Duy chỉ một người, không ai lo đến – ông nội già yếu. Và cho đến một ngày – ngày ông nội mất. Chồng hỏi vợ: Sinh nhật ông ngày nào? Vợ hỏi lại chồng: Ngày nào là ngày sinh của ông? Con cái hỏi cha mẹ: Ông sinh ngày tháng nào? Vậy là cả con, dâu, cháu, chắt phải đi tìm ngày sinh cha ông trong chứng minh nhân dân đề làm bia mộ cho ông. Đó là ngày sinh nhật đầu tiên và cuối cùng của ông.

(Sưu tầm)

Bữa tiệc đêm trong nhà vệ sinh

Chị là Oshin – người giúp việc nhà cho một ông chủ ngoại ngũ tuần, rất giàu có. Đêm xuống, xong việc, vội vàng về với đứa con trai nhỏ 5 tuổi suốt ngày ngóng đợi trong căn nhà tồi tàn..

Hôm ấy, chủ nhà có lễ lớn, mời rất nhiều bạn bè quan khách đến dự tiệc đêm. Ông chủ bảo: “Hôm nay việc nhiều, chị có thể về muộn hơn không?”. “Thưa được ạ, có điều đứa con trai nhỏ quá, ở nhà tối một mình lâu sẽ sợ hãi”. Ông chủ ân cần:” Vậy chị hãy mang cháu đến cùng nhé”.

Chị mang theo con trai đến. Đi đường nói với nó rằng: “Mẹ sẽ cho con đi dự tiệc đêm”. Thằng bé rất háo hức. Nó đâu biết là mẹ làm Oshin là như thế nào kia chứ! Vả lại, chị cũng không muốn cho trí tuệ non nớt của nó phải sớm hiểu sự khác biệt giữa người giàu kẻ nghèo. Chị âm thầm mua 2 chiếc xúc xích.

Khách khứa đến mỗi lúc một đông. Ai cũng lịch sự. Ngôi nhà rộng và tráng lệ… Nhiều người thăm quan, đi lại, trò chuyện. Chị rất bận không thường xuyên để mắt được đến đứa con nhếch nhác của mình. Chị sợ hình ảnh nó làm hỏng buổi lễ của mọi người. Cuối cùng chị cũng tìm ra được cách : “đưa nó vào ngồi trong phòng vệ sinh của chủ”… đó có vẻ như là nơi yên tĩnh và không ai dùng tới trong buổi tiệc đêm nay.

Đặt 2 miếng xúc xích vừa mua để vào chiếc đĩa sứ, chị cố lấy giọng vui vẻ nói với con: “Đây là phòng dành riêng cho con đấy, nào tiệc đêm bắt đầu!” Chị dặn con cứ ngồi yên trong đó đợi chị đón về. Thằng bé nhìn “căn phòng dành cho nó” thật sạch sẽ thơm tho, đẹp đẽ quá mức mà chưa từng được biết. Nó thích thú vô cùng, ngồi xuống sàn, bắt đầu ăn xúc xích được đặt trên bàn đá có gương, và âm ư hát… tự mừng cho mình.

Tiệc đêm bắt đầu. Người chủ nhà nhớ đến con trai chị, gặp chị đang trong bếp hỏi. Chị trả lời ấp úng: “Không biết nó đã chạy đi đằng nào…”. Ông chủ nhìn chị làm thuê như có vẻ giấu diếm khó nói. Ông lặng lẽ đi tìm… Qua phòng vệ sinh thấy tiếng trẻ con hát vọng ra, ông mở cửa, ngây người: “Cháu nấp ở đây làm gì? Cháu biết đây là chỗ nào không?” Thằng bé hồ hởi : “Đây là phòng ông chủ nhà dành riêng cho cháu dự tiệc đêm, mẹ cháu bảo thế, nhưng cháu muốn có ai cùng ngồi đây ăn với cháu cơ!”

Ông chủ nhà thấy sống mũi mình cay xè, cố kìm nước mắt chảy ra, ông đã rõ tất cả, nhẹ nhàng ngồi xuống nói ấm áp: “Con hãy đợi ta nhé”. Rồi ông quay lại bàn tiệc nói với mọi người hãy tự nhiên vui vẻ, còn ông sẽ bận tiếp một người khách đặc biệt của buổi tối hôm nay. Ông để một chút thức ăn trên cái đĩa to, và mang xuống phòng vệ sinh. Ông gõ cửa phòng lịch sự… Thằng bé mở cửa… Ông bước vào: “Nào chúng ta cùng ăn tiệc trong căn phòng tuyệt vời này nhé”.

Thằng bé vui sướng lắm. Hai người ngồi xuống sàn vừa ăn ngon lành vừa chuyện trò rả rích, lại còn cùng nhau nghêu ngao hát nữa chứ… Mọi người cũng đã biết. Liên tục có khách đến ân cần gõ cửa phòng vệ sinh, chào hỏi hai người rất lịch sự và chúc họ ngon miệng, thậm chí nhiều người cùng ngồi xuống sàn hát những bài hát vui của trẻ nhỏ… Tất cả đều thật chân thành, ấm áp!

Nhiều năm tháng qua đi… Cậu bé đã rất thành đạt, trở nên giàu có, vươn lên tầng lớp thượng lưu trong xã hội. Nhưng không bao giờ quên giúp đỡ những người nghèo khó chăm chỉ. Một điều quan trọng đã hình thành trong nhân cách của anh: Ông chủ nhà năm xưa đã vô cùng nhân ái và cẩn trọng bảo vệ tình cảm và sự tự tôn của một đứa bé 5 tuổi như thế nào.

 

Bã chó

Hai vợ chồng cãi nhau.

Con chó già mấy ngày không có bữa ăn run rẩy chạy tới liếm chân chủ. Chồng lấy hết sức bình sinh đá con chó. Nó kêu ẳng ẳng cụp đuôi bỏ chạy trong tiếng quát vẳng theo.

Rồi chồng quay sang bảo vợ: “Chó của cô đấy, suốt ngày chỉ biết sủa ăn hại. Sống làm gì cho chật đất, cho tí bã chó chết mẹ nó cho xong.”

Lại cãi nhau.

Tối đến, ông già chống gậy lẩy bẩy hỏi con dâu: “Có cơm chưa hả con?” Chị vợ ngồi trên ghế bành nói vọng về hướng phòng ngủ:: “Gớm, già cả thất nghiệp chả được tích sự gì chỉ giỏi vòi cơm. Sao chẳng làm gì mà nhanh đói thế. Muốn ăn thì lăn vào bếp, ai ở không đâu mà hầu hạ mấy người mãi?”

Anh chồng lồng lộn mở cửa phòng nhảy xổ về phía vợ: “Mày xỉa xói ông đấy à? Mẹ kiếp dù gì tao cũng là chồng mày nghe chưa con kia?

Và đánh nhau.

Sáng hôm sau, ông già sùi bọt mép nằm chết cong queo. Con chó già khập khiễng lại liếm liếm mặt rồi tru ư ử.

Tô cơm chó anh chồng trộn chiều qua để quên trên bếp vương vãi khắp sàn.

================================

Võng quạt

6 tuổi, nhưng trưa đi học về, Bo vẫn thấy cố ngồi đung đưa trên chiếc võng trước hiên. Bo nói cố đi vào nhà cho muỗi đỡ cắn khi trời đã về chiều. Cố móm mém nói bằng giọng run run: “Nằm ngoài đây cho nó mát con ơi.” Bo tò mò leo lên nằm cạnh. Mát thiệt! Nó ngủ thiếp đi trong làn gió từ chiếc quạt nan.

15 năm trôi qua, cố vẫn ngồi đung đưa trên chiếc võng trước hiên. Cạnh bên là đồ tập đi dành cho bệnh nhân bằng inox. Mà đôi khi 4 trụ sắt bằng inox vẫn ko thể giúp con người ta tránh khỏi những cú trượt ngã.

Bo không còn leo lên võng nằm nữa. Nó ngồi cạnh bên, tay cầm chiếc quạt. Cố cười, nói vọng ra trong tiếng võng kẽo kẹt đưa: “Ngoài hiên bao giờ cũng mát.”

Bo vòng tay “Thưa cố con đi.” Ra tới cổng, nó ngoái đầu lại. Võng vẫn đưa, tay cố quờ quạng 2 bên tìm chiếc quạt Bo đã để cẩn thận trong lòng.

Nhiều năm trôi qua, chiếc võng thôi không đung đưa. Thiên hạ thôi không dùng những chiếc quạt nan.

Trời mát rồi lại nóng.

================================

Vô tâm

Tôi bảo em đừng để tình yêu trong tim mình dành cho tôi. Bởi tôi biết tình yêu trong tim tôi không dành cho em.

Em cười khì khì bảo có gì đâu, em vốn là người vô tâm mà. Rồi em đi.

-\-

Lần gặp lại đầu tiên, tôi đi cùng bạn gái. Em vẫn yêu tôi, vẫn cười và nói em vô tâm khi tôi hỏi lý do.

Không biết bao nhiêu năm tháng đã trôi từ lần gặp đó. Tôi sắp lấy vợ. Em đến dự, nhìn tôi cắt bánh khui champagne cùng với người con gái “không phải người bạn gái em đã gặp”. Em ra về khi tiệc chưa tàn, 1 mình cùng tình yêu bị tôi từ chối năm nào. Tối hôm đó, tôi nhận được cặp gối quà mừng đám cưới có tấm thiệp nhỏ ký tên “Vô Tâm”.

-\-

Tôi thu xếp làm thủ tục ly hôn vào mùa cây bàng trước nhà thay lá lần thứ 8. Em ngồi lặng lẽ ở hàng ghế phía dưới phiên tòa.

– Em còn yêu anh không? Tôi hỏi khi cùng em bước ra bật cửa.

– Còn.

– Em định yêu anh tới bao giờ?

Em nhìn vào mắt tôi, mỉm cười:

– Anh không hiểu sao? Vì em vô tâm nên em chưa bao giờ yêu anh bằng tình yêu trong trái tim mình cả.

Rồi em quay lưng, rảo bước và mất hút vào đám đông.

Chỉ còn 1 kẻ vô tâm đứng đó.

Là tôi.

================================

Cây đàn bỏ quên

Ngày Nu còn nhỏ, trên tường có cây đàn guitar lủng lẳng treo. Có lần Nu thấy ba lấy cây đàn xuống, phủi bụi, lên dây rồi treo lại chỗ cũ. Tình khúc của ba vang lên không có tiếng đàn.

Lần đầu Nu chạm vào cây đàn, sợi dây mỏng manh đứt phựt. Ba về, Nu cúi mặt, tay mân mê sợi dây đàn bị đứt. Ba không nói gì, chỉ bảo Nu đem treo cây đàn về chỗ cũ. Sợi dây đàn bị đứt mãi không được thay.

Một đêm khuya, tình khúc của ba ngân nga. Tiếng hát trong cơn say lè nhè vang vọng trong âm thanh trầm đục của cây guitar dây đã chùng, ai oán nỉ non như tiếng khóc.

Sáng hôm sau, cây đàn nằm chỏng chơ dưới đất. Cái thùng gỗ méo mó, mấy sợi dây đàn cong oằn. Ba kêu Nu quét nhà và đem đốt những mảnh vụn. Nu khệ nệ ôm cây đàn quăng vào giữa đống lửa đốt lá tre đang cháy sau hè. Trong tiếng lép bép lửa cháy, mùi nhựa ni lông khen khét bốc lên, có dáng ba đứng dựa vào cánh cửa sau nhà, nghêu ngao:

“Yêu tôi hay yêu đàn?

Yêu tôi hay yêu đàn?

Tình tang tính tính tình tang”

================================

Trên đống bỏ hoang mà lầm thiên đàng

Tại 1 góc đường có 3 ngôi nhà.

Một ngôi nhà màu vàng kem chễm chệ ngay góc đại lộ. Đó là ngôi nhà của Đức Tin và Thánh Thần. Tại ngôi nhà ấy, kẻ ngoại đạo và con chiên cùng nhau rì rầm đọc kinh cầu nguyện vào mỗi tối thứ 5. Maya là trường hợp đặc biệt. Cô là 1 con chiên không ngoan đạo.

Ngôi nhà thứ hai là một ngôi nhà hình khối vuông lát đá theo kiểu kiến trúc hiện đại với những bụi cây được cắt tỉa gọn gàng. Phòng khách có chiếc grand piano màu nâu sẫm và một con mèo đen. Những đêm tối trời, con mèo đứng ngay đầu cầu thang dẫn xuống phòng Maya và kêu những tiếng rợn người. Từ khung cửa sổ, Maya nhìn ra khoảng đen dày đặc và thấy hai chấm tròn sáng rực lạc lõng.

Nhà dưỡng lão nằm nối tiếp ngôi nhà piano một cách kỳ quặc.

-|-

Một ngày đầu mùa xuân, Maya thấy một ông già đầu trọc râu ria xồm xoàm ngồi ở chiếc bàn trong sân với điếu thuốc hút dở dang. “Chào cô gái, cô tên gì?” “Maya, còn ông?” “Tom.”

Ngày thứ hai của mùa xuân, Maya thả bộ về nhà. Già Tom vẫn ngồi hút thuốc bên bệ cửa hỏi vọng ra: “Hôm nay mọi chuyện sao rồi?” “Bình thường.”

Ngày thứ mười lăm của mùa xuân, Maya chạy băng giữa màn mưa. “Hôm nay mọi chuyện sao rồi?” “Sũng nước và chết tiệt.”

Ngày đầu tiên của mùa hè, trời nắng ấm. “Hôm nay mọi chuyện sao rồi?” “Piano và mì gói.”

Ngày thứ sáu mươi của mùa hè. “Hôm nay mọi chuyện sao rồi?” “Sắp về nhà. Vui lắm.”

Ngày cuối mùa hè. “Hôm nay mọi chuyện sao rồi?” “Không khóc được.”

Một ngày giữa tháng 11, trời đổ tuyết. Mùi khói thuốc quen thuộc thôi quyện vào không khí. Cái lạnh làm người ta không kịp dừng lại vì sợ hơi thở sẽ đóng băng.

Giáng Sinh, Maya gõ cửa ngôi nhà dưỡng lão với chiếc khăn choàng màu chocolate sữa đầy những mũi đan vụng về trên tay. Một người phụ nữ phúc hậu ra mở cửa, khe khẽ lắc đầu.

Maya lấy chiếc khăn choàng lên cổ. Đầu cầu thang dẫn xuống phòng, trên nền tuyết trắng xóa, một khối đen tuyền nằm đóng băng. Hai chấm tròn thôi không sáng rực lạc lõng.

“Hôm nay mọi chuyện sao rồi?” – Người bạn chung nhà giọng hớn hở với món quà xinh xắn trên tay.

“Giáng Sinh vui vẻ.”

================================

 

TÌNH BẠN

Hai người đi trên con đường vắng vẻ. Đến một đoạn, họ có một cuộc tranh luận khá gay gắt và một người đã không kiền chế được giơ tay tát vào mặt bạn mình. Người kia bị đau nhưng không hề nói một lời. Anh viết trên cát: ” Hôm nay, người bạn thân nhất của tôi đã tát vào mặt tôi “.

Họ tiếp tục đi, đến một con sông, họ dừng lại và tắm ở đấy. Anh bạn kia không may bị chuột rút và suýt chết đuối, may mà được người bạn cứu. Khi hết hoảng sợ, anh viết lên đá: ” Hôm nay, người bạn thân nhất đã cứu sống tôi “.

Anh bạn kia ngạc nhiên hỏi: ” Tại sao khi tôi đánh anh, anh viết lên cát, còn bây giờ anh lại viết trên đá ? “

Mỉm cười, anh trả lời: ” Khi một người bạn làm chúng ta đau, chúng ta hãy viết điều gì đó trên cát, gió sẽ thổi bay chúng đi cùng sự tha thứ… Và khi có điều gì đó to lớn xảy ra, chúng ta lên khắc nó lên đá như khắc sâu vào ký ức của trái tim, nơi không ngọn gió nào có thể xóa nhòa được… “.

…..Hãy học cách viết trên cát và đá …

—————————————

GIA ĐÌNH

Mấy năm trước, cháu được một tuổi rưỡi, nói bập bẹ, mới biết đi. Bà vỗ tay mừng cháu. Mẹ cười hạnh phúc. 

Hai năm sau, cháu đã vào lớp một. Bà bị tai biến mạch máu não, nằm liệt gường, không nói được. Nụ cười hiếm thấy trên khuôn mặt mẹ. 

Sau nhiều tháng điều trị, bà bỗng nói được, rồi bà chống gậy tập đi. Bà đi được, cháu vỗ tay mừng bà. Mắt đẫm lệ, mẹ cười.

—————————————–

Chuyện của nội

Nhận vé máy bay, cả nhà mừng tíu tít…

Dường như nội cũng mừng lắm. Nội ra vào, hết sờ cái cột, sửa thân bầu, lại bứt mấy đọt mồng tơi nấu canh. Con cháu cười nội lẩm cẩm…

Từ ngày lên máy bay cho đến khi định cư nơi trời Tây, nội luôn săm soi một gói giấy, vẻ quí lắm.

Chiều đông ảm đạm, nội ra đi, tay vẫn nắm chặt cái gói nhỏ. Bố nhẹ nhàng gỡ ra, một cục đất màu nâu rơi xuống, vỡ tan…

………………………………

Cổng trường

Cổng trường ngày thi đông nghẹt thí sinh & phụ huynh. Những gánh hàng, dãy quán mọc lên san sát trên khoảng đất trống cạnh trường. 

“Út, Út, Út ơi!”. Cô học trò lúng túng tách khỏi đám bạn, đi về phía tiếng kêu. 

“Ăn đi con. Xôi đậu. Thi sẽ đâu đấy”. 

“Con ăn rồi. Sao má lại ra đây!”. Cô quày quả vào trường, vội vàng như trốn chạy… 

…Mùa thi lại về. Cô giáo trẻ tần ngần trước cổng trường nhộn nhịp. Giọt nước mắt muộn màng đọng nơi khóe mắt. “Con mãi sẽ không đậu khi chối từ gánh xôi của má. Má ơi!”.

———————————–

Bà tôi

Thủa ấy khổ lắm, hàng năm vào tháng bảy mưa dầm, nhà túng thiếu phải vay hàng xóm từng bơ gạo. Mẹ thường nấu cơm nhão cho Bà dễ ăn. Tôi cằn nhằn mẹ. Bà bảo đi xin miếng vôi trầu. Tôi ấm ứ. Bà lọm khọm chống gậy đi. Khi về trời mưa Bà ốm cả tuần. Mẹ nấu cháo cho Bà, khói se mắt, chặc lưỡi: Bà già rồi mà còn khổ!

Bà mất. Tôi xa nhà, ăn cơm bụi chợt thấy dáng ai còng – miếng cơm bỗng khô khốc, quán không khói mà cay cay.

Đám tang buồn.

Quê tôi có đội âm công lo nghi thức chôn cất. Trọng tâm nghi thức là bài hát đưa linh, có nhạc lễ phụ họa, với lời lẽ thống thiết bi ai do ông tổng tiền, nhân vật quan trọng nhất của đội âm công, diễn xướng trước linh cửu. Ông Biện suốt đời làm chức tổng tiền hát cho bao nhiêu đám. 

Ông Biện qua đời, chưa có người thay thế, đội âm công buộc lòng phải phát trên loa bài hát đưa linh do chính ông hát được ghi âm từ trước. Nghe một người tự đưa tiễn linh hồn mình, mọi người dự tang lễ không khỏi ngậm ngùi.

………………………….

Cay

Người đàn bà vội vã ra đi vào một chiều mưa tầm tã.

Ngày ngày, chỉ còn lại người đàn ông lầm lũi bên xe mì gõ đầu hẻm. Chẳng hiểu vì lý do gì, khách đến ăn ngày một thưa dần rồi vắng hẳn. 

…Ngày nọ, có người đàn bà sang trọng tìm về con hẻm xưa. Không ai còn nhận ra bà. Người đàn ông và xe mì gõ không còn ở đó nữa. Người ta bảo kể từ cái dạo vợ bỏ đi, mì ông nấu không còn ngon như trước và quá cay.

Cay nên người ta không thèm ăn của ông nữa…

………………………………………..

Con nuôi

Thầy giáo lớp 1 thảo luận với lớp về một bức hình chụp, có một cậu bé màu tóc khác mọi người trong gia đình. Một học sinh cho rằng cậu bé trong hình chính là con nuôi. Một cô bé nói: – Mình biết tất cả về con nuôi đấy.

Một học sinh khác hỏi: – Thế con nuôi là gì?

Cô bé trả lời: – Con nuôi nghĩa là mình lớn lên từ trong tim mẹ mình chứ không phải từ trong bụng mẹ.

………………………………………..

Bão

Sống miền duyên hải, công việc của anh gắn liền với biển, với những chuyến khơi xa. Anh đi suốt, về nhà chẳg đc bao đã tiếp tục ra khơi. Mỗi lần anh đi chị lại lo. Radio, ti vi báo bão. Đêm chị ngủ chẳg yên, sợ bão sẽ cuốn anh ra khỏi đời chị.

Cuộc sống khá hơn, anh không đi biển nữa mà kinh doanh trên bờ. Anh đi sớm về trễ, có đêm vắg nhà, bảo vì côg việc làm ăn. Nhưng nghe đâu…

Không phải bão, anh vẫn bị cuốn xa dần. Sóg gió, bão trog lòg chị.

…………………………………….

Mùi thơm hương bài

Ngoài sáu mươi tuổi ông nghỉ hưu, tất cả để lại Hà Nội. Một mình ông về quê chăm sóc mẹ già sau mấy mươi năm đằng đẵng xa mẹ.

Đó là những ngày hạnh phúc của đời ông, ông được sống lại những năm tháng ông là thằng Thiều bé bỏng, đêm đêm cùng mẹ xe những cây hương bài thơm ngọt ngào để nuôi ông ăn học… Hai mái đầu bạc của hai mẹ con lại xe hương bài cho đến một ngày trong túp lều nhỏ nghi ngút lan tỏa mùi thơm và khói trắng của hương bài…

Ông trở lại Hà Nội với vợ con mang theo hương thơm của hương bài quê hương…

(Sưu Tầm)

 

Làm lý lịch? 

Giải phóng miền nam, nước nhà thống nhất, chính quyền mới được thành lập, thiếu trầm trọng nhân lực ngày đó đi làm công chức chả phải thi cử bằng cấp gì, cứ có ông cán bộ cách mạng nào đó giới thiệu, gia đình bần cố nông không dính liếu chế độ cũ thì kiểu gì cũng có một việc con con để làm. Chị đi theo một người quen của ba lên thị xã cũng chỉ đơn giản như vậy. Nhà nghèo, đất nước tang hoang, bầy con nheo nhóc, chị là chị cả, đi làm kiếm được đồng nào hay đồng đó. Văn phòng Tỉnh ủy mới thành lập tuềnh toàng rách nát sáng đi làm tạp vụ, trưa chiều đi tăng gia tăng vụ kiếm cái ăn, tối về lại bồi dưỡng nghiệp vụ, một ngày của chị là như thế chả có tiền lương. Đất nước còn nghèo, lương cán bộ còn chưa có đào đâu ra lương cho người đang học nghiệp vụ. Chẳng thế mà đi cùng đợt với chị có dăm bảy người chưa tới nữa năm họ về nhà ráo trọi. 

Đất nước bắt đầu ổn định, chưa giàu nhưng cũng đủ ăn, cơ quan bây giờ bao ăn và cuối tháng còn có chút tiền lương nữa. Người ta lại đổ xô nhau xin vào làm nhà nước, được vào biên chế. Lúc này vào nhà nước phải làm lý lịch, phải kê khai phải thẩm tra xét duyệt phải tư tưởng chính trị rõ ràng, người ta cũng nô nức đi làm lý lịch. Trong lý lịch có phần điền nguyện vọng phân công công tác, mọi người cố gắng ghi thật nhiều mỹ từ để chứng tỏ mình lập trường vững vàng lý tưởng vững mạnh. Nào là “Hiến dâng cho Đảng”, “Cống hiến cho lý tưởng”, “Dốc sức cho tổ quốc”. Chị thì chả biết ghi gì phần lý lịch chi ghi nguyện vọng: “Làm việc cho đất nước, để nhà bớt miệng ăn” 

 

Khoảng cách

Góa phụ, 18 năm nay, bà làm công nhân vệ sinh thành phố nuôi 2 thằng con vào đại học.

Bà bắt đầu công việc mỗi ngày khi người ta chưa tỉnh giấc và trở về nhà khi tất cả đã chìm trong im lặng.

Công việc nặng nhọc, nhiều khổ tủi nhưng cũng lắm lúc bà mỉm cười mãn nguyện khi thấy thành phố lại sạch đẹp.

Bà nhanh tay quét nốt phần rác nơi góc công viên cho kịp chuyển ca đêm.

Đôi tình nhân rảo bước ném toẹt ly cà phê méo mó, nước tóe lên cả người bà. Bà khéo léo nhắc nhở rằng thùng rác ở ngay kia.

Cô gái lả lướt buông lời từ cặp môi hồng hào chín mọng rồi rủng rỉnh đánh cặp mông bước đi:

– Tôi không vứt ra đó thì bà lấy đâu ra việc mà làm?

————————————————-

Quạnh quẽ

Bố thân gà trống, vật lộn với vài công đất nuôi chị em tôi ăn học. Căn nhà rách nát, bảo làm lại, bố xua tay:

– Làm chi rứa? Để dành tiền bọn mi đi học.

Ngày qua…

Chị Hà ra trường, đi làm, thư về:

– Con gởi ít tiền, bố sửa lại căn nhà. Cuối năm, con lấy chồng, nhà cửa rách nát quá, họ coi thường…

… Đám cưới xong, chị theo chồng, chúng tôi đi học xa.

Giỗ mẹ lần thứ 11, chị em tôi về nhà. Ngôi nhà gạch mới xây lạnh tanh, không còn ấm cúng như căn nhà lá ngày xưa.

—————————————————

Lệ trần

Chuyện kể rằng, ở miền nọ có chàng trai, cô gái yêu và thương nhau rất nhiều.

Họ quấn quýt bên nhau, vui cười hạnh phúc như chẳng có thứ gì có thể chia lìa đôi lứa.

Nhưng rồi một ngày, cô gái chết đi, để lại chàng trai trong muôn vàn xót thương.

Chàng khóc. Chàng khóc ngày này qua ngày khác, người đời mủi lòng, khuyên nhủ chàng nên để ký ức được ngủ yên. Nhưng chàng vẫn khóc, khóc rất nhiều.

Rồi một đêm, trong giấc mơ, chàng thấy mình đứng trước ngưỡng cửa thiên đường. Có rất nhiều các cô gái trong trang phục dạ hội lộng lẫy, trên tay cầm những ngọn nến lung linh, huyền ảo. Và chàng thấy người yêu chàng, cũng áo quần lộng lẫy, cũng ngọn nến trên tay, nhưng nến tắt.

Chàng hỏi:

– Sao em không thắp nến lên?

Nàng rơi lệ:

– Mỗi lần em chưa kịp thắp lên thì nước mắt anh lại rơi xuống. Van anh, xin anh đừng khóc nữa!

*** Nếu lỡ mất đi người thân yêu nhất, bạn chọn cố gắng sống hạnh phúc để người đó được an nghỉ hay mãi chìm trong khổ đau của cả hai? ***

————————————————–

Mắt mẹ.

Suốt thời gian thơ ấu,và cả khi lớn lên,lúc nào tôi cũng ghét mẹi.Lí do chính có lẽ vì mẹ chỉ có một con mắt…Bà làm tôi thấy xấu hổ với bạn bè.Tôi chỉ muốn thoát ra khỏi nhà,thoát khỏi người mẹ làm nghề nấu ăn,người mẹ có một mắt khiến tôi luôn bị chê cười ấy…

18 tuổi,tôi có được học bổng du học Singgapore…

Nhiều năm sau….tôi lập gia đình,mua nhà và có mấy đứa con.Tôi nói với mọi người rằng tôi mồ côi từ nhỏ,tôi hài lòng với cuộc sống,vợ con và những tiện nghi vật chất mà tôi có ở Singapore.Tôi mua cho mẹ một căn nhà nhỏ,thỉnh thoảng lén vợ gửi về 1 ít tiền…tự nhủ như thế là đủ…

Một ngày kia,mẹ bất chợt đến thăm.Khi nhìn thấy bà già lam lũ,1 mắt trước cửa…lũ con tôi có đứa cười nhạo.đứa hoảng sợ..tôi nhìn mẹ,giận dữ”Sao bà dám đến đây làm con tôi sợ,đi khỏi đây ngay”-“Ô, xin lỗi ông,tôi..tôi nhầm địa chỉ”..

2 tháng sau,lớp cũ họp lớp,tôi về nước.Sau buổi họp mặt,tôi ghé qua căn nhà của mẹ,vì tò mò hơn là muốn thăm mẹ..Mẹ đã mất vài ngày trước đó,được hàng xóm mai táng.Tôi không nhỏ lấy một giọt nước mắt,cho đến khi cầm trên tay lá thư của mẹ:

“Con yêu,mẹ xin lỗi vì đã từng làm con xấu hổ với bạn bè,mẹ cũng xin lỗi vì đã sang Singgapore thăm con.Nhưng con biết không..hồi con còn nhỏ,có một vụ tai nạn xảy ra,con bị mất 1 mắt..nên mẹ đã cho con..một con mắt của mẹ.Mẹ không bao giờ hối hận vì điều ấy,vì con đã nên người,con hạnh phúc..và con có thể nhìn thấy cả thế giới bằng con mắt của mẹ.thay cho mẹ

Mẹ yêu con lắm!”

 

Giá trị của 1 ” người bạn ” !

————————————————

Người chủ tiệm treo tấm bảng “Bán Chó Con” lên cánh cửa. Những tấm biển kiểu như vậy luôn hấp dẫn các khách hàng nhỏ tuổi. Ngay sau đo,ù có một cậu bé xuất hiện. “Chú bán mấy con chó này với giá bao nhiêu vậy?” cậu bé hỏi. 

Ông chủ trả lời “Khoảng từ $30 cho tới $50.” 

Cậu bé móc trong túi ra một ít tiền lẻ. “Cháu có $2.37,” cậu nói, “cháu có thể coi chúng được không?” 

Người chủ tiệm mỉm cười và huýt sáo. Từ trong cũi chạy ra chó mẹ Lady cùng với năm cái nắm lông be bé xinh xinh chạy theo. Một con chó con chạy cà nhắc lết theo sau. Ngay lập tức, cậu bé chỉ vào con chó nhỏ bị liệt chân đó “Con chó con này bị làm sao vậy?” 

Người chủ giải thích rằng bác sĩ thú y đã coi và nói rằng con chó con bị tật ở phần hông. Nó sẽ bị đi khập khiễng mãi mãi. Nó sẽ bị què mãi mãi. Đứa bé rất xúc động. “Cháu muốn mua con chó con đó.” 

Người chủ nói rằng “Chắc là cháu không muốn mua con chó đó đâu, còn nếu cháu muốn nó thì chú sẽ cho cháu luôn.” 

Cậu bé nổi giận. Cậu nhìn thẳng vào mắt của người chủ, và nói rằng “Cháu không muốn chú cho cháu con chó con đó. Nó xứng đáng như bất kỳ con nào khác và cháu sẽ trả cho chú đủ giá tiền cho nó. Thật ra, cháu sẽ đưa cho chú $2.37 bây giờ và 50cent mỗi tháng cho đến khi cháu trả đủ số tiền.” 

Người chủ phản đối “Cháu đâu có muốn mua con chó đó. Nó sẽ chẳng bao giờ có thể chạy được và chơi với cháu như những con chó con khác.” 

Nghe vậy, cậu bé cúi xuống và kéo ống quần lên để lộ ra một chân bị vặn vẹo, teo quắt và phải có hệ thống thanh giằng chống đỡ. Cậu nhìn lên người chủ và nói rất khẽ

– “Vâng, cháu cũng không chạy được, và con chó nhỏ đó cần một người có thể hiểu được nó!”

Bạn Có Nghèo Không?

Một ngày nọ, người cha giàu có dẫn con trai đến một vùng quê để thằng bé thấy những người nghèo ở đây sống như thế nào. Họ tìm đến một nông trại của một gia đình nghèo nhất nhì vùng. “Đây là là một cánh để dạy con biết qúy trọng những người có cuộc sống cơ cực hơn mình.” – người cha nghĩ đó là bài học thực tế tố cho đứa con bé bỏng của mình.Sau khi ở lại và tìm hiểu đời sống ở đây, họ lại trở về nhà. Trên đường về, người cha nhìn con trai mỉm cười: ” Chuyến đi như thế nào hả con ?”- Thật tuyệt vời bố ạ !-Con đã thấy người nghèo sống như thế nào rồi đấy !-Ô, vâng.-Thế con rút ra được điều gì từ chuyến đi này ?Đứa bé không ngần ngại:-Con thấy chúng ta có một con chó, họ có bốn. Nhà mình có một hồ bơi dài đến giữa sân, họ lại có một con sông dài bất tận. Chúng ta phải đưa những chiếc đèn ***g vào vườn, họ lại có những ngôi sao lấp lánh vào đêm.Mái hiên nhà mình chỉ đến trước sân thì họ có cả chân trời. Chúng ta có một miếng đất để sinh sống và họ có cả những cánh đồng trải dài. Chúng ta phải có người phục vụ, còn họ lại phải phục vụ người khác. Chùng ta phải mua thực phẩm, còn họ lại trồng ra nững thứ ấy. Chúng ta có những bức tường bảo vệ xung quanh, còn họ có những người bạn láng giềng che chở lẫn nhau…Đến đây người cha không nói gì cả.”Bố ơi, con đạ biết chúng ta nghèo như thế nào rồi..”- cậu bé nói thêm.Rất nhiều khi chúng ta đã quên mất những gì chúng ta đang có và chỉ luôn đòi hỏi những gì không có. Cũng có những thứ không có giá trị với người này nhưng lại là mong mỏi của người khác. Điều đó còn phụ thuộc vào cách nhìn và đánh giá của mỗi người. Xin đứng quá lo lắng, chờ đợi vào những gì bạn chưa có mà bỏ quên điều bạn đang có, dù là chúng rất nhỏ nhoi.

——————————————

Nghịch Lý

Thanh minh.Bàn chuyện cải mộ mẹ,anh Hai nói:

-Tôi góp một phần.

-Tôi một phần

…

-Tôi cũng một phần.

Thím Tư chen vào,nửa đùa nửa thật:

-Chú út hai phần mới phải,anh Tư đâu hưởng gì đâu.

Chợt nhớ,lúc nhỏ,mấy anh em ngủ chung với mẹ.Đêm,muỗi vào mùng,mẹ không đập,sợ hụt,cứ để muỗi cắn mẹ no rồi sẽ không cắn các con.

Ôi,tình yêu của mẹ là thế…có chia phần bao giờ đâu.

Tác giả:Văn Triều

Đi thi 

Tác giả: Ngô Thị Thu Vân 

Chị Hai thi đệ thất. Ba thức dậy từ tờ mờ chở chị đi trên chiếc xe đạp cũ. Chị Hai đậu thủ khoa. Má bảo: “Nhờ Ba mày mát tay”. Từ đó, lần lượt tới anh Ba rồi cô út – cấp II, cấp III, tú tài, đại học – Đứa nào cũng một tay Ba dắt đi thi. Giờ cả ba đều thành đạt. 

… Buổi sáng, trời se lạnh, Ba chuẩn bị đi thi “Hội thi sức khỏe người cao tuổi”. Má nhìn Ba ái ngại: “Để tôi gọi taxi. Tụi nhỏ đều bận cả”. 

Buổi tối, má hỏi: “Ông thi sao rồi?”. Ba cười xòa bảo: “Rớt!”. 

———————————-

Viết cho cha 

tác giả: Minh Tú 

Con xin tiền đóng học phí học thêm Anh văn. Cha nói để cha tính. Mấy ngày sau cha mới có tiền đưa con. 

Một lần trốn học, lũ bạn rủ con đi uống nước. 

Ngồi trong quán, con giật mình khi thấy dáng một người rất quen: cha của con. Cha chạy xe ôm sau giờ làm việc. Con trách mình sao quá vô tâm 

st