Năm nào tôi cũng mong chờ, đón đọc stt về “TOP 5 CHỌN LỰA CỦA NĂM” của Hữu. Phan Hản Hữu, kỹ sư, bạn tôi, quen nhau từ những năm 2000. Cơ duyên thành bạn cũng hơi lạ. Ba má Hữu là “fan cứng” thường uyên đến Hội Chợ Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao tôi tổ chức ở An Giang hàng năm dịp vía bà và 8/3. “Khách hàng thân thiết” đến mức tôi tìm đến nhà thăm. THỉnh thoàng, đầu năm, Hữu hay nhắn messenger, sao năm nay chưa thấy thông tin gì về HC.HVNCLC ở An Giang cô ơi. Hữu học đại học Khoa học Tự nhiên ở TPHCM rồi đi du học ở Grenoble (Pháp). Chuyên môn là kỹ thuật nhưng chàng kỹ sư này mê đọc sách và mê thưởng thức nhiều môn văn hóa, nghệ thuật khác.
Và đây là danh sách những chọn lựa của Hữu năm qua (tôi đồng ý khoảng 80%, một phần vì có những thứ Hữu kể mà tôi không biết, còn một số ít thì tôi có lựa chọn khác). Nhưng dù thích hay không, chọn lựa của Hữu như dưới đây cũng đáng tham khảo.
TOP 5 CHỌN LỰA CỦA NĂM 2025.
5 CUỐN SÁCH HAY NHẤT
1. Mã nguồn - Bill Gates
Một tệp mã nguồn của ông tỷ phú để chứng minh rằng trên đời này làm gì có tỷ phú tự thân? Mã nguồn của Bill là người bà dạy ông chơi đánh bài, chỉ cho ông cách suy luận và những trò lắc léo, là người mẹ luôn tìm kiếm cho con mình một môi trường học tập tốt, nhiều trải nghiệm nhất, rèn cho ông cách xây dựng các mối quan hệ; là ông bố thường đứng ra tổ chức trại hè, luôn đằng sau hậu thuẫn cho Bill những điều ông thiếu sót… Và là những tình bạn niên thiếu, những niềm vui, giận hờn, lỗi lầm hay mất mát ám ảnh.
2. Hoàng đế xứ Gladness - Ocean Vuong
Một quyển tiểu thuyết kỳ công của Ocean về những người sống bên lề của nước Mỹ, có cả những người Việt tha hương. Những con người đang vật lộn với cuộc sống nhưng chưa bao giờ từ bỏ sự tử tế, chưa bao giờ ngừng làm cho cuộc đời của mình có ý nghĩa. Sự tinh tế giàu chất thơ của Ocean không ngừng làm anh nổi da gà qua những chi tiết bình thường mà đắt giá, những khung cảnh gần gũi mà hiện lên lung linh như tranh. Dịch giả Trần Khánh Nguyên dịch quá hay, làm anh phải mua thêm một cuốn tiếng Anh để xem Ocean đã viết những câu ấy như thế nào...
3. Triết học về sự ham muốn - Frederic Lenoir
Cuốn sách vừa hài hước vừa sâu sắc khi phân tích nỗi ham muốn của con người. Frederic đi từ Phật qua Jesus rồi thêm một loạt Plato, Aristotle... để giúp người đọc hiểu định nghĩa ham muốn qua các thời kỳ. Liệu ham muốn có phải là xuất phát tự thân? Liệu nó có xấu? Có đáng bị triệt tiêu? Thế nào là một nỗi ham muốn lành mạnh? Cuốn sách tưởng hề mà đọc xong thấy đầy tính ứng dụng. Thấy từng bước nhỏ trong việc điều chỉnh ham muốn của mình. Mà biết kiểm soát sự ham muốn, thật như là lùi một bước, trời cao biển rộng.
4. The anxious generation (Thế hệ lo âu) - Jonathan Haidt
Phân tích tác động của Internet đến não người thì nhiều rồi, nhưng quyển này đi sâu hơn vào thế hệ alpha. Internet, nhất là mạng xã hội, đã làm thay đổi con trẻ như thế nào? Tại sao các con dễ trầm cảm hơn, nhất là con gái? Điều gì đã làm cho thế hệ các con dễ bị tổn thương, đòi hỏi chữa lành nhiều hơn là tụi U50 già cỗi mà lì đòn... Và điều đáng lo âu nhất là khi bạn biết những tác động đó đáng sợ nhưng bạn không thể nào dứt con trẻ ra khỏi thế giới đó được…
5. Mộng du khi xa xứ - Hồ Anh Thái
Người Việt mà viết về chuyện đi nước ngoài thì không ai đỉnh bằng Hồ Anh Thái. Đã lâu rồi, anh không đọc bất cứ thứ gì giống như travel blogger, vì kiểu gì thì nó cũng na ná như nhau, nó như là lên hỏi google địa danh đó có gì vui hay lên instagram tìm hashtag xem chỗ đó có gì đẹp. Nhưng Hồ Anh Thái thì khác, một nhà văn, một nhà ngoại giao, một người được đào tạo bài bản về văn hóa... nên ổng viết cái gì nó cũng sâu sắc kỳ cục. Đặc biệt là quyển này, khi nhà văn liên tục đặt căn tính Việt vào môi trường toàn cầu. Thành ra, hơn cả chuyện đọc giải trí, đọc quyển này để biết mình cần thêm gì để hòa nhập năm châu!
5 SERIES HAY NHẤT
1. Khi cuộc đời cho bạn quả quýt
Phim về gia đình xuất sắc nhất trong nhiều năm gần đây. Pháp sư điện ảnh Hàn quá đỉnh, sao mà cái nhân vật nào trong phim cũng dễ thương, gần gũi với cả... người Việt Nam đến vậy? Ông bố, bà mẹ... qua bao nhiêu thế hệ, nền văn hóa vẫn cứ là yêu thương và hy sinh. Phức cảm mẹ, linh cảm mẹ trong cái đại gia đình này nhiều lần làm anh mém khóc!
2. Trung tâm chăm sóc chấn thương
Joo Ji-hoon hóa thân thành phiên bản "bác sĩ quái dị" siêu đỉnh, mỏ siêu hỗn. Phim quá cuốn không chỉ vì những màn xử lý y khoa chỉ có trong mơ, mà còn là vì phong cách cool ngầu của bác sĩ. Phim giúp trình hỗn của anh lên một cấp độ mới, men hơn, bớt chợ hơn, và thời trang hơn.
3. Hunting wives
Ngược lại với bác sĩ mỏ hỗn, Hunting wives là phiên bản devil women xứ Texas, dùng súng như đồ chơi cùng đủ các thể loại 18+, nhưng kết thúc thì lại vô cùng... đàn ông. Nữ chính trong phim này đẹp một cách xuất sắc. Một vẻ đẹp vừa quyến rũ, vừa hết sức thao túng. Đẹp đến nỗi mà vợ anh nói đến ẻm còn mê huống hồ gì mấy chế les trong film.
4. The price of confession
Phim này thì lại đúng kiểu đi tàu lượn siêu tốc. Tần suất twist cứ gọi là dày đặc, chưa hết bàng hoàng với cú sốc này đã lại phải ú tim với một màn lật mặt khác. Đương nhiên, twist như thế thì thỉnh thoảng cũng lộ ra vài tình tiết khiên cưỡng, áp đặt của biên kịch. Nhưng diễn xuất của hai nữ diễn viên chính lôi khán giả lại với niềm tin to lớn. Cái ánh mắt lúc nào cũng rưng rưng, long lanh của Jeon Do-Yeon, đối lập với khuôn mặt sắc lạnh của Kim Go-Eun làm cuốn vãi chưởng!
5. Adolescence
Tại sao một thằng bé 13 tuổi, sống trong một gia đình bình thường, ba mẹ quan tâm đầy đủ... lại giết bạn của nó? Mạng xã hội, tính nam độc hại, nỗi cô đơn, sự thiếu thấu cảm... hay là cái gì nữa? Có điều gì bất ngờ mà đau đớn hơn thế? Một bộ phim tâm lý không hế gay cấn, ngược lại, vô cùng nặng nề... nhất là thêm cái cách quay one-shot càng tạo thêm căng thẳng liên tục. Nhưng mà anh vẫn khuyến khích xem, xem để sợ, sợ rồi tìm cách thấu cảm với tuổi trẻ bây giờ nhiều hơn nữa, để một ngày không ai phải nói "thật không ngờ"
5 PHIM TRUYỆN HAY NHẤT
1. No other choice
Ở những phút đầu của phim, khán giả không thể thoát khỏi cái cảm giác rằng phim này giống Ký sinh trùng quá. Nhịp điệu, âm nhạc, màu sắc, nhất là gương mặt của Lee Byung Hun và So Ye Jin tự nhiên hề một cách quá đáng. Nhưng liền sau cảm giác đó là một câu chuyện thời đại, áp lực công việc, áp lực tuổi trung niên, áp lực thành công, những nước mắt ẩn sau nụ cười... làm cho phim hài đen này trở nên sâu sắc một cách ám ảnh (nhất là đối với những người ở tuổi như anh).
2. Tử chiến trên không
Phim hành động Việt Nam mãn nhãn nhất từ trước đến giờ. Câu chuyện phim chặt chẽ, diễn xuất của dàn diễn viên vô cùng đồng đều, nhịp phim gay cấn hợp lí... Tất cả vô cùng hài hòa cho một phim chiếu màn ảnh rộng. Ngoài Thái Hòa, những bạn như Thanh Sơn, Bảo Định, Xuân Phúc... làm cho anh có niềm tin vào tính nam trên màn ảnh Việt.
3. The conclave
Kể từ lúc biết đến khói đen, khói trắng trong phim Euro trip (xem lén lút ở nhà Đức), thì Mật nghị hồng y luôn là chủ đề lôi cuốn anh khi nhắc đến Vatican. Bộ phim này không chỉ nói về cuộc chiến chính trị, sự đấu trí tham vọng bên trong cuộc họp bí ẩn, lâu đời nhất của hành tinh; mà nó còn đề cao tính Thần học của Thiên chúa. Cú twist cuối phim đã đưa ý nghĩa của "Ngôi Hai làm người" lên một tầm vóc khác. Và kỳ diệu thay, sự lên ngôi Tông tòa của Đức Leo XIV đã diễn ra gần giống như cú twist trong phim.
4. The match
Câu chuyện thầy trò, chuyện đối thủ, chuyện biết quên đi đỉnh cao của mình để mạnh mẽ bước tiếp... Tất cả được thể hiện một cách đầy đủ, thuyết phục trong bộ phim về hai kỳ thủ cờ vây hàng đầu Hàn Quốc này. Anh Lee Byung Hun diễn xuất thần sầu trong việc thể hiện sự khủng hoảng, hoang mang vì mất đi hào quang, nhưng rồi anh vực dậy được, trở lại với ánh mắt đầy bao dung, thấu cảm. Phim này xứng đáng được dùng làm case study cho tất cả các mối quan hệ thầy trò, sếp - lính, mentoring, coaching các kiểu...
5. Zootopia 2
Mai mốt các công ty toàn cầu, thay vì tổ chức những tuần lễ DEI (Đa dạng/ Bình đẳng/ Hòa nhập) tốn kém, thì có thể khuyến khích toàn bộ nhân viên đi xem phim này. Má ơi một phim hoạt hình xuất sắc! Nó xóa bỏ mọi định kiến của trẻ nhỏ về cáo, về cừu, về mèo, về rắn... Hung dữ, độc ác giờ chỉ còn là một tính từ chứ không phải một nhãn dán. Còn gì hơn là một Utopia, thế giới đại đồng đáng mơ ước đến như thế?
5 PODCAST HAY NHẤT
1. Oprah's book club - Ocean Vuong
Bạn tuyệt đối phải nghe cái podcast này. Cho dù bạn éo hiểu tiếng Anh đi chăng nữa, thì cái chất giọng nhẹ nhàng, truyền cảm của Ocean Vuong sẽ liên tục làm bạn xúc động, nổi da gà. Nghe Ocean nói với Oprah rằng cô không biết đâu, lúc cô gọi cho em mời em lên show, em đã nhận ra giọng của cô ngay từ câu đầu tiên. Vì đó là giọng nói mà em nghe mỗi ngày trong tiệm nail của má em. Tất cả những người phụ nữ trong cái tiệm đó đều chăm chú lắng nghe giọng của cô. Dù họ không hiểu gì thì nó cũng chữa lành kỳ lạ... Nghe Ocean nói xong, anh lập tức nhớ tới cái cảm giác 4h30 chiều, ngồi ngoài hiên nhà ở cầu Tầm Bót nghe đài phát thanh trực tiếp xổ số.
2. Have a sip - Tấn Lộc
Một chương trình hiếm hoi mời được anh Tấn Lộc, biên đạo múa tài danh. Nghe giọng anh run run, ngần ngại ở những phút đầu tiên, ai cũng sẽ tin rằng sự khiêm tốn ấy là thật. Rồi khi nói về múa, về những tác phẩm... giọng anh trở nên đầy năng lượng, hào sảng... khiến ai cũng tin rằng đam mê ấy cũng quá thật, nó truyền đến người nghe một cách trọn vẹn. Nghe anh Tấn Lộc để thêm hiểu tư duy của một nghệ sĩ lớn, và học được thái độ "lúa chín cúi đầu" của anh.
3. Have a sip - GS Chung Hoàng Chương
Anh không hề biết GS Chương trước đó, nhưng chỉ trong 90 phút của chương trình thôi, anh kết luận luôn: tôi muốn trở thành một ông già như thế này. Một ông già 80 tuổi, sống xa Việt Nam bao lâu mà vẫn cong lưỡi rõ ràng từng chữ s. Một ông già kể truân chuyên đời mình một cách điềm nhiên. Và nói về sự khác biệt thế hệ một cách trung dung, không hề lắc léo rằng hồi đó tui khổ lắm, tụi trẻ bây giờ nó sướng... Và học luôn cái cách GS tận hưởng cuộc sống của mình: giờ 1 tháng tui ở Pháp vì đồ ăn ngon, 1 tháng ở Mỹ chơi với con tui, 1 tháng ở Chiang Mai vì bạn bè tui rủ về dạy ở đó, còn lại tui ở xứ tui...
4. Kháng thương - Hari Won
Quá bất ngờ trước câu chuyện của chị Hari. Cái cách chị nói chuyện về căn bệnh của mình, cách chị vượt qua nó, cách chị cùng chồng mình trân trọng cuộc sống, tận hưởng những giây phút ngắn ngủi bên nhau... thật sự cảm động.
5. The Tri way - Phương Nam
Năm rồi anh xem khá nhiều hài độc thoại khi ngồi trên những chuyến xe. Để đến lúc Phương Nam kể câu chuyện của bạn ấy, giải thích lý do bạn ấy làm hài độc thoại, những điều bạn ấy gửi gắm, những lần bạn ấy bị chửi vì "tốn cái lều"... anh thấy mình nể bạn trẻ này quá. Thấy nể sự thông minh, nhanh nhạy của bạn, thấy tài năng như bạn cần phải được phổ biến rộng rãi hơn, vì sự hài hước sẽ cứu rỗi cái thế giới này.
5 BÀI HÁT HAY NHẤT
1. Về đây chơi nghen - Bùi Công Nam ft Rhymnastic
Bản nhạc ngẫu hứng sáng tác trong show Gia đình ha ha, tiếng guitar mộc mạc, giọng ca sĩ hơi khàn vì rượu, kỳ cục thay, lại là bài hát anh nghe nhiều nhất trong năm vừa rồi. Bạn cũng nghe đi, nghe "mặt trời chưa buông nhưng phiền muộn đã buông" để thấy nhớ quê, nhớ chiều về trên sông Cái, nhờ mặt sông chỗ cầu Duy Tân lấp lánh ánh bạc, những chiếc đò chông chênh ngoài công viên Nguyễn Du, nhớ hai ông bà già lặng lẽ chờ con cháu trong ngôi nhà bình yên ấy...
2. Kho báu - ver S'trong ft Rhymnastic
S’trong trở lại quá xuất sắc, nhưng Rhymnastic mới là nhân tố X trong phiên bản này. Sự thông minh trong dùng từ của Rhym đúng là “kho báu” mà anh được biết đến trong năm nay, thật quả là thiếu sót.
3. Phép màu - Nguyễn Hùng & Maydays
Cảm giác nghe lại Vũ của những ngày đầu “Lạ lùng” song ca cùng Lý thuở còn “Chênh vênh”. Năm vừa rồi là năm của Nguyễn Hùng, chỉ mong em luôn trau dồi tâm hồn mình để đi đường dài cùng âm nhạc.
4. Từ chối nhẹ nhàng thôi - Tiên Cookie - ver Bùi Lan Hương & Chị đẹp
Nhờ Bùi Lan Hương và bài này mà anh biết đến cái gọi là X-part. Đem nguyên một đoạn thơ hết sức lẳng của Hồ Xuân Hương cộng với kiểu liền chị đong đưa, Hương làm cho nguyên cái show này từ đó đến tàn cuộc là show của em.
5. Viết tiếp câu chuyện hòa bình - Nguyễn Văn Chung - ver Võ Hạ Trâm ft Đông Hùng
Anh không phải là fan của A50 hay A80 gì cả, nhưng anh tuyệt đối thích kiểu Bắc Nam hoà giọng của hai bạn này trong một sáng tác đầy âm hưởng Nam Bộ. Hình ảnh của hai bạn trên đại lộ Lê Duẩn ngày hôm đó cũng sáng, chuẩn mực và mang tính đại diện cho sự hòa hợp nhất chương trình..
St