Những kẻ thích ‘gánh’ ký ức

Rất nhiều người trong số chúng ta gặp phải một vấn đề nghe có vẻ kỳ cục: Không thể hoàn toàn sống trong khoảng thời gian chúng ta gọi là “hiện tại”

Sống hiện tại, nghĩ quá khứ..?!

Có thể chúng ta đang ở trên một bãi biển đẹp thơ mộng một ngày nắng đẹp, bầu trời trong xanh và những cây cọ xòe tán cực kỳ duyên dáng xung quanh, nhưng tâm trí chúng ta cứ ở đâu đâu, có thể là nghĩ về công việc hoặc một cuộc thảo luận tưởng tượng với đối thủ cạnh tranh hay đang ấp ủ về một công ty mới.

Hay khi đang ở bữa tiệc sinh nhật của một cậu bé, nhưng bạn lại cứ nghĩ về những thời điểm trong quá khứ và một tương lai tưởng tượng tự mình vẽ ra cho cậu bé này.

Đôi khi bản thân chúng ta lại không thể trải nghiệm hoàn toàn những khoảnh khắc đẹp đẽ hiện tại?!

Điều gì khiến cho hiện tại, đặc biệt là những khoảnh khắc đẹp đẽ đáng nhớ, trở nên cực kỳ khó khăn cho chúng ta không thể trải nghiệm hoàn toàn? Và tại sao rất nhiều sự kiện khiến chúng ta thấy vui và nhận thức được chỉ khi chúng đã qua rồi?

Quá khứ có ưu thế ở chỗ nó là phiên bản thu gọn được chỉnh sửa của hiện tại. Thậm chí cả những ngày tốt đẹp nhất trong cuộc sống của chúng ta cũng hàm chứa những khoảnh khắc nhạt nhẽo hoặc khó chịu. Nhưng trong ký ức, chúng ta chỉ chú ý đến những khoảnh khắc quan trọng nhất; và vì thế tạo ra những chuỗi sự kiện khiến ta thấy có ý nghĩa lớn lao và thú vị hơn rất nhiều so với bối cảnh tạo ra chúng. Hàng giờ liền nhạt nhẽo có thể thu gọn lại còn 6 bức ảnh hoàn hảo. Lòng hoài niệm chính là hiện tại được chỉnh sửa bởi một chiếc máy mang tên thời gian.

Qúa khứ đôi khi chỉ thu gọn lại bằng những bức ảnh hoàn hảo

Lo lắng khi phải sống ở hiện tại

Đa phần yếu tố làm hỏng hiện tại chính là sự lo lắng. Hiện tại luôn chứa đựng vô số những khả năng, và nhiều khả năng trong số đó không hề tốt đẹp. Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra, một trận động đất, một cơn tai biến, một sự chối từ – tất cả đều tạo nên nỗi lo lắng mơ hồ đeo bám mãi lấy chúng ta, khiến ta lo sợ vì không biết điều gì sắp đến. Nhưng tất nhiên sau đó chỉ có rất ít những điều tồi tệ xảy ra và chúng ta quên ngay đi nỗi lo lắng (hoặc chuyển nó qua một hiện tại mới).

Cơ thể của chúng ta cũng góp phần vào sự phân tâm khiến chúng ta xa rời thực tại. Nó có tâm trạng riêng, lịch trình riêng. Nó có thể thấy mệt mỏi và e dè vào đúng lúc cả thế giới xung quanh đang đòi hỏi chúng ta phải mạnh mẽ và tự tin. Nhưng những trạng thái trái ngược này cũng được chỉnh sửa và loại ra khỏi ký ức; chúng ta sẽ nhớ về cảnh hùng vĩ của đại dương lâu hơn so với những chi tiết khó chịu vụn vặt vào lúc đó.

Bản thân chúng ta luôn phải bám sát thực taị và chuẩn bị cho những trở ngại mới

Tâm trí của chúng ta là những ma trận hỗn loạn và nhiều lối đi. Chúng ta cần phải chuẩn bị cho lối đi kỳ quái nhất, ở đó chúng ta phải bám sát lấy thực tại chứ không được đổ lỗi cho những trở ngại mà cơ thể và tâm trí vô tình gặp phải.

Chúng ta cần phải sẵn sàng cho sự biến chuyển bất ngờ này ở cả những người khác nữa – chẳng hạn như lúc họ trông cực kỳ lo lắng ở một bữa tiệc toàn người xa lạ hay có vẻ xao lãng khi không chú tâm vào câu chuyện mà ta kể cho họ. Nguyên nhân có thể chỉ là họ gặp khó khăn khi không thể hoàn toàn hòa mình vào thực tại mà thôi.

st

MUỐN KINH DOANH LỚN, HÃY LÀM THẬT TỐT CÁC VIỆC NHỎ KHÁC BIỆT

✍️ Bình Giấy

Bạn: Em định sang lại quán café, nhưng lỗ 30 triệu, tính sao anh?  

Một người bạn khá lâu không gặp, tự nhiên thấy gọi điện hỏi như vậy.

Mình: Quán café đâu mà sang vậy em?

Bạn: 2 tháng trước em sang lại quán café 100tr, sửa sang lại hết 20tr, tổng cộng 120tr, bây giờ em tính sang lại 90tr, lỗ 30tr.

Mình: Vì sao em lại kinh doanh café?

Bạn: Em tính mặt bằng 9tr/ tháng, điện nước và chi phí khác trung bình 500k/ ngày. Em tính mỗi ngày em bán 100 ly, mỗi ly 15k, trừ hết mọi chi phí em vẫn lời ít nhất 500k. Nhưng bữa giờ mỗi ngày bán được 30 – 50 ly, cứ bù lỗ ngày mấy trăm ngàn nên em tính dừng.

Mình: Em nghĩ đơn giản quá, vậy thì ai cũng bỏ ra 100tr (có thể vay mượn) mở một quán café, sau 6 tháng sẽ huề vốn, từ tháng thứ 7 trở đi cứ ngồi thu 15 – 20tr ngon lành, khỏi phải đi làm gì cho áp lực, mưa nắng… Quán café của em có gì khác biệt?

Bạn: Café mà khác biệt gì anh? Quán em nhượng quyền café M. không có gì khác biệt cả. Ở đây không phải khu dân cư nên người ta uống một lần, không quay lại.

Mình: Vậy em có biết có những quán café trong hẻm, ở trên rừng, ngoài ruộng đâu có nằm trong khu dân cư đâu mà vẫn đông khách? 

Bạn: Người ta có nhiều tiền, đầu tư lớn, khác biệt, em sửa sang có 20tr lấy gì khác biệt?

Mình: Khác biệt hay không là ở em ấy. OK, cho anh địa chỉ đi, anh sẽ ghé quán em xem sao.

Vài ngày sau mình ghé quán, rất nhiều vấn đề.

- Khách tới ngồi trong quán vừa chọt vừa nói vọng ra “Cứ để xe đó đi anh, không sao đâu’’.

- Pha café xong mang ra đặt trên bàn cho khách không nói năng gì

- Khách vừa café vừa “chọt’’ và chủ quán cũng tranh thủ “chọt’’.

- Ly thủy tinh màu trong trắng nhưng hơi ngả vàng

- Muỗng café sau gáy những vệt café bám đen.

- Một vài ly café khi pha làm vướng café lên miệng ly.

- Khi KH gọi ''cho ly trà đá'' không dạ, vâng hoặc có bất kỳ tín hiệu nào cho thấy mình đã tiếp nhận thông tin, lẳng lặng đi lấy trà đá mang ra cho khách rồi đặt lên bàn không nói gì.

- Khi bưng đồ uống cho khách không đứng ngay ngắn đưa cho khách và mời khách sử dụng, vừa tranh thủ đưa cho khách vừa tranh thủ đi cho nhanh.

- Nhà vệ sinh bẩn, không có giấy, không có sáp thơm.

- Khách về xong không lau bàn ngay…

- Khách về không chào hỏi, cảm ơn…

Sau khoảng 3h giờ ngồi quan sát và ghi chép, mình bắt đầu “phán”

- Khi thấy khách tới, em phải chạy ra và nói “Mời anh vào, để xe đó em dắt cho”.

- Khi pha café phải cẩn thận, không được làm café vướng lên miệng ly, pha xong mang cho khách phải bước đến gần bàn đặt nhẹ nhàng ly lên bàn và nói “Dạ, anh ơi! Em mời anh, café Sữa Đá của anh đây ah!”.

- Sau khoảng 5 – 10 phút sau thì hỏi khách “Dạ, anh ơi! Em mới học pha café, không biết café em pha có vừa với anh không ah? Có nhạt quá hay đậm quá không?” Sau khi khách góp ý rồi thì nhớ hỏi khách tên gì và cảm ơn khách, khi cảm ơn nhớ nhắc tên khách.

- Ly, thìa, muổng, dụng cụ, vật dụng trong quán, nhà vệ sinh phải luôn lau chùi, đánh rửa sạch sẽ hàng ngày, hàng giờ. Không để dơ bẩn với bất kỳ lý do gì.

- Khi khách ra về thì chạy ra dắt xe và nói “Cảm ơn anh A,B,C... đã ghé quán, lần sau anh tới em sẽ pha café đậm/ nhạt hơn để phù hợp với anh hơn ah”. Cúi chào và tạm biệt sau đó vào dọn và lau bàn ngay.

Sau một hồi “giảng đạo”, người bạn của mình không vui, “Anh khó tính, khắt khe quá, có ly café 15k mà phải thế này thế kia”… 

Mình nói rằng “Với cách làm của em hiện tại thì ly café của em bán 5k anh thấy vẫn rất đắt. Trong một thế giới cạnh tranh khốc liệt, người người nhà nhà bán cafe như em bán, nếu em không có bất kỳ khác biệt nào, mọi thứ của em không có bất kỳ thứ gì đặc sắc hơn quán bên cạnh, thì em lấy lý do gì để thuyết phục khách vào quán em thay vì vào quán bên cạnh? Chính thằng bên cạnh nó cũng suy nghĩ như em, nó cũng nói anh quá khắt khe, nó nghĩ những điều anh nói là nhỏ nhặt không cần thiết nên nó không làm. Đó là cơ hội cho em. Cái gì khó đối thủ nó không làm được thì mình hãy làm nó, đó là bí quyết để mình xuất sắc và lớn mạnh hơn đối thủ".

Trước khi ra về mình dặn người bạn 

“Em cứ làm đúng như những gì anh dặn, tuy đơn giản nhưng không phải ai cũng làm được. Làm được như vậy rồi vài tháng nữa em muốn sang nhượng 150tr, hay 180tr không khó.

Tuần trước người bạn gọi lại “Anh ơi! Hai tháng vừa rồi em lời được 13tr. Bữa nào anh rảnh ghé qua em uống café nhé, em mời!’’. 

Có nhiều người nghĩ, kinh doanh chỉ cần có tiền, có mặt bằng, đặt vài bộ bàn ghế, vài cái kệ rồi “phơi’’ ra cái gì đó, bán rẻ, không cần lời nhiều và cứ có người đi qua đi lại nhìn thấy thì sẽ bán được. Họ không biết rằng, muốn kinh doanh thành công thì phải thấu hiểu khách hàng, mang tới cho khách hàng những trải nghiệm thú vị và phục vụ khách hàng vượt mong đợi. 

Kinh doanh hãy nghĩ lớn, ước mơ lớn để đi xa. Nhưng muốn lớn trước hết hãy làm thật xuất sắc những việc nhỏ.

St.

Đường biên hạnh phúc

Đường biên giữa hạnh phúc và khổ đau thật mong manh nhưng chính sự mong manh ấy làm nên sự khác biệt của những người dám bước ra khỏi vùng an toàn của mình để thực hiện ước mơ.

Đó là những gì độc giả sẽ cảm nhận được sau khi cùng cây bút nữ Nguyễn Thị Kim Ngân “đạp xe” 15.000 km chu du vòng quanh Đông Nam Á qua cuốn sách Đường biên hạnh phúc.

Cuốn sách là câu chuyện của 154 ngày tác giả cùng bạn đồng hành băng qua biên giới của 7 quốc gia với những trải nghiệm không bao giờ lặp lại, và cũng là cuộc đối thoại của cô với chính mình để trả lời cho câu hỏi: làm thế nào để hạnh phúc?

Cuốn sách Đường biên hạnh phúc của nữ tác giả Nguyễn Thị Kim Ngân.             

Từng nổi tiếng với hành trình đạp xe từ An Giang đến Paris năm 2015 để tuyên truyền về chống biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, trong chuyến đi đường trường thứ hai này tác giả đã lựa chọn những điểm đến mới là các nước trong khu vực láng giềng của Việt Nam.

Kim Ngân bắt đầu hành trình của mình bằng lời tạm biệt với quê nhà vào một ngày cuối năm, lựa chọn bỏ qua dịp sum họp với gia đình để thực hiện một cú “quăng mình” vào thực tại, tìm kiếm con đường của riêng mình đến hạnh phúc.

Chuyến đi dài có nhiều ngày đẹp trời tác giả được thong dong ngắm danh lam thắng cảnh: nắng rực rỡ ở thánh địa Angkor, đảo Bali bình yên ngọt ngào… nhưng phần lớn trong quãng thời gian 3 tháng đó lại là những ngày rong ruổi trên xe với cơ thể đau ê ẩm giữa bụi bặm mịt mù.

Sau tất cả, hành trình được kể lại trong Đường biên hạnh phúc cho chúng ta hình dung ra hình ảnh một cô gái nhỏ bé lại có thể quyết liệt đến thế nào khi đối diện với chính mình cũng như với những khó khăn đầy rẫy trên đường.

Cuốn sách là điểm hội tụ của những câu chuyện đời khác nhau mà tác giả có cơ hội gặp gỡ trong chuyến đi. Những con người với quốc tịch khác nhau, thuộc những nền văn hóa khác nhau và nhìn thế giới với những góc nhìn khác nhau.

Mỗi người trong họ đều mang câu chuyện của riêng mình, có người hạnh phúc, giàu sang và cũng có người đang trong nỗi khó khăn hay cô đơn đằng đẵng. Người đọc có lẽ sẽ bắt gặp chính mình và cuộc sống thân thuộc xung quanh ở đâu đó trong những câu chuyện riêng lẻ ấy, thậm chí trái tim bạn cũng có thể hẫng đi một nhịp trước những nỗi đau thương đang kìm nén của mỗi mảnh đời được kể.

Nói về sự thay đổi của chính mình sau chuyến đi, tác giả cho rằng điều đó giống như là sự khác biệt giữa người mù chữ và người biết chữ. Kim Ngân chia sẻ nếu lên đường với một trái tim rộng mở và một tâm thế sẵn sàng cho những điều mới mẻ, thú vị ở phía trước, ta có thể khám phá ra những điều lớn lao một cách bất ngờ. Những trải nghiệm phong phú đó sẽ không thể nào có được nếu ta không một lần bước qua biên giới đất nước mình.

Đường biên hạnh phúc là cú quăng mình thành công của tác giả, cú quăng mình giúp cô nhận ra đâu là hạnh phúc đích thực mà cô cần theo đuổi. Quyển sách khép lại cũng mang đến một thông điệp mạnh mẽ để cổ vũ cho độc giả trẻ: hãy một lần gạt bỏ mọi rào cản sang một bên và can đảm thực hiện ước mơ của mình, vì thanh xuân không bao giờ trở lại, đừng để sự sợ hãi ngăn cản bạn chạm đến những hạnh phúc đích thực trong cuộc đời mình.

Lam Tuyền

DƯỠNG CHẤT VÔ HÌNH

 "Mấy đứa con nghĩ, chừng nào má mình còn, thì Tết không bao giờ mất.."

---

DƯỠNG CHẤT VÔ HÌNH

Gió chướng mang về cuộc tranh luận bỏ lửng từ năm trước.

Chị gần như chạm tay vào chiến thắng, khi mấy đứa nhỏ chọn đứng về phe mình, tụi nó không còn nghi ngờ chuyện Tết giờ chán hết nói nổi. Những thứ chỉ Tết mới có, khiến người ta dài cổ đợi, chảy nước miếng khi sực nhớ, giờ hoặc lúc nào cũng sẵn (như dưa hấu, bánh mứt) hoặc như pháo, đã biệt mù. Hệt một huyền thoại bỏ đi, từ hồi nào đã tan sạch cái màn sương thần bí mà Tết khoác lên, khiến đêm giao thừa sâu thẳm không giống với đêm nào còn lại, trẻ con rón rén đến nín thở vào ngày đầu năm mới, chỉ xấp bao lì xì mà đếm không biết chán từ tảng sáng tới nửa đêm. Giờ tết chỉ là một tuần lễ nhịu lẫn vào chuỗi thời gian lún trong xỉn say chúc tụng. Cả nhu cầu sum họp gặp gỡ cũng không còn, bởi lên mạng xã hội là biết ai xước móng tay, ai đang ăn tối. Trò thiêng đã giải, bày ra đó những thứ tầm thường, nguội và trơ.

“Mấy ngày đó đóng cửa, kéo nhau đi nước ngoài du lịch thích hơn”, ai đó kết luận luôn, át luôn tiếng đằng hắng của người đàn ông đang mắc kẹt trong đơn độc. Cả khi hắng giọng mấy lần, thao thao như mọi khi, vẫn chẳng xua được cảm giác yếu thế. Không hoàn toàn bởi anh chỉ có một mình, còn vì cái ý nghĩ rằng Tết là lễ hội khó thể thiếu trong đời sống người Việt, giờ anh không chắc nữa. Sự tẻ nhạt của nó, anh cảm thấy được, khi ngồi trong cuộc họp lớp Tết rồi, cảm thấy những câu nói này, cách bọt bia chảy qua kẽ tay này, sao mà giống như năm trước, năm trước nữa. Mâm cúng, khói nhang ba mươi nào cũng như ba mươi nào. Mình còn chịu được sự nhàm chán này bao lâu, lúc đó anh tự hỏi.

Anh từng tin rằng người xứ mình cần khoảng thời gian đặc biệt ấy như một chặng dừng nghỉ để làm tươi mới mình, một nếp gấp xếp cất đi những vui buồn cũ, một cánh cổng cho người bên kia thế giới đi về. Rằng giá trị tinh thần của Tết không phải là thứ đong được, và tiếng gọi của nó phải vang động lắm nên con người ta có ở tận cùng trái đất cũng đáp lời. Những lý lẽ đanh chắc anh từng dùng đáp trả lại cái ý tưởng dẹp tết cho xong của vợ, ai ngờ có lúc thở nhẹ cũng lay. Tháng Giêng năm rồi anh vào viện bó bột cái chân trái, tai nạn xảy ra sau cuộc chúc tết anh em cột chèo. Giờ chỗ thẹo đó nằm trên người anh, nhưng là bằng chứng thuyết phục nhất để chống lại anh.

Bất giác, anh đưa mắt tìm bà mẹ, lúc này đang quét trứng mọt trên trang thờ. Từ lãng tai, bà đứng ngoài những cuộc tranh luận của đám con. Ngó mấy đứa cãi hăng, bà đoán lại bàn chuyện làm giàu, mấy chuyện hồi bà còn nghe rõ, cũng chẳng hiểu gì. Một đứa kêu má lại làm trọng tài cho tụi con, bà mẹ gật đầu, “ờ, năm nay cây xoài rụng bông quá mạng, có khi tới tết không có trái nào bày lên dĩa cúng ba tụi bây”

Cuộc tranh luận năm ngoái cũng ngưng giữa chừng theo cách gần giống vậy, chưa ngã ngủ thì bị bà mẹ ngắt ngang, hối thằng con chở đi lò ấp hốt hai chục vịt con. “Giờ nuôi ăn tết là vừa”, bà nói, trong lúc xỏ thêm cái áo dài tay.

Bà mẹ chưa bao giờ thôi dành dụm cho cái Tết của nhà mình, dù buổi này những thứ cần thiết đều ê hề ngoài chợ, chỉ cần nửa ngày là sắm đủ. Nhưng kiểu bà là Tết này chưa dứt đã bứt rứt Tết sau, khi bảo năm tới nhớ nhắc má vớt bánh sớm một chút. Đứng trong Giêng, bà đã nhón chân ngó hướng Chạp, lúc này hãy còn là chấm nhỏ mịt mùng. Rồi cái điểm ấy lớn dần, bà mẹ có làm gì thì cùng không quên thăm chừng, lắng nghe tiếng gọi của nó. Có buồng chuối, quày dừa, bà luôn tính coi có kịp làm mứt Tết không. Củi khô mùa nắng, bà dành riêng những gộc lớn nhất cho nồi bánh tét đêm giao thừa. Chắt mót từng ngày dồn hết vào đám giỗ chồng và mỗi lễ hội kia thôi. Như thể chỉ những dịp đó bà mẹ mới thật sự ăn, và thở.

Nó có ý nghĩa gì với má mình, mấy đứa con cũng vài lần hỏi. Bà mẹ xua tay nói “ai biết, tự nhiên vậy, quởn đâu mà ngồi nghĩ tào lao”. Như nước sông lúc chảy ngược khi xuôi, rắn mối có chân, ai thèm thắc mắc tại sao. Sinh ra đã thấy, nghĩ trước giờ vẫn vậy, chỉ tụi nhỏ đi học mới biết giải thích chúng theo khoa học. Hỏi có phải suốt thời trẻ sống trong chiến tranh, chỉ dịp Tết đôi bên ngừng bom đạn được vài ba ngày, người ta tạm quên chuyện loạn lạc nên mới quý Tết không, bà mẹ ờ, nói cũng dám vậy lắm. Hỏi hay bởi đất này quanh năm không hội đền lễ chùa chi hết, nên bao vui dồn góp cho cái Tết không, bà mẹ nói nghĩ vậy cũng có lý. Nhận được câu trả lời, nhưng người ta vẫn mông lung.

Chỉ biết Tết được nuôi bằng thứ dưỡng chất mông lung đó. 

Những đứa con không bao giờ biết bà mẹ tưới tắm Tết bằng gì, mà bao nhiêu năm nó vẫn màu sắc ấy, hương vị ấy. Và bên phía đòi dẹp Tết, dù đã kéo vào đội mình những nhạc sĩ, giáo sư, chuyên gia, biến cuộc tranh luận vượt ra ngoài cổng nhà, đã đưa ra những lý lẽ khó mà bắt bẻ, cũng không sao làm hao hụt thứ dưỡng chất không hình khối, không thể phân chất trong lòng những bà già. Là tình yêu, thói quen, hay bản năng, chính họ cũng không rõ. Chỉ biết mẹ của họ mùa nào cũng dành một công đất cấy nếp, để dành tới Tết quết bánh phồng.

Tết tiếp tục hay dẹp bỏ, không bao giờ bà mẹ nảy ra câu hỏi đó. Có nghe thì cũng lơ đi, như thể nó không dành cho bà. Mấy đứa con nghĩ chừng nào má mình còn, thì Tết không bao giờ mất. Giả sử một ngày nào đó lệnh cấm tết được ban ra, bà mẹ vẫn giấu mấy trái xoài sứt sẹo trong thùng gạo, chờ tới giao thừa bày lên bàn thờ gia tiên, thắp nén nhang rì rầm nói chuyện với hư vô, và cong người che giấu đốm lửa nhỏ bé kia, sẵn sàng nuốt thứ khói bị người đời ruồng bỏ vào lòng, mà không cảm thấy chút nào cay đắng.

(Nguyễn Ngọc Tư)

SÀI GÒN CÓ BAO NHIÊU "XÓM"?

Xóm là một danh từ thuần Việt. Chữ “Xóm tui” nghe thật thân thương gần gũi, một danh xưng xuất phát tự đáy lòng của Dân Nam Kỳ lục tỉnh. Ngày xưa, chòm xóm là một tập hợp những “người bỏ xứ” vô Nam khai phá lập nghiệp trên miền đất mới, họ ở kế bên nhau, nương tựa giúp đỡ nhau lúc ốm đau, tối lửa tắt đèn. Xóm là những mái nhà quây quần sống gần nhau có chung cái giếng, cây cầu. Họ chia sẻ buồn vui khi nhà hàng xóm hữu sự. Xóm là một cộng đồng không thể thiếu trong văn hóa đời sống Việt!

Sài Gòn Gia Định có khoảng 60 xóm, Riêng Gò Vấp đã có hơn 10 cái.

Xóm Thuốc ngày nay còn cái nhà thờ giáo xứ Xóm Thuốc đuợc thành lập năm 1954 trên đường Quang Trung. Nhà thờ của người Bắc (năm 54) cũng mới đây. Xóm Thuốc là nơi trồng cây thuốc lá, để mấy ông già quấn vô giấy quyến hút kêu là thuốc rê Gò Vấp:

Thuốc Gò Vấp ngon lắm anh ơi 

Giấy quyến rộng khổ, anh bỏ tôi sao đành?

Sau này Xóm Thuốc gia công trồng thuốc lá cho hãng Bastos, Mélia của Pháp. Ngày nay do đô thị hóa, Xóm Thuốc ko còn trồng thuốc lá nữa.

Xóm Mới nổi tiếng nhứt ở Gò Vấp, tỉnh Gia Định vì là nơi của Dân di cư chỗ ở “mới” thành lập vào năm 1954.

Xóm Gà ở góc Nguyễn Văn Đậu Lê Quang Định, hẻm chùa Dược Sư. Xóm này nuôi gà đá cho trường gà của Tả quân Lê văn Duyệt trên lộ làng 15.

Xóm Thơm là nơi trồng trái thơm, có cái ga xe lửa cùng tên (ga Gò Vấp) trên đường Lê Lai.

Xóm Lư là xóm làm lư đồng ở làng An Hội ở khúc Quang Trung, Phan Huy Ích.

Mé quận 4, thủ đô “giang hồ” có cái xóm nổi tiếng dữ lắm, đó là Xóm Chiếu. Xứ này của thôn Khánh Hội và Bình Ý nằm gần mé kinh Bến Nghé và sông Sài Gòn. Đất cù lao, nước lên xuống toàn bưng sình, mọc đầy cây bàng và cỏ lác. Làng nghề Xóm Chiếu và chợ Xóm Chiếu ra đời ở đây.

Mé Q.5 có Xóm Cải từ Nguyễn Trãi tới Mạc Thiên Tích. Xóm Cải của đất Chợ Lớn xưa, là nơi đất gò, nơi cư ngụ của những người chuyên nghề trồng rau cải để bán.

Xế cầu Chà Và có Xóm Chỉ ở đường Tản Đà, dân vùng này chuyên làm nghề kéo chỉ. Có cái cầu sắt nhìn ốm nhách khẳng khiu tên cầu Xóm Chỉ.

Xóm Vôi đất Chợ Lớn là nơi dân chuyên chở đá vôi từ vùng Hà Tiên lên để… ăn trầu và sơn tường.

Xóm Củi xưa kia là vùng đất hoang, sình lầy, là bến lên củi và vựa chứa củi từ ghe thuyền miền Tây lên. Xóm Củi xưa là đất trũng, nước lên xuống hầu như không có người ở.

Mé quận 3 có cái cầu Kiệu được Trương Vĩnh Ký ghi cầu Xóm Kiệu, xưa chuyên trồng củ kiệu.

Xóm Lách là con hẻm nối Yên Đỗ với Công Lý ra kinh Nhiêu Lộc xưa trồng xà lách bán cho Tây.

Xóm Cối Xay ở chợ Cây Da Thằng Mọi khúc dinh Gia Long. Trong bài Gia Định phú có câu: “Xóm Cối Xay làm tở mở, chồng sửa họng vợ đục tai.”

Xóm Vườn Mít ở đường Công Lý khúc Tòa án.

Xóm Bột từ bệnh viện Chợ Quán tới bệnh viện Nguyễn Trãi chuyên sản xuất các loại bột, trong bài Phú Gia Định có câu: “Ngoài Xóm Bột phơi phong trắng dã, nhiều bột mì, bột đậu, bột lọc, bột khoai”.

Đối diện với Bến Ngự (Cột cờ Thủ ngữ) phía Thủ Thiêm, gọi là xóm Thủy tặc hoặc xóm Tàu Ô. Có nhiều tay trộm chuyên leo lên tàu nước ngoài khoắng đồ như Tàu Ô.

Xóm than Thủ thiêm là kho than của Pháp xây đựng chất đốt cho Tàu Xe thời đó.

Xóm Bình Khang là tên hoa mỹ dành cho nhà chứa, nơi các kỹ nữ ở . 平康 Bình Khang thực ra là tên một làng ở ngoại ô thành Trường An đời Đường, nơi cư ngụ của các các kỹ nữ. Ở Sài Gòn vào năm 1953 – 1954, xóm Bình Khang Cây Điệp nằm trên đường Vĩnh Viễn-Petrus Ký.

Trong thư tịch cổ ở Chợ Lớn xưa có Xóm Huê Nương (Xóm Lồng Đèn) ở khu vực KS Đồng Khánh, không phải Xóm Lồng Đèn ở xóm đạo Phú Bình quận 11.

Có nhiều cái xóm đã biến mất tiêu trong thực tế, nay chỉ còn trên thư tịch.

Ai biết lịch sử Xóm nào ở Sài Gòn nữa… Xin chỉ giáo, cám ơn!

HANHHANH LA