"Hiệu ứng tuyết lăn’, giải pháp nào ngăn nguy cơ khủng hoảng thanh khoản trên thị trường chứng khoán?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến làn sóng bán giải chấp tài khoản lãnh đạo của các công ty địa ốc. Mỗi phiên có hàng chục cổ phiếu bất động sản giảm sàn làm gia tăng nguy cơ tạo “hiệu ứng tuyết lăn”.

 Lo ngại hiệu ứng tuyết lăn trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Ảnh: TrueMatter.

Hiệu ứng tuyết lăn khi thị trường bị ảnh hưởng từ tin bán giải chấp cổ phiếu của các lãnh đạo

Dễ dàng nhận thấy trong thông báo đưa ra từ các công ty chứng khoán, số lượng cổ phiếu bán giải chấp trong tài khoản lãnh đạo như ông Nguyễn Thiện Tuấn, Chủ tịch DIC Corp (Mã: DIG) và ông Nguyễn Văn Đạt, Chủ tịch Địa ốc Phát Đạt (Mã: PDR) liên tục gia tăng.

Hai phiên giao dịch gần đây cổ phiếu này ghi nhận lượng cổ phiếu bán giá sàn hàng triệu đơn vị trong khi lực cầu yếu, lệnh bán giải chấp không thể thực hiện. Công ty chứng khoán phải tăng khối lượng bán giải chấp để đảm bảo tỷ lệ ký quỹ. Ngoài hai vị lãnh đạo, các đơn vị bán giải chấp tài khoản chứng khoán của các cá nhân và tổ chức liên quan tại DIC Corp và Phát Đạt.

Ngoài DIG và PDR, thị trường còn ghi nhận một số lãnh đạo khác cũng bị bán giải chấp giai đoạn này. Tuy nhiên, khối lượng bán nhỏ và không mang tính hệ thống trên nhiều tài khoản và kéo dài trong một khoảng thời gian dài.

Trước diễn biến có phần tiêu cực của thị trường, để quản trị rủi ro nhiều công ty chứng khoán giảm mức giá chặn vay (mức giá tối đa khi cho vay), thậm chí cắt margin với nhiều mã bất động sản, trong đó có cả những bluechip.

Làn sóng bán giải chấp tài khoản các ông chủ địa ốc cộng hưởng với động thái trên từ các công ty chứng khoán tác động tiêu cực đến tâm lý chung của nhà đầu tư. Ghi nhận trong phiên 7/11 có gần 200 cổ phiếu giảm sàn, trong đó phần đông là nhóm bất động sản.

Việc nhiều mã cổ phiếu vốn hóa lớn, bluechip giảm sàn, bị cắt margin gia tăng nguy cơ tạo hiệu ứng bán lan tỏa. Với những lãnh đạo, khi không thể giải chấp, các công ty chứng khoán sẽ nâng khối lượng bán trong phiên sau đó để thu hồi margin những phiên kế tiếp.

Còn với nhà đầu tư cá nhân, để đưa tài khoản về tỷ lệ ký quỹ theo quy định, cổ phiếu khác có thể được chọn bán ra khi nhóm bất động sản mất thanh khoản bởi họ thường nắm giữ nhiều mã. Khi đó áp lực bán từ nhóm bất động sản gia lan tỏa sang các nhóm ngành khác trên thị trường.

Làm gì để chặn “hòn tuyết lăn”?

Trở lại với diễn biến nhóm bất động sản, giá cổ phiếu nhóm này đã giảm sâu kể từ đầu tháng 4 sau nhịp tăng nóng. Nhiều mã mất giá 80 – 90% giá trị, những mã vốn hóa lớn, bluechip cũng mất quá nửa từ vùng đỉnh.

Sau nhịp lao dốc với chuỗi hàng chục phiên đỏ lửa, nhóm “cổ đất” bước vào cuộc khủng hoảng thanh khoản và gọi ký quỹ (call margin) dây chuyền do nhà đầu tư lo ngại về câu chuyện phát hành trái phiếu. Đây là khởi nguồn tạo “hiệu ứng tuyết lăn” như phân tích trên.

Theo chia sẻ từ một lãnh đạo công ty chứng khoán, các doanh nghiệp niêm yết trên sàn hầu hết phát hành trái phiếu riêng lẻ bằng tài sản đảm bảo là cổ phiếu. Khi cổ phiếu giảm sâu sẽ tạo ra áp lực bổ sung tài sản đảm bảo bằng cách đưa thêm cổ phiếu để tăng tỷ lệ an toàn lên.

Tuy vậy, trong bối cảnh dòng vốn tín dụng siết lại những tháng vừa qua, hầu hết các doanh nghiệp niêm yết thực hiện hai nghiệp vụ trên cổ phiếu của mình là vay margin và dùng cổ phiếu làm tài sản đảm bảo.

Trong thời điểm này các cổ phiếu bất động sản sẽ bị hiệu ứng call margin kép, gồm bổ sung tài sản đảm bảo cho hoạt động margin khi thị giá giảm và bổ sung cổ phiếu đảm bảo cho lượng trái phiếu cũng do thị giá giảm.

“Ở điều kiện bình thường họ sẽ dễ dàng xử lý nhờ nguồn tiền dồi dào. Nhưng trong điều kiện thanh khoản như hiện tại việc xoay sở dòng tiền để duy trì margin hay bổ sung tài sản đảm bảo sẽ rất khó khăn. Vì vậy các thị trường bị bán giải chấp (force sell) dây chuyền”, vị lãnh đạo trên nói.

Vậy câu hỏi đặt ra lúc này là làm thế nào để chặn được “hòn tuyết lăn” ngày càng lớn dần?

Góc nhìn cá nhân, lãnh đạo công ty chứng khoán cho rằng hiện tượng này chỉ dừng lại khi có sự hỗ trợ và thỏa thuận giữa các bên gồm công ty chứng khoán, đơn vị phát hành và cá nhân đầu tư trái phiếu.

Một lãnh đạo cấp cao ngành chứng khoán chia sẻ, chiều qua (7/11), một doanh nghiệp địa ốc lớn tại TP HCM đã tổ chức gặp mặt các công ty chứng khoán cấp margin đồng thời là trái chủ của các lô trái phiếu để bàn về việc bổ sung tài sản đảm bảo. Trước đó, một số đơn vị có quyết định cắt margin cổ phiếu với những nhà đầu tư cá nhân.

Bên cạnh phương án “ngồi lại thỏa thuận” như trên, dòng vốn từ bên ngoài đặc biệt là tín dụng có vai trò lớn trong việc đảm bảo thanh khoản giai đoạn này. “Dòng tín dụng cạn kiện làm ảnh hưởng tới khả năng thanh toán, huy động của các ông chủ hay cổ đông lớn doanh nghiệp bất động sản trên sàn. Vì vậy cũng cần thêm sự hỗ trợ từ phía Ngân hàng Nhà nước về vấn đề “room” tín dụng”.

Nếu như thực trạng này không được giải quyết, vị lãnh đạo công ty chứng khoán đặt khả năng một cuộc khủng hoảng thanh khoản toàn diện trên thị trường chứng khoán là rất rõ.

(Vietnambiz)

Cổ phiếu rác

 Công việc làm thêm đầu tiên của tôi khi du học ở Australia là làm dữ liệu điều chỉnh cho các báo cáo bị kiểm toán đưa ý kiến ngoại trừ - nói nôm na là khi kiểm toán viên và doanh nghiệp chưa tìm được tiếng nói chung về một vấn đề nào đó trong báo cáo tài chính.

Công việc tưởng chừng đơn giản và có phần máy móc đó, trên thực tế giúp rất nhiều nhà đầu tư có thể nhìn vào bản chất báo cáo tài chính của doanh nghiệp và ra quyết định đầu tư đúng đắn.

Sự kiện tăng vốn ảo, sau đó làm giá chứng khoán FLC Faros đã được cơ quan chức năng kết luận. Nhiều vấn đề đặt ra từ sự kiện này, bao gồm chất lượng công bố thông tin, chất lượng quản trị doanh nghiệp, chất lượng hàng hóa chứng khoán và các hành vi sai trái của chủ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, có một thực tế là cổ phiếu của các công ty có nhiều vấn đề này vẫn thu hút sự tham gia đông đảo nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam, bất chấp thông tin về việc tăng vốn ảo đã được công bố và có phần khá minh bạch. Doanh nghiệp thậm chí không có ý định giấu diếm khi liên tục trong một ngày đặt 18 lệnh chuyển tiền góp vốn và rút tiền ra ngoài.

Mã chứng khoán ROS của FLC Faros vẫn có tới 38.371 cổ đông - theo tài liệu họp cổ đông đầu năm 2021. Tôi không nghĩ rằng đây chỉ bao gồm các nhà đầu tư thực sự muốn đánh cược với ROS.

Nhìn rộng ra, các nhóm cổ phiếu thuộc nhóm có liên quan đến Tập đoàn FLC, bao gồm mã FLC, ADM, KLF, ART, HAI và ROS có tổng cộng khoảng 186.000 cổ đông tham gia sở hữu. Con số thực tế có thể cao hơn nhiều vì các cổ đông đã bán ra trước khi chốt quyền.

Đầu tư luôn có nhiều trường phái khác nhau như đầu tư giá trị, đầu tư lướt sóng, nhưng chất lượng hàng hóa cần có những quy chuẩn nhất định và quan trọng hơn là thông tin cần minh bạch hơn nữa và các hành vi thao túng chứng khoán, gian lận báo cáo tài chính cần được xử lý.

Nhà đầu tư cá nhân chiếm hơn 85% tổng giá trị giao dịch hàng ngày trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Chính vì thế tôi nhận ra rằng nhà đầu tư cá nhân nên lưu ý về các dấu hiệu của một cổ phiếu "rác" để có thể giúp tránh những rủi ro không đáng có.

Thứ nhất, đó là những doanh nghiệp tăng vốn nhiều lần với giá trị lớn nhưng mục đích không rõ ràng. Việc tăng vốn có thể bằng tiền mặt từ các cổ đông, hoặc hoán đổi cổ phiếu với những doanh nghiệp không rõ tên tuổi, ít người biết đến. Số tiền góp vốn thường được rút khỏi doanh nghiệp dưới dạng các khoản đầu tư, ủy thác và cho vay nhưng thu nhập mang lại không đáng kể. Kinh nghiệm của tôi là nhà đầu tư có thể phán đoán bằng cách lấy thu nhập tiền lãi được ghi nhận đó chia cho số dư tiền gửi bình quân trong kỳ và có thể thấy thấp bất thường so với lãi tiền gửi ngân hàng kỳ hạn dài.

Thứ hai, đó là những doanh nghiệp có báo cáo tài chính có ý kiến kiểm toán ngoại trừ. Theo quy định, báo cáo tài chính hàng năm của công ty đại chúng phải được kiểm toán và báo cáo bán niên phải được rà soát bởi công ty kiểm toán độc lập trước khi công bố chính thức ra thị trường. Tuy nhiên, có lẽ không nhiều nhà đầu tư để ý và đọc kỹ các thông tin này trong quá trình đánh giá và ra quyết định đầu tư. Rất nhiều trường hợp báo cáo kiểm toán nêu rõ các ý kiến cần lưu ý và sự bất đồng về những khoản mục cụ thể mà doanh nghiệp không đồng ý điều chỉnh báo cáo tài chính. Trong nhiều trường hợp, nếu điều chỉnh các khoản này thì có khi một doanh nghiệp đang báo cáo lãi sẽ thành lỗ hoặc bức tranh về kết quả kinh doanh hay tình hình tài chính có thể thay đổi rất lớn.

Một công ty niêm yết có thể bị hủy niêm yết bắt buộc nếu như tổ chức kiểm toán không chấp nhận kiểm toán, có ý kiến trái ngược, từ chối đưa ra ý kiến hoặc có ý kiến kiểm toán ngoại trừ trong ba năm liên tiếp. Quy định này cho thấy tầm quan trọng của ý kiến ngoại trừ của kiểm toán trong báo cáo tài chính công ty.

Thứ ba, doanh nghiệp có các khoản ủy thác đầu tư lớn cho ban lãnh đạo hoặc người liên quan, đầu tư vào các dự án liên quan hoặc thậm chí cho vay dưới nhiều hình thức khác nhau. Các khoản đầu tư này thông thường doanh nghiệp sẽ buộc phải thuyết minh trên báo cáo tài chính. Đó thường là những khoản tồn tại trong thời gian dài mà hiệu quả đem lại chưa rõ ràng hoặc chưa được thuyết minh cụ thể.

Thứ tư, doanh nghiệp có giá trị tài sản vô hình lớn nhất là sau các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) hay mua lại các dự án và công ty liên quan với giá trị cao hơn nhiều so với giá trị sổ sách của công ty hoặc dự án được mua lại và hợp nhất vào báo cáo tài chính của doanh nghiệp đó. Gọi là "tài sản vô hình" bởi thông thường giá trị tài sản có được nhờ sự thống nhất giữa các cổ đông mặc dù đã được định giá độc lập theo quy định. Thực tế có một số doanh nghiệp dùng biện pháp này để tăng vốn "khủng" qua việc định giá công ty hay dự án được hợp nhất ở mức rất cao so với giá trị thực của tài sản đó.

Ví dụ một doanh nghiệp trong ngành bất động sản niêm yết đã định giá một công ty con lên 10 lần giá trị sổ sách của nó và hợp nhất, sau đó niêm yết ở giá gấp đôi giá trị sổ sách (gọi là giá 2 chấm). Khi đó, về bản chất, công ty con đó đã được định giá ở mức 20 lần giá trị sổ sách thông qua việc hợp nhất vào đơn vị niêm yết. Dĩ nhiên, việc định giá 10 chấm này là đắt hay rẻ sẽ phụ thuộc vào giá trị thực của đơn vị được mua lại. Đánh giá được vấn đề này là một thách thức với hầu hết nhà đầu tư cá nhân. Đây là điều mà nhà đầu tư cần đánh giá cụ thể. Thông thường khi xác định mức định giá theo vốn chủ sở hữu hoặc so sánh với các doanh nghiệp khác, nhà đầu tư nên loại phần giá trị lợi thế thương mại này ra.

Thứ năm, một doanh nghiệp được sở hữu qua lại, xoay vòng hoặc "nối đuôi nhau" giữa một nhóm công ty liên quan, hoặc có nhiều giao dịch với nhau, đặc biệt là cho vay hoặc giao dịch mua bán hàng hóa dịch vụ qua lại.

Dĩ nhiên, cổ phiếu rác không chỉ bởi các vấn đề về minh bạch thông tin tài chính hay tăng vốn ảo mà còn là câu chuyện của diễn biến giá cổ phiếu và các dấu hiệu giao dịch bất thường.

Những chia sẻ trên đây có thể không quan trọng với những người theo trường phái "lướt sóng" hay đầu tư thiên về dựa vào chỉ báo kỹ thuật. Tuy nhiên, dù là đầu tư theo trường phái nào, thì việc tránh hoặc nhận diện các "cổ phiếu rác" cũng giúp nhà đầu tư có thể hạn chế đáng kể những rủi ro.

Những sai lầm trên sàn chứng khoán chưa bao giờ rẻ.

Nguyễn Quang Thuân_Chuyên gia tài chính

Bẫy "bơm-xả" chứng khoán_ Chiêu trò của cá mập

 Tại Việt Nam trong 1 tháng trở lại đây Cơ quan chức năng liên tiếp chạm vào những điểm nóng thao túng giá chứng khoán khi khởi tố Chủ tịch Tập đoàn FLC, Chủ tịch Louis Holdings, Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán Trí Việt cùng nhiều cộng sự vì hành vi câu kết, làm giá cổ phiếu. Thao túng bị phát hiện không chỉ rung động thị trường mà còn gây mất mát lớn cho rất nhiều nhà đầu tư khi TTCK đồng loạt giảm điểm. Làm thế nào để hiểu, nhận diện và tránh bẫy thao túng, gian lận chứng khoán là điều các nhà đầu tư cần biết để bảo vệ tài sản của mình cũng như góp phần bảo vệ sự an toàn chung của thị trường.

 

Bài viết chia sẻ một dạng thao túng khá phổ biến có tên Pump and Dump (P&D) - một trong những bẫy phổ biến, thường xuyên xuất hiện trên thị trường tài chính. Không những được các “cá mập” và “cò chứng khoán” áp dụng trên cổ phiếu mà còn xuất hiện trên thị trường phái sinh, Forex, Crypto, Bitcoin… Để tránh mắc phải bẫy P&D, nhà đầu tư cần phải tỉnh táo trong quyết định lựa chọn cổ phiếu, kiểm soát được lòng tham và tránh xa hiệu ứng đám đông (FOMO).

 

 

Bẫy bơm - xả được các “cá mập” và “cò chứng khoán” áp dụng trên cổ phiếu mà còn xuất hiện trên thị trường phái sinh, Forex, Crypto, Bitcoin

 

Hiểu về cái bẫy P&D

 

Theo định nghĩa từ En.wikipedia.org (EWO) pump and dump (P&D) là thuật ngữ tiếng Anh đề cập tới hành động lũng đoạn thị trường, hoạt động có chủ đích, nhất là thao túng giá chứng khoán. P&D có thể hiểu đơn giản là bơm và xả, tức gian lận chứng khoán liên quan đến việc thổi phồng giả tạo giá của một cổ phiếu sở hữu thông qua các tuyên bố sai lệch, gây hiểu lầm, nhằm bán cổ phiếu đã mua rẻ với giá cao hơn. Hành động thao túng này gồm 2 giai đoạn là thổi phồng hay bơm (pump) và xả (dump). Sau khi thực hiện xong hai bước này, người thực hiện sẽ bán các cổ phiếu được khuếch đại giá trị đang sở hữu (the "dump" cũng có thể hiểu là cổ phiếu giá trị ảo), để thu lợi từ các nhà đầu tư bị lừa đảo trước khi giá trị của cổ phiếu tụt dốc không phanh.

 

Ở giai đoạn pump hay bơm giá, các nhà đầu tư thao túng và “cộng sự” sẽ mua một lượng lớn cổ phiếu, đẩy giá cổ phiếu lên cao. Các loại cổ phiếu được dùng để áp dụng bẫy bơm thường thuộc dòng cổ phiếu có giá thấp hay "cổ phiếu penny", thu hút được nhà đầu tư nhỏ lẻ mua vào với số lượng lớn. Nhà đầu tư sẽ phấn khích hơn khi giá cổ phiếu đều tăng trần mỗi ngày, phía thao túng sẽ không cần phải mua thêm cổ phiếu thêm nữa vì đã có nhà đầu tư nhỏ lẻ đẩy giá lên giúp họ. Sang giai đoạn xả, tức khi giá được bơm đến ngưỡng lý tưởng, nhóm thao túng sẽ đồng loạt bán ra để thu lợi. Khi thấy giá giảm mạnh với thanh khoản lớn, nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ bán tháo trong sợ hãi khiến giá cổ phiếu giảm mạnh.

 

Các kế hoạch bơm và xả có thể diễn ra trên Internet bằng cách sử dụng chiến dịch thư rác, thông qua các kênh truyền thông thông qua một thông cáo báo chí giả mạo, hoặc thông qua tiếp thị qua điện thoại từ các nhà môi giới "phòng nồi hơi" (như trong phim Boiler Room ấn hành năm 2000). Thường thì người quảng bá chứng khoán sẽ tuyên bố có thông tin "nội bộ" về những tin tức sắp xảy ra. Bản tin có thể đưa ra các khuyến nghị không thiên vị, nhưng mang tính mồi, sau đó chào mời một công ty như một cổ phiếu "nóng", vì lợi ích của chính họ. Người quảng bá cũng có thể đăng thông điệp trong các nhóm trò chuyện trực tuyến hoặc diễn đàn internet, kêu gọi độc giả mua cổ phiếu nhanh chóng.

 

Nếu chiến dịch "bơm" cổ phiếu thành công, nó sẽ lôi kéo các nhà đầu tư không chủ ý mua cổ phiếu của công ty mục tiêu. Nhu cầu, giá cả và khối lượng giao dịch của cổ phiếu tăng lên có thể thuyết phục nhiều người tin vào sự cường điệu và mua cổ phiếu. Khi chiến dịch “bơm” ngừng lại, giá sẽ giảm mạnh và các nhà đầu tư khác sẽ giữ một cổ phiếu có giá trị thấp hơn đáng kể so với những gì họ đã trả cho nó.

 

Một cách hiện đại hơn về cuộc tấn công này được gọi là hack, pump và dump. Trong hình thức này, một người mua cổ phiếu penny và sau đó sử dụng tài khoản môi giới bị xâm nhập để mua số lượng lớn cổ phiếu đó. Kết quả ròng là giá tăng, thường được đẩy xa hơn vào những ngày mà các nhà giao dịch nhận thấy cổ phiếu tăng giá nhanh chóng. Người sở hữu cổ phiếu ban đầu sau đó rút tiền mặt với mức phí bảo hiểm. Các kế hoạch bơm và bán phá giá cũng xâm nhập vào thị trường tiền điện tử, nhắm mục tiêu đặc biệt là các đồng tiền vốn hóa thị trường thấp, kém thanh khoản trên các sàn giao dịch tiền điện tử.

 

Vụ bê bối Enron, mẫu hình tiêu biểu thao túng “bơm, xả”

 

 

Các cổ đông của Enron mất mát lớn khi giá cổ phiếu của Công ty từ mức cao 90,75 USD/cổ phiếu vào giữa năm 2000, giảm xuống dưới 1 USD vào cuối tháng 11 năm 2001

 

Vụ bê bối Enron là vụ scandal đình đám liên quan đến hành vi thao túng P&D diễn ra hồi tháng 10 năm 2001, dẫn đến sự phá sản của Enron Corporation, tập đoàn năng lượng hàng đầu của Mỹ có trụ sở tại Houston, Texas. Và sự sụp đổ hay giải thể Arthur Andersen, một trong năm đối tác kiểm toán và kế toán lớn nhất ở thế giới. Không những là tổ chức lớn nhất bị phá sản trong lịch sử nước Mỹ vào thời điểm đó, Enron còn được coi là thất bại kiểm toán lớn nhất.

 

Enron được thành lập vào năm 1985 bởi Kenneth Lay sau khi sáp nhập Houston Natural Gas và InterNorth. Vài năm sau, khi Jeffrey Skilling được thuê vào Công ty, phát triển một đội ngũ giám đốc điều hành, bằng cách sử dụng các lỗ hổng kế toán, các thực thể có mục đích đặc biệt và báo cáo tài chính sai chuẩn để che giấu hàng tỷ đô la nợ từ các giao dịch và dự án thất bại. Giám đốc tài chính Andrew Fastow và các giám đốc điều hành khác không chỉ đánh lạc hướng Ban giám đốc và Ủy ban kiểm toán của Enron về các hoạt động kế toán rủi ro cao, mà còn gây áp lực cho công ty kiểm toán Arthur Andersen bỏ qua các vấn đề đó.

 

Các cổ đông của Enron đã đệ đơn kiện khi giá cổ phiếu của Công ty từ mức cao 90,75 USD/cổ phiếu vào giữa năm 2000, giảm xuống dưới 1 USD vào cuối tháng 11 năm 2001. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã mở một cuộc điều tra, và đối thủ cạnh tranh của Houston - Dynegy đã đề nghị mua Công ty với giá rất thấp. Thỏa thuận thất bại. Vào ngày 2 tháng 12 năm 2001, Enron đã nộp đơn xin phá sản theo Chương 11 của Luật Phá sản Hoa Kỳ. Khối tài sản trị giá 63,4 tỷ đô la Mỹ của Enron khiến nó trở thành vụ phá sản doanh nghiệp lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ cho đến khi WorldCom phá sản vào năm sau đó.

 

Nhiều giám đốc điều hành tại Enron đã bị truy tố vì nhiều tội danh và một số người sau đó đã bị kết án tù. Arthur Andersen bị kết tội phá hủy bất hợp pháp các tài liệu liên quan đến cuộc điều tra của SEC, do đó giấy phép kiểm toán các công ty đại chúng mất hiệu lực và hoàn toàn đóng cửa công ty. Vào thời điểm Tòa án Tối cao Mỹ đã thay đổi phán quyết trước đó của tòa án quận với Arthur Andersen, công ty đã mất phần lớn khách hàng và đã ngừng hoạt động. Nhân viên và cổ đông của Enron đã được nhận lại một khoản hoàn phí trong các vụ kiện, mặc dù mất hàng tỷ đô la Mỹ tiền lương hưu và cổ phiếu.

 

Sau vụ bê bối, các quy định và luật mới đã được ban hành để nâng cao tính chính xác của báo cáo tài chính cho các công ty đại chúng. Đạo luật Sarbanes - Oxley đã gia tăng hình phạt cho việc phá hủy, thay đổi hoặc làm giả hồ sơ cho các cuộc điều tra liên bang hoặc để lừa gạt các cổ đông. Đạo luật này cũng làm tăng trách nhiệm của các công ty kiểm toán để không thiên vị và độc lập với khách hàng của họ.

 

Làm gì để tránh mắc bẫy “bơm, xả”?

 

 

Những người chiến thắng luôn nỗ lực xây dựng nền tảng kiến ​​thức và bộ kỹ năng của họ để hiểu rõ hơn về cách thị trường hoạt động

 

Thông thường, các nhà đầu tư thua cuộc thường đổ lỗi cho thao túng thị trường là nguyên nhân chính dẫn đến việc không thành công. Nhìn vào những người trong cuộc hoặc những người chơi lớn trên thị trường, thì thất bại luôn là lý do bất hạnh hay không may mắn của nhóm người đầu tư chứng khoán nhỏ lẻ.

 

Chúng ta từng chứng kiến sự thành công của Amazon, Công ty công nghệ đa quốc gia của Mỹ có trụ sở tại Seattle, Washington tập trung vào điện toán đám mây, truyền phát kỹ thuật số, trí tuệ nhân tạo và thương mại điện tử. Trong 9 năm trở lại đây, theo chiến lược lợi nhuận công nghệ 5 điểm, Amazon cho hay sự thành công của họ là đã chọn các cổ phiếu công nghệ có lãi, nên đạt mức tăng cao tới 2,635%. Điều này một lần nữa khẳng định, ở chiều ngược lại, những người chiến thắng thường có chung quan điểm, thành công hay thất bại hoàn toàn phụ thuộc vào kiến ​​thức thị trường và khả năng thực thi dựa trên kinh nghiệm.

 

Những người chiến thắng luôn nỗ lực xây dựng nền tảng kiến ​​thức và bộ kỹ năng của họ để hiểu rõ hơn về cách thị trường hoạt động thay vì chỉ đơn thuần là phàn nàn. Nắm bắt được cách thức hoạt động của thị trường buộc người ta phải chấp nhận những sự thật tàn khốc về cuộc sống. Một trong những sự thật phũ phàng đó là bất cứ khi nào liên quan đến tiền, sẽ có những kẻ cố gắng đạt được lợi thế bằng cách hợp pháp hoặc bất hợp pháp.

 

Thường là hợp pháp, nhưng đôi khi bất hợp pháp, thao túng thị trường tài chính chẳng hạn, nó diễn ra tràn lan hay “phủ sóng toàn tập” lên thị trường chứng khoán ngày nay. Hiểu được sự thao túng thị trường giúp nhà đầu tư có lợi thế hơn so với những người chỉ đơn thuần phớt lờ hoặc phủ nhận nó.

 

 

Thành công của Amazon chính là lựa chọn các cổ phiếu công nghệ có lãi cao

 

Cách tốt nhất để ứng phó với thao túng là chấp nhận nó như một phần của cấu trúc thị trường. Là các nhà đầu tư nhỏ lẻ, chúng ta không thể kiểm soát hoặc thay đổi cách chơi của các ông lớn. Cũng cần hiểu rằng, thao tác có thể có lợi hoặc chống lại chúng ta, tùy thuộc vào vị trí của mình, giúp loại bỏ lo lắng về những hành vi đôi khi phi đạo đức hoặc bất hợp pháp này. Ngoài ra, điều quan trọng là phải hiểu rằng thao túng thị trường chứng khoán chủ yếu diễn ra trong một thuật ngữ ngắn gọn. Nói cách khác, nó có tác động bất lợi nhất đối với các nhà giao dịch trong ngày và các nhà đầu tư ngắn hạn khác, còn dài hạn thì ít khi mắc phải. Vì lý do này cách tốt nhất để bảo vệ mình khỏi sự thao túng thị trường chứng khoán là suy nghĩ dài hạn, tỉnh táo trong quyết định lựa chọn cổ phiếu, kiểm soát được lòng tham và tránh xa hiệu ứng đám đông (FOMO).

 

FOMO (Fear Of Missing Out) có thể khiến người chơi chứng khoán, mua sắm, thậm chí cả hẹn hò… cập nhật facebook liên tục để tránh tiếng “lạc hậu”. Nói cách khác là làm theo phong trào, vô tình chạy theo số đông mà không biết mình đang đi vào bẫy “tiền mất tật mang”. Một nghiên cứu mô tả hiệu ứng FOMO là cảm giác lo lắng rằng mọi người xung quanh có thể đang có những trải nghiệm hạnh phúc, vui vẻ và thú vị hơn bạn. Tâm lý lo lắng này khiến bạn luôn muốn cập nhập về hoạt động chứng khoán để ra quyết định đầu tư theo kiểu “đẽo cày giữa đường”.

 

Vì lý do nêu trên, các nhà đầu tư nên thận trọng với việc định giá như đã được phản ánh trên các sàn giao dịch ít được thiết lập. Khi thị trường phát triển, nhiều kẻ lừa đảo và gian lận sẽ bị loại bỏ bởi những quy định được thi hành. Hiệu ứng FOMO có thể là một trong những lý do khiến khách hàng dễ dao động và chính những kẻ thao túng đã lợi dụng FOMO để lừa khách hàng, bởi vậy mọi người cần cập nhật, nắm bắt, kiểm toàn thông tin càng nhiều càng tốt trước khi đưa ra quyết định mua hay bán.

 

Khắc Nam

Nguồn:

Tạp chí Kinh tế và Dự báo

"Nguyên tắc 333" giúp nhà đầu tư loại bỏ cổ phiếu của doanh nghiệp yếu kém, nên tránh xa

Trong khi thị trường chung biến động, chuyên gia cho rằng nếu chọn lựa cổ phiếu tốt nhà đầu tư vẫn có cơ hội chiến thắng thị trường chung, tránh những cổ phiếu không có nền tảng cơ bản tăng nhanh, giảm sốc.

Thị trường chứng khoán đang trải qua giai đoạn đầy sóng gió khi nhiều phiên liên tiếp chìm trong sắc đó, hàng loạt cổ phiếu giảm sâu hàng chục phần trăm chỉ sau vài phiên giao dịch. Trong khi thị trường chung biến động, bài toán quản trị rủi ro luôn được nhắc nhở cần đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, nếu chọn lựa cổ phiếu tốt vẫn có thể giúp nhà đầu tư có cơ hội chiến thắng thị trường chung, tránh những cổ phiếu không có nền tảng cơ bản tăng nhanh, giảm sốc.

Chia sẻ trong hội thảo "Xây dựng danh mục trong thị trường biến động", ông Nguyễn Duy Linh – Giám đốc Chiến lược CTCP Chứng khoán Mirae Asset đưa ra hai nguyên tắc để lựa chọn cổ phiếu tốt:

Nguyên tắc 1: Chọn cổ phiếu có sự tăng trưởng bền vững và ROE cao

Theo phân tích của chuyên gia, nhà đầu tư cần tránh những cổ phiếu có sự sụt giảm mạnh về doanh thu, lợi nhuận, EPS và ROE thấp và tập trung vào những doanh nghiệp có sự tăng trưởng qua các quý, các năm. Song cần lưu ý, sự tăng trưởng phải đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, chứ không phải nguồn thu bất thường, không có sự ổn định.

Trả lời cho câu hỏi mức tăng trưởng bao nhiêu là cao, ông Nguyễn Duy Linh cho rằng những cổ phiếu có xu hướng tăng giá sẽ có mức tăng trưởng từ 20%-25% trở lên. Bên cạnh đó, chú ý những doanh nghiệp luôn có sự tăng tốc trong tốc độ tăng trưởng đều đặn qua các năm.

Nguyên tắc 2: Mật mã 333 giúp nhà đầu tư chọn lọc cổ phiếu tốt

Khi lựa chọn cổ phiếu, nhà đầu tư thường đưa những cổ phiếu có sự tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, EPS từ 1-2 quý vào danh mục theo dõi. Tuy nhiên, có một yếu tố quan trọng khác thường bị bỏ quên đó là biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp. Biên lãi gộp sẽ phản ánh hiệu quả quản lý giá vốn của doanh nghiệp, thể hiện rõ trong 100 đồng doanh thu có bao nhiêu đồng là giá vốn và lãi gộp. Chỉ tiêu này càng lớn càng tốt, bởi khi giá vốn càng thấp càng tạo ra nhiều lợi nhuận gộp.

"Nguyên tắc "mật mã 333" sẽ giúp nhà đầu tư nhận biết sớm sự thay đổi tích cực hoặc tiêu cực của công ty qua doanh thu, lợi nhuận và biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Cụ thể, trong nguyên tắc này nhà đầu tư nên tránh cổ phiếu có 3 quý giảm tốc về doanh số, lợi nhuận ròng và biên lợi nhuận. Mặt khác, tập trung theo dõi những cổ phiếu có 3 quý liên tiếp tăng tốc về tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận và biên lợi nhuận", Giám đốc Chiến lược Mirae Asset phân tích .

Đơn cử như cổ phiếu VNM của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam, trong khi ROE và EPS luôn duy trì ở mức cao nhưng giá cổ phiếu lại liên tục lao dốc mạnh. Nhìn trên kết quả kinh doanh qua từng năm, doanh thu của VNM có sự tăng trưởng nhẹ, lợi nhuận ròng chủ yếu đi ngang và giảm không đáng kể, EPS và ROE duy trì ở mức cao.

Tuy nhiên, nhìn vào biên lợi nhuận gộp từ quý 3/2020 cho đến nay đã thấy sự sụt giảm khá lớn. Điều này cho thấy việc quản lý giá vốn đang không thực sự hiệu quả, áp lực cạnh tranh lớn. Do đó, cổ phiếu VNM đi ngược đà tăng mạnh mẽ của thị trường trong năm vừa qua.

Ngược lại, cổ phiếu VHC của CTCP Vĩnh Hoàn bứt phá mạnh cũng nhờ sự phục hồi của biên lãi gộp. Theo đó, doanh thu và lợi nhuận ròng của VHC  lần lượt phục hồi sau nền thấp của dịch Covid, song quan trọng nhất là biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp tăng khá mạnh sau khi tạo đáy vào quý 4/2020.

Giám đốc Chiến lược Mirae Asset cho rằng nhà đầu tư có thể dựa vào hai nguyên tắc trên để chọn lọc cổ phiếu. Song cũng cần quan sát thêm một số yếu tố khác như hệ số nợ, bởi trong bối cảnh lạm phát bùng nổ trên toàn cầu, lãi suất đang dần có xu hướng tăng lên thì những doanh nghiệp có nợ lớn sẽ có khả năng bị lãi suất "ăn mòn" lợi nhuận.

Bên cạnh đó, cần quan tâm đến vị thế của lãnh đạo doanh nghiệp quan tâm đến hoạt động kinh doanh của công ty hay chỉ quan tâm giá cổ phiếu. Ngoài ra, cần quan tâm đến xu hướng thị trường để lựa chọn điểm mua bán phù hợp, vì chọn được cổ phiếu tốt không có nghĩa là mua bằng mọi giá mà cần phải chọn đúng thời điểm mới có khả năng sinh lời tốt.

Lưu ý cuối cùng vị chuyên gia nhấn mạnh chính là việc quản trị rủi ro. Bởi nếu để khoản lỗ càng lớn cần lợi nhuận càng nhiều để hòa vốn, đơn cử như việc bạn lỗ 50% thì cần 100% mới có thể hòa vốn.

Minh Minh

Trong ngắn hạn, biến động của thị trường sẽ phụ thuộc vào những nỗ lực xử lý khủng hoảng và tháo gỡ khó khăn

 Trong ngắn hạn, đội ngũ phân tích cho rằng biến động của thị trường sẽ phụ thuộc vào những nỗ lực xử lý khủng hoảng và tháo gỡ khó khăn cho thị trường trái phiếu và các doanh nghiệp.

 

Trong báo cáo cập nhật mới đây, Chứng khoán Nhất Việt cho rằng nền kinh Việt Nam đang có những dấu hiệu suy yếu rõ rệt do bị ảnh hưởng bởi việc tăng lãi suất, hết room tín dụng và các vấn đề liên quan đến thị trường trái phiếu và nhu cầu tiêu dùng trên thế giới cũng sụt giảm. Điều này có thể ảnh hưởng rõ nét hơn đến các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam trong những tháng tới. 

 

Hiện tại, bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiếp tục là động lực tăng trưởng dài hạn của Việt Nam. Tuy nhiên, VFS cho rằng mặc dù cuối năm là mùa cao điểm của tiêu dùng và bán lẻ thể duy trì song sẽ khó có đột biến và chỉ có mức tăng trưởng chậm do bị ảnh hưởng bởi lạm phát và lãi suất tăng làm nhu cầu tiêu dùng sụt giảm. 

 

Kim ngạch thương mại tiếp tục suy giảm phản ánh rõ nét rủi ro kinh tế thế giới đặc biệt là tại các nước châu Âu. Thặng dư thương mại tiếp tục tăng là điểm tích cực góp phần ổn đỉnh vĩ mô tại Việt Nam. 

 

Xu hướng FDI sẽ tiếp tục khó khăn trong cuối năm 2022 đến đầu năm 2023 do tăng lãi suất và thanh khoản hệ thống tài chính thế giới sụt giảm. Đội ngũ phân tích cho rằng tuy có sụt giảm nhưng Việt Nam sẽ vẫn là điểm đến của nguồn vốn FDI và đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu khi Trung Quốc duy trì chính sách Zero Covid. 

 

Nhóm phân tích VFS dự báo xu hướng tăng lãi suất vẫn tiếp diễn đến cuối năm do (1) FED còn ít nhất 2 đợt tăng lãi suất (2) dòng tiền chảy ra khỏi những ngân hàng rủi ro tạo nên cuộc đua lãi suất của các ngân hàng để cân bằng nguồn vốn. 

 

 

Hiện nay,dự trữ ngoại hồi của Việt Nam khoảng 87 tỷ USD, thấp hơn so với mức 3 tháng nhập khẩu IMF khuyến nghị nên không còn dư địa cho việc sử dụng dự trữ ngoại hối. Điều này sẽ tiếp tục gây áp lực lên lãi suất để bình ổn tỷ giá. 

 

Tổng kết lại, VFS đánh giá nền kinh tế bắt đầu bị ảnh hưởng rõ rệt hơn bởi xu hướng thắt chặt tiền tệ và đang có độ trễ so với các nước trên thế giới. Chính vì vậy, những khó khăn của nền kinh tế sẽ còn tiếp diễn trong những tháng cuối năm 2022 và năm 2023. 

 

Từ những phân tích về bối cảnh vĩ mô, VFS đưa ra những dự báo tác động đến thị trường chứng khoán. Về định giá thị trường, P/E đã về dưới mức 10 lần, cao hơn so với đáy năm 2012 nhưng thấp hơn so với đáy trong giai đoạn xảy ra đại dịch Covid 19. 

 

VFS cho rằng VN-Index đã phản ánh sớm hơn những khó khăn nền kinh tế sẽ gặp phải trong năm 2023. Mặc dù định giá đã về vùng rẻ trong vòng 10 năm, song VN-Index vẫn còn dư địa giảm tiếp nếu như trong thời gian tới lãi suất tiếp tục tăng và có thêm những sự kiện mới gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế. 

 

 

Bên cạnh ảnh hưởng bởi áp lực từ những khó khăn của kinh tế thế giới và chính sách thắt chặt của Fed, VN-Index còn có thêm rủi ro đến từ thị trường trái phiếu trong nước.

 

Do đó, VFS cho rằng biến động của thị trường chứng khoán trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào những nỗ lực xử lý khủng hoảng và tháo gỡ khó khăn cho thị trường trái phiếu và các doanh nghiệp của Chính phủ. 

 

Đặc biệt, dòng tiền trên thị trường vẫn trong trạng thái suy yếu, nhất là giai đoạn cuối năm khi (1) đây là thời điểm thanh toán các hợp đồng cuối năm (2) dòng tiền vẫn đứng ngoài theo dõi trong bối cảnh thị trường còn tiềm ẩn rủi ro (3) dòng tiền nhàn rỗi chuyển sang gửi ngân hàng trong bối cảnh lãi suất tăng mạnh. Điểm tích cực trong thời điểm này là khối ngoại đã quay trở lại mua ròng.

 

Với những nhận định trên, đội ngũ phân tích dự báo trong ngắn hạn chứng khoán Việt Nam sẽ có những biến động khó lường. VFS đưa ra 2 kịch bản.

 

Kịch bản 1, VN-Index hồi phục và tạo đáy ngắn và trung hạn nếu Chính phủ có những biện pháp giải cứu mạnh tay thị trường trái phiếu và thị trường bất động sản.

 

Kịch bản 2, VN-Index có thể tạo nhịp "bull trap" và kịch bản xấu tiếp tục rơi về vùng 800 - 850 điểm là vùng hỗ trợ dài hạn nếu những thông tin hô trợ không đúng như kỳ vọng

 

Hạ Anh

Nguồn:

Tạp chí Nhịp sống thị trường

Sau chuỗi ngày dài sợ hãi, dòng tiền đã quay lại hôm nay

Thanh khoản tăng đột biến gấp đôi sáng hôm qua là một tín hiệu được chờ đợi. Dòng tiền lớn đã vào bắt đáy và ngay lập tức lôi kéo được khá nhiều nhà đầu tư đang nhấp nhổm bên ngoài nhảy vào mua theo. VN-Index quay đầu phục hồi tới 6,72% so với đáy...

 

Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn đang nỗ lực giúp VN-Index chống đỡ quanh mốc 900 điểm.

 

Thanh khoản tăng đột biến gấp đôi sáng hôm qua là một tín hiệu được chờ đợi. Dòng tiền lớn đã vào bắt đáy và ngay lập tức lôi kéo được khá nhiều nhà đầu tư đang nhấp nhổm bên ngoài nhảy vào mua theo. VN-Index quay đầu phục hồi tới 6,72% so với đáy.

 

Áp lực bán tháo vẫn diễn ra trong nửa đầu phiên sáng nay, HoSE chứng kiến gần 160 mã giảm sàn, hàng trăm mã khác giảm giá. Tuy nhiên thay đổi lớn là thanh khoản đã mạnh dần lên và đến khoảng 10h30 thì bùng nổ thật sự.

 

Tổng giá trị khớp lệnh hai sàn niêm yết đạt 8.643 tỷ đồng, tăng 93% so với sáng hôm qua. Giao dịch tại HoSE đạt 7.855 tỷ đồng, tăng 95%, VN30 tăng 59%. Mặc dù về con số tuyệt đối, mức giao dịch này cũng chưa có gì quá đột biến, nhưng trong bối cảnh nhiều ngày liên tiếp thị trường chỉ giao dịch 8.000 – 9.000 tỷ đồng phiên thì sáng nay là đột biến.

 

Thị trường nhìn nhận trạng thái giao dịch thay đổi thì tín hiệu đầu tiên là thanh khoản. Do đó dòng tiền “mồi” sẽ phát tín hiệu mạnh mẽ. Lực cầu nhanh chóng vào quét giá sàn ở hàng trăm cổ phiếu và nhanh chóng đẩy giá lên. Đến kết phiên, HoSE chỉ còn 216 mã giảm/219 mã tăng, với 38 mã còn giảm sàn. Biên độ phục hồi rất rộng. Thống kê trên HoSE, tới 200 mã đảo chiều thoát đáy từ 5% tới kịch trần.

 

16 cổ phiếu kịch trần tại sàn này nổi bật là nhóm thép như HPG, HSG, NKG, ngoài ra có HCM, GVR. Trên hai sàn có 25 cổ phiếu đạt thanh khoản từ 100 tỷ đồng trở lên thì cổ phiếu tài chính chiếm khá nhiều như STB tăng 4,97% thanh khoản 315,5 tỷ đồng; VPB tăng 1,37% thanh khoản 292 tỷ; TCB tăng 1,45% thanh khoản 259,2 tỷ; MBB tăng 2,83% giao dịch 230,4 tỷ, SSI tăng 5,04% giao dịch 226,5 tỷ... Không có gì bất ngờ khi chỉ số nhóm tài chính VNFIN tăng 1,87%, nhóm vật liệu tăng 3,84%.

 

VN-Index phục hồi nhanh nhờ dòng tiền đánh mạnh vào các cổ phiếu blue-chips.

 

Thanh khoản ở nhóm tăng giá trên HoSE chiếm 57,4% tổng giá trị khớp sàn này, thanh khoản nhóm giảm chiếm 40,4%. Như vậy dòng tiền lớn đã đảo chiều giá khá ấn tượng và thành công trên diện rộng. Phần còn lại sẽ là khả năng đỡ giá tiếp theo khi nhu cầu cắt lỗ bắt đầu xuất hiện nhiều hơn.

 

Trong 216 cổ phiếu vẫn còn đỏ, có 38 mã giảm sàn. Phần lớn nhóm bất động sản vẫn còn kém. PDR dư bán sàn 95,5 triệu cổ, NVL dư sàn 49,4 triệu cổ, NBB dư sàn 1,4 triệu. Nhóm DIG, CII, NLG, KBC, BCM... vẫn giảm trên 2% giá trị dù có thoát khỏi mức sàn đầu ngày.

 

Vốn ngoại lại trở nên lép vế trong phiên sáng nay dù vẫn duy trì mua ròng. Tổng giá trị giải ngân tại HoSE là 923,8 tỷ đồng, chỉ còn chiếm 11% so với cả sàn này. Phía bán là 695,9 tỷ đồng, tương ứng mua ròng 227,9 tỷ. Không có cổ phiếu nào được mua nổi bật, dẫn đầu là VIC với 33,3 tỷ đồng ròng, HPG +22,3 tỷ, VRE +20,2 tỷ, chứng chỉ quỹ FUEVFVND +63,7 tỷ. Phía bán ròng có VCB -27,3 tỷ, VCI -20,2 tỷ là nhiều nhất.

 

VN-Index mới chỉ tăng nhẹ 8,01 điểm trên tham chiếu, tương ứng 0,88%, nhưng mức độ phục hồi là rất ấn tượng, tới gần 58 điểm tương đương 6,72%. Điểm đáy sáng nay chỉ số rơi xuống 873,78 điểm. Như vậy VN-Index một lần nữa thể hiện phản ứng quanh mốc tâm lý 900 điểm. VN30-Index đang tăng 1,83%, xác nhận là động lực chính của điểm số. GAS tăng 3,86%, BID tăng 3,29%, VRE tăng 6,21%, ACB tăng 5,5% là 4 cổ phiếu mạnh nhất. Tiếc là VCB lại kiềm hãm đà phục hồi khi vẫn giảm 1,6%.

 

Điểm nhấn thanh khoản vẫn đang là tín hiệu đáng quan tâm nhất, bất kể là điểm số có diễn biến như thế nào chiều nay. Sau chuỗi ngày dài sợ hãi, dòng tiền đã quay lại, thể hiện một sự thay đổi trong khả năng chấp nhận rủi ro. Tuy nhiên sau nhiều phiên lao dốc nặng, biến động của một ngày chưa thể đảm bảo hấp thụ hết khối lượng cần bán ra. Vì vậy khả năng duy trì dòng tiền là yếu tố quyết định.

 

Kim Phong

Nguồn:

Vneconomy

Ôm trái phiếu DN vỡ nợ, NĐT cần làm gì?

 Sau sự kiện Tân Hoàng Minh, Vạn Thịnh Phát, người dân hiểu rằng, trái phiếu doanh nghiệp không an toàn như gửi tiết kiệm. Vậy nhà đầu tư đang “ôm” trái phiếu doanh nghiệp phải ứng xử ra sao?

 

 

Rủi ro trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang trong tầm kiểm soát

 

Theo ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup, nhìn chung, rủi ro trái phiếu doanh nghiệp hiện nay là có, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được. Hiện nhà đầu tư trái phiếu muốn đáo hạn sớm đã được giải quyết và nhiều doanh nghiệp cũng chủ động “trả lại” tiền cho nhà đầu tư.

 

Hoạt động phát hành mới giảm sút trong 9 tháng năm 2022 cộng với việc doanh nghiệp mua lại trái phiếu trước hạn đã làm cho số dư trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành đã giảm đi đáng kể. Điều này khiến rủi ro đến với hệ thống tài chính cũng cơ bản được kiểm soát, mặc dù việc đáo hạn sớm đã tạo ra những xáo trộn trên thị trường trái phiếu và lây sang cả thị trường cổ phiếu.

 

Số dư trái phiếu doanh nghiệp tại thời điểm 30/9/2022 chỉ còn ở mức hơn 1,3 triệu tỷ đồng (giảm 200.000 tỷ đồng so với cuối năm 2021). Trong đó, trái phiếu doanh nghiệp bất động sản hiện có số lưu hành là 455.000 tỷ đồng, chỉ chiếm 4% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam.

 

Nhìn sang Trung Quốc, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp của quốc gia này lên tới 8.000 tỷ USD, chiếm 44% GDP, nhưng vẫn xử lý được sau thời gian bất ổn 2 năm qua.

 

Cắt lỗ trái phiếu hay “hàng đổi hàng”?

 

Bên cạnh đa phần các nhà phát hành vẫn có khả năng trả nợ gốc và lãi trái phiếu, thì một số doanh nghiệp phát hành đã có dấu hiệu vỡ nợ. Vậy nếu xảy ra vỡ nợ trái phiếu thì nhà đầu tư đang sở hữu trái phiếu nên làm gì?

 

Theo ông Thuân, điều đầu tiên là nhà đầu tư cần xem lại hợp đồng mua trái phiếu xem có điều khoản xem có được phép bán lại cho tổ chức phát hành hoặc cho đơn vị trung gian phân phối là công ty chứng khoán hay không. Tuy nhiên, việc muốn tất toán hoặc đáo hạn sớm có thể không khả thi tùy theo tình hình tài chính và khả năng của từng doanh nghiệp. Với công ty chứng khoán, không phải công ty nào cũng có hể mua lại hết số trái phiếu doanh nghiệp đã phân phối bởi nguồn lực vốn có hạn. Hơn nữa, hầu hết điều khoản hợp đồng mua TPDN hiện nay không bắt buộc công ty chứng khoán có trách nhiệm mua lại.

 

Ngoài ra, vốn điều lệ công ty chứng khoán có thể lên tới hàng chục ngàn tỷ đồng, nhưng số dư tiền mặt không phải lúc nào cũng có thể đủ để mua lại của nhà đầu tư, nhất là trong bối cảnh thắt chặt tín dụng và sự sụt giảm của thị trường chứng khoán hiện nay. Vốn tự có của công ty chứng khoán hiện nay chủ yếu để phục vụ hoạt động cho vay margin và đầu tư/ tự doanh của chính họ.

 

Do đó, giải pháp bán lại trái phiếu cho công ty chứng khoán không khả thi, kể cả trong trường hợp nhà đầu tư chỉ cần nhận về gốc. Thực tế, cắt lỗ trái phiếu doanh nghiệp khó khăn hơn cổ phiếu bởi Việt Nam chưa có thị trường giao dịch thứ cấp tập trung.

 

Tài sản đảm bảo cũng là một giải pháp song thực tế khi đã xảy ra tình huống vỡ nợ thì nó không còn nhiều giá trị, đặc biệt với nhà đầu tư cá nhân hoặc tổ chức phi ngân hàng.

 

Một giải pháp khác mà thị trường Trung Quốc đã áp dụng khá nhiều đó là “hàng đổi hàng”. Nói cách khác, trái chủ yêu cầu hoặc doanh nghiệp phát hành tự nguyện thực hiện thanh toán trái phiếu bằng sản phẩm hoặc dich vụ của họ.

 

Ở Việt Nam, đã có doanh nghiệp bất động sản thực hiện cách làm này. Theo đó, thay vì mua lại trái phiếu đã phát hành, doanh nghiệp cho phép trái chủ chuyển đổi trái phiếu sang sản phẩm bất động sản, bao gồm căn hộ, đất phân lô, thậm chí biệt thự. Nếu giá trị lô đất cao hơn số dư đầu tư trái phiếu, nhà đầu tư có thể tìm một nhóm trái chủ để gom lại và có thể chuyển đổi sang việc cùng chung sở hữu lô đất đó.

 

Tuy vậy, với giải pháp này, yếu tố pháp lý dự án hoặc bất động sản đó có thể là một yếu tố rủi ro mới. Nhà đầu tư nên đánh giá kỹ tình trạng pháp lý để có thể có một sự chuyển đổi an toàn thay vì chuyển sang một tài sản khác rủi ro hơn.

 

Giãn nợ trái phiếu - giải pháp khả thi nhất cho trái chủ

 

Các giải pháp như bán lại trái phiếu cho công ty chứng khoán, xử lý tài sản đảm bảo , hàng đổi hàng… đều khó khả thi với nhà đầu tư trái phiếu doanh nghiệp nước ta trong bối cảnh hiện nay. Vậy giải pháp khả thi là gì?

 

Theo ông Nguyễn Quang Thuân, phương án khả thi nhất hiện nay với nhà đầu tư đang “ôm’ trái phiếu hiện nay là phương án thu xếp giãn nợ.

 

Phương án này hiện rất phổ biến ở thị trường trái phiếu Trung Quốc. Theo đó, thay vì ép các doanh nghiệp phát hành hoặc công ty chứng khoán mua lại, các nhà đầu tư trái phiếu yêu cầu các đại diện chủ nợ hoặc đơn vị phân phối đàm phán với doanh nghiệp phát hành để giãn kỳ hạn trả nợ, kết hợp với việc thanh toán một phần hoặc kéo dài kỳ hạn của trái phiếu đó.

 

Điều này sẽ giúp giải quyết được khó khăn cho chính doanh nghiệp phát hành. Nhà đầu tư cũng không phải cắt lỗ và có cơ hội thu hồi khoản đầu tư đó trong tương lai. Dĩ nhiên, tùy theo mức độ rủi ro và triển vọng của dự án mà nhà đầu tư có thể đàm phán giữ nguyên lãi suất hoặc tăng lãi suất trái phiếu tuỳ theo mức độ rủi ro được đánh giá hoặc thoả thuận lại.

 

Nhìn sang ngành tín dụng ngân hàng thì điều này cũng tương tự như việc tái cơ cấu nợ được thực hiện bởi các ngân hàng thương mại ở Việt Nam đã thực hiện nhiều năm qua cho các khách hàng của họ.

 

Do đó, phương án này đòi hỏi các định chế tài chính liên quan bao gồm đơn vị tư vấn, phân phối và đặc biệt là đơn vị đại diện sở hữu trái phiếu hoặc quản lý tài sản thế chấp cần phải có trách nhiệm và chủ động vào cuộc.

 

Quay lại ở Trung Quốc, tỷ lệ vỡ nợ trái phiếu là 1,35% (tính theo giá trị trong tổng số 8.000 tỷ USD, kể từ năm 2018 đến giữa năm 2022, trái phiếu doanh nghiệp quốc tế của Trung Quốc ghi nhận hơn 142 lô trái phiếu doanh nghiệp vỡ nợ. Với phương thức chuyển đổi và đàm phán giãn nợ như trên thì 46 trái phiếu trong tổng số 142 lô trái phiếu chậm trả lãi và gốc đã được giải quyết êm thấm.

 

Dĩ nhiên, kết quả trên cũng có sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước trong việc trấn an nhà đầu tư, bơm thêm vốn giải cứu thị trường bất động sản. Với sự can thiệp của cơ quan quản lý, sự chung tay của trái chủ và nhà đầu tư, các định chế trung gian và chính tổ chức phát hành…thì phần lớn trường hợp vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp ở Trung Quốc được tự giải giải quyết bởi các thành viên thị trường mà không qua thủ tục tòa án hoặc sự can thiệp của cơ quan quản lý. Tỷ lệ này chiếm tới 76% số trái phiếu vỡ nợ, trong đó có tới 56% số trái phiếu có vấn đề này được gia hạn tiếp mà tổ chức phát hành không phải thanh toán. Việc gia hạn trái phiếu với một tỷ lệ thanh toán gốc nhất định chỉ chiếm 16%.

 

“Nói tóm lại, trái phiếu doanh nghiệp là một vấn đề, nhưng rủi ro đối với hệ thống tài chính tín dụng của Việt Nam là chưa ở mức cao. Không may, nhà đầu tư đang sở hữu các trái phiếu mà doanh nghiệp không thể trả lãi và/ hoặc gốc thì việc chấp nhận "ngồi lại" đàm phán và dàn xếp với doanh nghiệp và các tổ chức trung gian sẽ là giải pháp tốt cho các bên”, ông Thuân khuyến cáo.

 

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện nay cần có được sự chia sẻ và đồng hành tiếp tục của tất cả thành vien thị trường và một sự can thiệp “vừa đủ” với các biện pháp cụ thể và rõ ràng hơn. Khi đó, vấn đề lùm xùm của trái phiếu doanh nghiệp hiện nay sẽ được giải quyết, hoặc ít nhất là giảm những tác động dây chuyền, hướng đến một giải pháp "win-win” cho tất cả các bên.

 

Thực tế trên thị trường có nhiều trái phiếu có chất lượng tốt và rủi ro thấp nhưng vì người dân xếp hàng đáo hạn theo trào lưu mà có thể đẩy doanh nghiệp vào tình thế khó khăn.

 

Còn với các doanh nghiệp rơi vào tình trạng vỡ nợ toàn bộ hoặc phá sản thì nhà đầu tư trái phiếu sẽ không có thứ tự ưu tiên thanh toán cao. Sau khi trả thuế, trả nợ lương, trả nợ ngân hàng, trả nợ ưu tiên khác... thì đến lượt trái chủ có lẽ cũng chỉ còn cái "cọng rơm".

 

(Theo Đầu tư)

 

TL

 

Nguồn:

Nhà đầu tư

Nền kinh tế và thị trường chứng khoán đã phản ánh một phần kỳ vọng tăng lãi suất

 Chúng tôi ghi nhận ý kiến của các chuyên gia sau khi thị trường đã có tuần giảm thứ 4 liên tiếp. Thông tin về lãi suất liệu đã phản ánh hết lên biến động, mốc 1.200 điểm liệu có thể sẽ hỗ trợ mạnh, thanh khoản có thể hồi phục trở lại là những câu hỏi được quan tâm nhất.

 

 

Từ trái qua: Ông Bùi Nguyên Khoa, ông Bùi Văn Huy, ông Trần Trương Mạnh Hiếu.

 

Nền kinh tế và thị trường chứng khoán đã phản ánh một phần kỳ vọng tăng lãi suất

 

Ông Bùi Nguyên Khoa, Trưởng nhóm vĩ mô - thị trường CTCK Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC)

 

Tăng lãi suất chắc chắn sẽ có ảnh hưởng tới thị trường chứng khoán. Về mặt nguyên lý, lãi suất tăng thì giá trị chứng khoán sẽ giảm đi. Hiện định giá PE của thị trường chứng khoán đang ở mức 13 lần là tương đối rẻ nhưng phải tính theo kỳ vọng thì PE Forward năm tới có thể lên 14-14,5 lần lại khiến thị trường trở nên kém hấp dẫn.

 

Lúc này, vấn đề gây ra lo lắng là những động thái tiếp theo sau khi điều chỉnh tăng lãi suất điều hành còn thực tế việc tăng lãi suất đã phản ánh lên nền kinh tế vĩ mô thông qua việc các ngân hàng thương mại tăng lãi suất trước đó, lãi suất qua đêm cũng tăng mạnh thời gian qua thậm chí ở cả kênh trái phiếu. Nên thực tế, việc tăng lãi suất đã được các doanh nghiệp cảm nhận từ trước.

 

Về khả năng có thể tăng lãi suất tiếp trong năm nay, tôi cho rằng kịch bản có thể không xảy ra bởi đợt tăng lãi suất này tương đương hơn 2 đợt tăng lãi suất của các nước trong khu vực. Nhiều ngân hàng trung ương trong khu vực chỉ tăng 25-50 điểm cơ bản.

 

Tuy nhiên, sang năm 2023, dư địa có thể vẫn còn và phụ thuộc vào bối cảnh thế giới và đặc biệt là tỷ giá. Hiện có 2 yếu tố tác động quan trọng tới lãi suất là lạm phát và tỷ giá. Lạm phát đã được cho là đi qua đỉnh nên tỷ giá sẽ được ưu tiên hơn. Nếu tỷ giá duy trì được dưới 23.000 VND/USD thì sẽ không có lý do gì để tăng thêm lãi suất.

 

Hành động của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) theo tôi là hợp lý và kịp thời giúp giải tỏa những áp lực bán ròng của dòng vốn ngoại trong thời gian qua. NHNN đang cố gắng duy trì tỷ giá không vượt quá 23.700 VND. Khi tỷ giá ổn định, mọi thứ sẽ điều chỉnh lại về mức cân bằng hơn. Về lâu dài, việc chỉ bán ra USD sẽ là rất bất lợi. Một số đơn vị cũng đã ước tính, NHNN đã phải bán ra 20 tỷ USD.

 

Với thị trường chứng khoán, tôi cũng cho rằng tăng lãi suất đã phản ánh trước một phần. Chuỗi 4 tuần giảm vừa qua, nhà đầu tư đã theo dõi trước những biến động từ FED cũng như một số biến động từ lãi suất cho vay qua đêm để hành động.

 

Theo tôi, những doanh nghiệp được đánh giá tích cực là những doanh nghiệp có nhiều tiền mặt như Bảo hiểm, Dầu khí, Phân bón. Trong phiên cuối tuần vừa rồi, thực tế, nhiều cổ phiếu Bảo hiểm đã tăng rất tốt.

 

Tuy nhiên, những doanh nghiệp như Ngân hàng, Chứng khoán và Bất động sản có thể sẽ gặp bất lợi từ việc tăng lãi suất.

 

Mốc 1.200 mong manh, thanh khoản có thể vẫn còn sụt giảm

 

Ông Bùi Văn Huy, Giám đốc môi giới Công ty chứng khoán TP.HCM (HSC)

 

Hành động của NHNN theo sau Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) thể hiện áp lực từ chính sách tiền tệ của các Ngân hàng trung ương lớn, việc nâng lãi suất là động thái thừa nhận áp lực đó.

 

Theo tôi, xu hướng lãi suất Việt Nam tiếp tục còn tăng khi FED còn tăng lãi suất nữa, do đó đây có thể chưa phải đợt tăng lãi suất cuối cùng của Việt Nam. Và mức tăng 1% cao hơn dự báo 0,5% của các chuyên gia trước đó nên thị trường có thể ít nhiều bất ngờ và cần thời gian để phản ánh.

 

Định giá cổ phiếu sẽ ngược chiều với lãi suất risk free rate (ở đây là lãi suất trái phiếu chính phủ 10 năm), do đó khi lãi suất tăng, định giá cổ phiếu sẽ giảm đi.

 

Về mặt cốt lõi, tăng lãi suất khiến chi phí sử dụng vốn tăng, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp bị ảnh hưởng nên cũng làm giảm mức định giá doanh nghiệp.

 

Với dòng tiền, các ngân hàng sẽ công bố tăng lãi suất huy động chính thức, USD còn xu hướng tăng nên sẽ có hiệu ứng thu hút dòng tiền nhất định từ các kênh đầu tư khác như cổ phiếu. Đặc biệt, lãi suất tăng khiến chi phí vay margin cao lên, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.

 

Tuy nhiên tùy theo diễn biến thị trường và bối cảnh để xem xét, các đợt tăng lãi suất sẽ có ảnh hưởng khác nhau. Theo tôi, đây là lần đầu sau quãng thời gian dài và ảnh hưởng của lần tăng lãi suất này là tiêu cực.

 

Với mốc 1.200 điểm, thị trường cuối tuần qua giữ được mốc này, tuy nhiên quan điểm của tôi là ngưỡng này khá mong manh và có thể bị xâm phạm bất kỳ lúc nào trong tuần mới.

 

Bối cảnh hiện tại vẫn rất nhiều rủi ro ở cả trong và ngoài nước, do đó diễn biến thị trường có thể chưa thể lấy lại trạng thái tích cực ngay được. Thông thường nếu bối cảnh chưa cải thiện, đáy ngắn hạn sẽ được tạo tạm thời khi thị trường quá bán sâu, kích hoạt dòng tiền bắt đáy.

 

Theo quan sát của cá nhân tôi, hiện tại chỉ số thị trường chưa rơi vào trạng thái quá bán và chưa có trạng thái hoảng loạn thường thấy ở đáy. Thực tế là mức độ giảm chưa quá lớn trong nhịp giảm này.

 

Về việc thanh khoản đang liên tục suy yếu, các nguyên nhân đã được tôi đề cập nhiều lần như dòng tiền rút ra khỏi chứng khoán phân bổ sang các kênh khác và trở lại sản xuất kinh doanh, siết chặt thị trường trái phiếu, quá trình hạ đòn bẩy của nhà đầu tư và các động thái siết chặt chính sách tiền tệ đến từ các cơ quan quản lý

 

Với việc NHNN chính thức nâng lãi suất điều hành, theo tôi sẽ kích hoạt tâm lý phân bổ lại tỷ trọng giữa các kênh đầu tư theo hướng giảm bớt tỷ trọng ở kênh chứng khoán. Do đó theo dự báo của tôi, thanh khoản có khả năng tiếp tục giảm sút cho đến khi quá trình này kết thúc và hạ nhiệt.

 

Thị trường đã phản ánh gần hết thông tin, sắp có đáy quan trọng

 

Ông Trần Trương Mạnh Hiếu, Trưởng phòng phân tích Công ty chứng khoán KIS Việt Nam

 

Trong ngắn hạn thị trường có thể đã phản ánh gần hết những tác động của thông tin này. Trước khi FED nâng lãi suất thì giới đầu tư toàn cầu đã kỳ vọng vào việc FED nâng lãi suất thêm 75 điểm cơ bản, thậm chí có nhiều dự báo cho rằng FED có thể nâng đến 100 điểm cơ bản. Những kỳ vọng này đã được phản ánh vào thị trường trước đó. Vì thế, khi FED đưa ra thông báo chính thức thì thị trường không phản ứng quá mạnh.

 

Còn với thông tin nâng lãi suất điều hành từ NHNN (SBV), đây có thể là thông tin mới đối với nhà đầu tư cá nhân, tuy nhiên, với những nhà đầu tư chuyên nghiệp thì động thái này của SBV có thể dự đoán trước khi lãi suất trên thị trường tiền tệ đều đã tăng trước đó. Với phiên điều chỉnh vào thứ 6 thì tôi cho rằng thị trường có thể điều chỉnh thêm 1-2 phiên nữa để phản ứng hết thông tin này.

 

Tuy nhiên, tác động của việc FED nâng lãi suất và SBV thay đổi lãi suất điều hành có thể sẽ tác động đến nền kinh tế trong dài hạn. Và những tác động này có thể sẽ được phản ánh vào thị trường trong trung và dài hạn.

 

Về chỉ số VN-Index, bất chấp chỉ số đang được hỗ trợ quanh vùng 1.200 điểm nhưng đây chưa phải là thời điểm tốt để tham gia lại thị trường.

 

Bên cạnh đó, tôi nhận thấy các nhóm chỉ báo chính cũng không cho thấy nhiều tín hiệu về khả năng phục hồi ngắn hạn. Nên nhà đầu tư vẫn nên thận trọng và chờ đợi những tín hiệu xác nhận xu hướng tăng tiếp theo trước khi mở lại những vị thế lớn.

 

Ngoài ra, khối lượng đang ở mức thấp kỷ lục như hiện tại thì tôi cho rằng sẽ có 1 đáy quan trọng xuất hiện quanh giai đoạn này và khi đó thị trường sẽ phục hồi mạnh trở lại trong tương lai gần.

 

Mai Hương

Nguồn:

BizLive